Asker gözüyle Doğan Medya Grubu

Türkiye'nin en büyük medya grubudur. Başvuruda bulunan tüm dergi, gazete ve televizyonları akreditedir. 1 Ocak 2006 tarihi itibariyle Doğan Grubu'na ait günlük gazetelerin toplam tirajı 1 milyon 800 bini aşmaktadır. Bu rakam Türkiye'nin toplam tirajının %40'ının oluşturmaktadır.

Grubun sahibi Aydın Doğan, Sanayici iş adamı olarak tanınmaktadır. Türkiye Gazete Sahipleri Birliği ve TÜSİAD üyesidir. 1979'da Milliyet gazetesini satın alarak medya sektörüne girmiştir. 1994'te Hürriyet gazetesini satın almıştır. 1999 yılında T.C. Devlet Üstün Hizmet Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Son yıllarda kamuoyunda tartışılan ticaret-siyaset-medya ilişkilerinin odak noktasında bulunmaktadır. Ocak 2006'da Doğan Yayın Holding'in %5'ini, 5 Ocak 2006 tarihinde yapılan ihaleyle Morgan Stanley satın almıştır. Söz konusu ortaklık, 8 televizyon kanalı, 8 gazete ve 40'a yakın dergiyi kapsamaktadır. Grubun bünyesinde Hürriyet, Milliyet, Posta, Radikal, Gözcü, Referans, Turkish Daily News, Fanatik gazeteleri; Kanal D, CNNTürk, Star TV, İstanbul TV, Sineklasik TV, Yeşilçam TV, Dizi TV, Metro TV televizyon kanalları ve Tempo, Ekonomist, Atlas, Kapital, Art Dekor, Pcnet, Oto Show, Capital, Elele, Hafta Sonu, Elle, Ailem ve Ben, Lezzet, Focus, Güncel Hukuk dergileri bulunmaktadır.

(1) Posta Gazetesi: Türkiye'nin tirajı en yüksek gazetesidir. Aylık ortalama tirajı 22.000.000 civarındadır. Gazetede 1 Ocak 2006- 30 Eylül 2006 tarihleri arasında 65 olumlu, 22 olumsuz haber ve yorum yayımlanmıştır. Radikal çıkışları olmayan bir gazetedir. Doğan Grubu'nun magazin ağırlığı en fazla olan gazetesidir.

Gazetenin köşe yazarı sayısı da oldukça azdır. Gazetenin en önemli yazarı olan Mehmet Ali Birand'ın askerin siyasete olan müdahalesinden ve askeri harekatlardan rahatsızlık duyduğu; 28 Şubat sürecinde andıç olayı ile gündeme geldiği bilinmekle birlikte, gazetenin çok okunması nedeniyle yer alan olumlu haber ve yorumların kamuoyunu yönlendirici bir etkisi olmaktadır. Gazetenin diğer yazarları Güler Kazmacı, Yazgülü Aldoğan ve Hakan Çelik'in TSK yanlısı bir tutum sergiledikleri gözlenmektedir.
Daha önce akredite olmayan D.B. Tercüman gibi muhafazakar gazetelerde yazan deneyimli gazeteci Rauf Tamer'in zaman zaman TSK aleyhtarı eleştirilerini dile getirmesine karşın, şehitler konusunda olumlu köşe yazıları yazdığı gözlenmektedir. Tamer'in okuyucu kitlesini beraberinde sürükleyen bir yazar olduğundan hareketle, gazetenin akreditasyonun devamının bazı muhafazakar kesimlerin TSK'ya olan tutumunu olumlu yönde etkileyebileceği sonucuna varılabilir.


Değerlendirme: Gazetenin hem en çok okunan gazete olması, hem de marjinal yönelimlerden uzak, liberal-çoğulcu bir anlayış benimsemesi nedeniyle TSK'nın mesajlarını kamuoyuna iletmede önemli bir aracı olacağı, bu bağlamda akreditasyonunun devamının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

(2) Hürriyet Gazetesi: Ana damar medyanın en bilinen, köklü gazetelerinden biridir. Liberal-çoğulcu bir yayıncılık anlayışına sahiptir. Gazetede 1 Ocak 2006- 30 Eylül 2006 tarihleri arasında 195 olumlu, 46 olumsuz haber ve yorum yayımlanmıştır. Askeri konularda genellikle, ilk olarak haber yapan gazete unvanına sahiptir. TSK'ya yönelik genel tutumunun olumlu olduğu bilinmektedir. Gazetenin aylık tirajı ortalama 20.000.000 civarındadır. Kamuoyunu yönlendirici bir etkisi olan gazete, 'Türk Basını'nın amiral gemisi' olarak anılmaktadır.

Gazetede TSK ile ilgili büyük etki yaratan iki olumsuz haber yayımlanmıştır:

10 Mart 2004 tarihinde, Sabiha Gökçen'in Ermeni asıllı olduğu iddiası ve 2nci Zırhlı Tugay Komutanlığı'ndan kaymakamlıklara gönderilen genelgede kamuoyunda 'sosyetik fişleme' olarak yer alan etnik, dini, marjinal ve diğer gruplara üye olan şahısların isimlerinin belirlenmesinin istenmesi haberini Necdet Açan imzasıyla yayımlanmıştır.

10 Ekim 2004 Sebati Karakurt imzasıyla Kandil Dağı'nda PKK'yı sempatik gösterecek şekilde yapılan haber, Türk kamuoyunda büyük tepki çekmiştir.

Gazetenin yazarlarından Cüneyt Ülsever ve Hadi Uluengin'in askeri harekatlara karşı oldukları bilinmektedir. Gazetenin Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök ile köşe yazarlarından Özdemir İnce, Fatih Çekirge, Bekir Coşkun, Mehmet Y. Yılmaz'ın genel tutumunun TSK lehinde olduğu bilinmektedir. Emin Çölaşan ise eski Genelkurmay Başkanı (E) Org. Hilmi ÖZKÖK döneminde olumsuz eleştirilere yer vermekle birlikte, genel olarak TSK yanlısı olarak tanınan bir yazardır.

Değerlendirme: Gazetenin geleneksel yayın politikasının dengeli ve nesnel olduğu, akreditasyon durumunun uygun olacağı değerlendirilmektedir.


(3) Milliyet Gazetesi: Gazetenin aylık tirajı yaklaşık 10.000.000 civarındadır. Gazetede 1 Ocak 2006- 30 Eylül 2006 tarihleri arasında 150 olumlu, 40 olumsuz haber ve yorum yayımlanmıştır. Liberal-çoğulcu bir yayın politikası benimsemekle birlikte, sol eğilimi olduğu bilinmektedir. Atatürkçülük konusunda net bir çizgisi vardır ve nesnel haber ve değerlendirmelere yer vermektedir.

Gazetenin yazarlarından Derya Sazak'ın Şemdinli olayları nedeniyle TSK'yı eleştirdiği, Ece Temelkuran, Çetin Altan, Hasan Cemal ve Can Dündar'ın askeri harekatlara ve askerin siyasete müdahalesine karşı olduğu, Taha Akyol'un geleneksel muhafazakar görüşleri ekseninde TSK'ya eleştirilerde bulunduğu bilinmektedir.

Bu yazarların dışında kalan hemen hemen tüm yazarların TSK konusunda olumlu bir tutuma sahip oldukları; Fikret Bila başta olmak üzere Melih Aşık, Semih İdiz, Doğan Heper, Güneri Civaoğlu, Nail Güreli, Yasemin Çongar, Güngör Uras gibi yazarların nesnel yorumlarla TSK'yı değerlendirdikleri bilinmektedir.

Değerlendirme: Gazetenin TSK aleyhinde sansasyonel haberlere hemen hemen hiç yer vermediği, akreditasyon durumunun uygun olacağı değerlendirilmektedir.

(4) Radikal Gazetesi: Doğan Grubu'nun merkez sol görüşlü gazetesidir. Gazetenin aylık ortalama tirajı 2.000.000 civarındadır. Gazetede 1 Ocak 2006- 30 Eylül 2006 tarihleri arasında 66 olumlu, 84 olumsuz haber ve yorum yayımlanmıştır. Okur kitlesinin AB grubu (Üniversite eğitimi görmüş ve gelir düzeyi yüksek) olduğu bilinmektedir. Gazetede yazan köşe yazarlarının entelektüel birikimi ve deneyimi fazladır. Medya eleştirmenlerince İsrail'in Lübnan'a saldırısına en çok tepki gösteren gazete olarak anılmaktadır.

Gazetenin yazarlarından Mehmet Ali Kışlalı 'TSK ile ilgili yorum yazarlarının piri' olarak bilinmektedir. Bir dönem CHP genel başkanlığı ve milletvekilliği görevlerinde bulunan Altan Öymen'in de TSK ile ilgili nesnel değerlendirmelerde bulunduğu saptanmıştır.

Radikal gazetesi TSK açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir gazetedir. Zaman zaman TSK ile ilgili önemli çıkışlar yapabilmektedir. Mart-Temmuz 2005 tarihleri arasında şehit olan askerlerimizden 'öldü' şeklinde bahsetmesi tepki toplamıştır. 21 Temmuz 2005 tarihinde TSK tarafından düzenlenen medya brifinginde bu konunun gündeme getirilmesi üzerine, gazetenin genel yayın yönetmeni İsmet Berkan'ın duyarlılığı sonucu çizgisini düzeltmiştir.

Gazetenin yazarlarından Murat Yetkin başarılı ve hırslı, bu yüzden ilişkilerde özel dikkat gerektiren bir gazetecidir. Murat Yetkin, 26 Ocak 2006 tarihinde üst düzey bir askeri yetkili ile görüştüğünü belirterek, bahsi geçen yetkilinin 'Bizim için 2007'de kimin cumhurbaşkanı olacağı değil, seçilen kişinin ne yapacağı önemli. Anayasa korundukça sorun yok. Bölücülükle mücadelede geç kalınıyor, politika belirlenmeli' ifadesini kullandığını iddia etmiştir. Genelkurmay Başkanlığı'nca yapılan basın açıklamasında yazarın Genelkurmay II nci Başkanı Işık KOŞANER ile görüştüğü belirtilerek, ziyaret esnasında genel konuşmalar yapıldığı, herhangi bir isim veya ihtimal üzerinde tutum ifade edici bir yargıda bulunulmadığı belirtilmiştir.

Gazetenin yazar kadrosunda TSK karşıtı olduğu bilinen Nuray Mert, Yıldırım Türker, Murat Belge, Hasan Celal Güzel gibi yazarlar da yer almaktadır. Bu durumdan hareketle, kurumsal akreditasyonun yanı sıra kişi akreditasyonu uygulaması yapılmasının daha anlamlı olacağı değerlendirilmektedir.

Değerlendirme: Gazetenin yazar kadrosunun çoğunluğunun TSK karşıtı sol eğilimli yazılar yazmalarına karşın, yönetim kadrosunun TSK'nın eleştirilerini dikkate aldığı; hedef kitlesinin AB grubu olması nedeniyle gazetenin Türk Basını'nda ayrı bir yeri olduğu, TSK ile ilgili konularda uzman kimi yazarların da gazetenin kadrosunda bulunması nedeniyle gazetenin akreditasyon halinin devam etmesinin yerinde olacağı; ancak TSK hakkında açık olumsuz eleştirilerinde ısrarlı olan köşe yazarları Nuray Mert, Yıldırım Türker, Murat Belge ve Hasan Celal Güzel'in kişisel akreditasyonlarının bir müddet askıya alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

(5) Referans Gazetesi: 2004 yılında yayımlanmaya başlayan ekonomi ağırlıklı gazete Referans'ın aylık tirajı ortalama 1.200.000 civarındadır. Gazetede 1 Ocak 2006- 30 Eylül 2006 tarihleri arasında 8 olumlu, 8 olumsuz haber ve yorum yayımlanmıştır. Ekonomi gazetesi olması nedeniyle TSK ile konulara kısaca değinmekte ve genellikle olumlu yer vermektedir.

Gazetede 07 Nisan 2006 tarihinde bir adet yalan haber yayımlanmıştır. Referans gazetesinde manşette yer alan, Metin Can imzalı ve 'Finansbank'a Yunanistan vizesini Genelkurmay verdi' başlıklı haberde; Fiba Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hüsnü Özyeğin'in bankanın yüzde 46 oranındaki hissesini Yunan National Bank of Greece'e satışı ile ilgili olarak 'Ancak Hüsnü Özyeğin'in bu satış için Genelkurmay Başkanlığı'ndan izin alması gerekiyordu.', 'Hüsnü Özyeğin Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök ile yüz yüze bir görüşme yaptı.', 'Genelkurmay 'iki ülkeyi yakınlaştırır' düşüncesiyle satış işlemi için onay verdi.' şeklinde ifadelere yer verilmiştir. Gazetenin genel yayın yönetmeni Eyüp Can Sağlık'a 07 Nisan 2006 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı'nca gönderilen tekzip metni aracılığıyla böyle bir görüşme olmadığı, ayrıca Genelkurmay Başkanlığı'nın bankaların satışı ile ilgili olarak mevcut yasal düzenlemelerden kaynaklanan herhangi bir sorumluluğu da bulunmadığı, yazıda anlatılanlar gerçek dışı olduğu belirtilmiştir.

Değerlendirme: Gazetenin ekonomi ağırlıklı olması nedeniyle genel itibariyle TSK ile ilgili nesnel değerlendirmelere yer verdiği; yanıltıcı ve yanlış bilgiler içeren haberlere yönelik olarak gönderilen tekzip metinlerini yayımlamaktan çekinmediğinden hareketle akreditasyonunun devamının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

(6) Gözcü Gazetesi: Gazetenin aylık ortalama tirajı 5.400.000 civarındadır. Gazetede 1 Ocak 2006- 30 Eylül 2006 tarihleri arasında 187 olumlu, 12 olumsuz haber ve yorum yayımlanmıştır. Ulusalcı- sosyal demokrat bir yayın politikasına sahiptir. Atatürkçülük ve şehitler konusunda duyarlı, TSK ile ilgili eleştirilere tepkili haberler yayımlanmaktadır. Gazetede münferit olaylar dışında TSK aleyhinde haber ve yorumların yayımlanmadığı gözlenmektedir.

Gazetenin yazarlarından Kurtul Altuğ, Saygı Öztürk, Mehmet Türker, Rahmi Turan, Hüseyin Avuç, Ali Öztürk'ün TSK hakkında olumlu kanaatlere sahip oldukları gözlenmektedir.

Değerlendirme: Gazetede TSK karşıtı yayınların hemen hemen hiç yayımlanmadığı, eleştirilerin de TSK'nın siyasi ve toplumsal arenada daha baskın bir konumda olması isteğinden kaynaklandığı, akreditasyonlarının devamının uygun olacağı değerlendirilmektedir.