Halk kapatma için ne diyor? ANKET

Metropoll Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi, Türkiye'deki son siyasal durum ve AK Parti'ye açılan kapatma davasının yansımaları ile ilgili geniş çaplı bir kamuoyu araştırması yaptı. İşte sonuçlar: 

TÜRKİYE’DE SİYASAL DURUM ARAŞTIRMASI ‘‘AKP’NİN KAPATILMA DAVASI VE YANSIMALARI”

AMAÇ

Bu çalışmanın temel amacı;

14 Mart 2008 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın AKP’nin kapatılması ve Başbakan ile bazı partililer hakkında siyasi yasaklar talep etmesi ile başlayan siyasal ve sosyal süreç ile ilgili halkın görüşlerinin belirlenmesidir.

Bu amaç çerçevesinde; Türk halkının genel olarak parti kapatmalara, özel olarak da AKP’nin kapatılma davasına karşı tutumu, partinin kapatılması durumunda takınacağı tavır, muhtemel anayasa değişikliği durumunda takınacağı siyasi tutum ve yüksek yargı organlarına güven derecesi araştırılmıştır. Ayrıca konu ile ilgili olarak; kapatılma davasının nedenleri, Cumhurbaşkanı’nın da davaya dahil edilmesi, laiklik hakkındaki tehdit algısı, Ergenekon soruşturması ve dava ile ilişkisi gibi gündem konuları da incelenmiştir.

Araştırma, kantitatif araştırma tekniklerinden “CATI yöntemi“ (telefonla görüşme) kullanılarak uygulanmıştır.

Örneklemde belirlenen illerin il merkezleri, ilçeleri ve köylerine ilişkin var olan bütün telefon numaraları ayrı ayrı havuzlarda toplanmış ve bu havuzlardan örneklem sayısı kadar telefon numarası tesadüfi olarak bilgisayar programı yardımıyla çekilmiştir.

Hazırlanan anket formundaki sorular, deneklerle bilgisayar destekli, online veri toplama mimarisi ile telefonla bire bir görüşülerek doldurulduktan sonra, döküm ve kodlama işlemleri tamamlanmış, bulgular bilgisayar analizine tabi tutulmuştur. Bilgisayar analizinden sonra elde edilen veriler tablolaştırılmış ve tabloların yorumunu içeren bir sonuç raporu hazırlanmıştır.

ÖRNEKLEM

Araştırma;

Adana, Ağrı, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Erzurum, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Samsun, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa, Van, Zonguldak ve Kırıkkale’yi içeren 26 ilin merkez ilçe/ilçeleri, diğer ilçeler ve köylerinde (kent-kır nüfusu) 5-8 Nisan 2008 tarihleri arasında toplam 1204 kişi yapılmıştır. Araştırma cinsiyet, yaş, il ve illerdeki merkez ilçe/ilçeler, taşra ilçeleri ve köy kotaları uygulanarak, 0,95 güven sınırları içinde +/- 2,8 hata payı ile gerçekleştirilmiştir.

ARAŞTIRMADAN KISA ÖZETLER

Hayattan Memnuniyet: Araştırmaya katılanların %50.7’sinin hayatından memnun olduğu, %36.5’inin ise memnun olmadığı belirlenmiştir. Hayattan memnuniyet konusunda net bir kanaat belirtmeyenlerin oranı ise %12,2’dir.

Türkiye Nereye Gidiyor?: Ülkemizde son aylarda yaşanan olaylar, partilerin ve liderlerinin tavırları ve yüksek yargıda AKP ile ilgili başlatılan kapatma davası ve bütün bunlara bağlı endişeler genel olarak Türkiye’nin gidişatından memnuniyetsizliği de beraberinde getirmektedir. Genel olarak değerlendirildiğinde halkın %56,9’u gibi yüksek bir oran genelde Türkiye’nin durumunun iyiye gitmediğini düşünmektedir. İyiye gittiğini düşünenler ise %38,6 dır.

Halkın AKP’nin Kapatılma Davasına Bakışı: Araştırmaya katılanların büyük bir çoğunluğu (%68,4) AKP’nin kapatılma davasına olumsuz bakarken %27,4’lük bir kesim olumlu bakmaktadır. CHP dışındaki diğer parti seçmenlerinin yarısından fazlası AKP’nin kapatılması davasına olumsuz bakmaktadır. CHP’li seçmenlerin %74,6’sının kapatma davasını desteklediği belirlenmiştir.

Partilerin Kapatılma Koşulları: Araştırmaya katılanların %22,8’i Anayasa ve yasalara aykırı söylem ve eylemleri yeterli kapatma sebebi görürken, %35,1’lik bir kesim parti kapatmada şiddeti teşvik ve kullanma şartının aranması gerektiğini düşünmektedir. %37,5’lik bir grup ise mahkeme kararı ile parti kapatmaya karşı çıkmaktadır.

AKP Kapatılmalı mı? CHP’li seçmenler dışında halkın büyük kısmının (%71,6) AKP’nin kapatılmasına karşı çıktığı belirlenmiştir. AKP’nin kapatılmasını isteyenler %24,3’tür. CHP’li seçmenlerin bu konudaki tavrı halkın geneli ile tam bir karşıtlık oluşturmaktadır. CHP’lilerin %71’i AKP’nin kapatılmasını isterken sadece %24.3’ü kapatmaya karşı çıkmaktadır.

AKP Lider ve Yöneticilerinin Söz ve Davranışları: Araştırmaya katılanların %48,2’si parti kapatma davasının açılmasında Parti yöneticilerinin söz ve davranışlarının etkili olduğunu düşünürken bu orana yakın bir kesimin (%44,9) bu görüşe katılmadığı belirlenmiştir.

AKP’yi kapatma Davası Hukuki midir Siyasi midir? Araştırmaya katılanların çoğunluğu (%56,2) bu davayı siyasi bir dava olarak görmektedir. Hukuki bir dava olduğunu düşünenler sadece %21,7’dir. %12.6’lık bir kesim ise bu olayın hem hukuki hem de siyasi olduğu kanaatindedir.

Anayasa Mahkemesi’nin Kararı Hakkında Beklentiler: Araştırmaya katılanlar bu konuda eşit şekilde ikiye bölünmüş durumdadır. AKP’nin kapatılacağını düşünenlerle kapatılmayacağını düşünenlerin oranı %40 civarındadır.

Yüksek Yargıya Güven: Son zamanlarda kamuoyunu ilgilendiren davalarda yüksek yargı organlarında verilen kararlar nedeniyle yargıya güveninin arttığını söyleyenler %24,1 iken güveninin azaldığını söyleyenler %49,2 olmuştur. Yargıya olan güveninin değişmediğini belirtenler ise %18,4’dür.

Kapatma Davası İle Ergenekon soruşturmasının İlişkisi: Bu iki olay arasında ilişki olmadığını düşünenler (%43,4) ilişkinin bulunduğunu düşünenlerden (%34,4) daha fazladır.

Laikliğe Yönelik Tehdit Algısı: Araştırmaya katılanların %28,2’si AKP’yi laiklik için bir tehdit olarak görürken, %65’lik bir çoğunluğun böyle bir algılama içinde olmadığı belirlenmiştir.

Kapatma Davasında Cumhurbaşkanı İçin Yaptırım İstenmesi: AKP için açılan kapatma davasında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül için de yaptırım istenmesini halkın % 59,5’i hukuki bulmadığı belirlenmiştir. Bu talebin hukuki olduğunu düşünenler ise %23,8’dir.

Anayasa Değişikliği İle Parti Kapatmanın Zorlaştırılması: Parti kapatmayı zorlaştırmak amacıyla yeni bir anayasa değişikliği yapılıp referanduma gidilmesi halinde halkın %51,4’ü bu değişikliği destekleyeceği anlaşılmıştır. Halkın %40,5’inin ise böyle bir değişikliği onaylamayacağı belirlenmiştir.

İŞTE KAMUOYU ARAŞTIRMASINDAN ÇIKAN ÇARPICI SONUÇLAR