Şu an itibari ile tüm dünya ekonomik varlığının üçte biri ABD tarafından oluşturulmaktadır. Dolayısıyla orada yaşanacak gelişmeler diğer ülkelerin ekonomik yapısını da şekillendirmektedir.

ABD'de geçen haftaya kadar seçim yarışında Cumhuriyetçiler ile Demokratlar adeta baş başa gidiyordu. Fakat bu hafta önemli bir gelişme yaşandı. Cumhuriyetçi başkan adayı McCain başkanlık yarışında yardımcı olarak Alaska Valisi Sarah Palin'i seçti. Sarah Palin'in tutucu kesime hitap eden Cumhuriyetçilerin başkan yardımcısı seçilmesi bir anda dengeleri değiştirdi. Çünkü küçük yaştaki kızının evlilik dışı hamilelik durumu büyük tepki çekti. McCain yarışta bir anda geriye düşüverdi.

Bu olay çok önemli sonuçlar doğurmaktadır. Çünkü Cumhuriyetçiler ve Demokratların ekonomiye bakış açıları çok farklı olduğu gibi farklı sonuçlarda ortaya çıkmaktadır. Cumhuriyetçilerin daha açık bütçe ve saldırgan tavırlarına karşılık oluşan ekonomik düzen artık kaldırılması güç zararlara yol açıyor.

Cumhuriyetçilerin çatışmacı politikalar gütmesi ekonomik değerleri sil baştan değiştirdi. Kâğıt para yerine değerli metaller yeniden ana güven unsuru olabildi. Bütçe açıklarının sonucu oluşan aşırı likidite karşılığı olmayan tüketim çılgınlığını besledi. Ucuza üreten uzakdoğuya karşılık ne bulsa tüketen bir ABD karşımıza çıktı. Ama şimdi bir küçük hamilelik bu düzeni değiştirecek işaretler veriyor. Ve akıllara gelen soru şu: Ne değişecek?

Güven unsuru ve barışın yeniden hâkim olduğu bir dünya düzeninde ekonomik dengelerin bugünden çok farklı olacağını bekleyebiliriz. Sadece altın'ın dahi değer olarak yeniden yerini kâğıt paraya bırakması bile önemli etkiler yaşatacaktır. ABD'nin bütçe açıklarının aşağı çekilmesi barış sürecinin kurulmasına bağlı olduğundan barışçı düzende doların değer kazanması da beklenebilecek bir sonuç olacaktır.

Doların değer kazanma süreci ile Avrupa kıtasının da yeniden dengeye oturması beklenir. Avro üzerinden aşırı değerlenen parası ile ekonomisi vurulan Avrupa demokratlar sayesinde biraz nefeslenebilir. Doların değer kazanması ile avro görece olarak Avrupa'nın dış ticaretini destekler konuma gelecektir. Ama bütün mesele barışa dayalı bir siyasal sistemin tercih edilmesidir.

Küresel anlamda ekonomik düzenin şekillenmesinde ABD seçimlerinin ne kadar önemli olduğunu kısa ve basit cümlelerle aktarmaya çalıştık. Aslında mevcut sitemin kendini uçuruma getirdiğini ve devamı halinde çöküşün kısa süre sonra yaşanacağını söylemek dahi kâhinlik sayılmaz.

Bütün mesele bu çöküşü engelleyecek yeni bir anlayışın işbaşına gelmesidir. İşte bu noktada küçük bir kızın hamileliği önemli bir dönüm noktası olabilir. En azından bu haftaki seçim anketleri buna işaret ediyor.

İBRAHİM KAHVECİ - YENİŞAFAK

ikahveci@yenisafak.com.tr

Toplam 3539 kez okundu.