Global piyasalardaki endişeler doları beslemeye devam ediyor. Dolar euro karşısında 1.4291 ile yaklaşık son bir yılın zirvesini görürken, içeride de 1.24'ün üzerine çıktı.  Borsa'da kayıp var.

Euro/dolar paritesi sabah saatlerinde 1.43'ün hemen altında bulunurken, dolar içeride ise bankalararası piyasada 1.2415 YTL'ye tırmandı.

Euro/dolar paritesi en son 28 Eylül 2007'de, dolar/YTL'de en son 2 Temmuz 2008'de bu seviyeleri görmüştü.

PETROLDEKİ DÜŞÜŞ DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ

Petrol ve emtialardaki yükselişle birlikte yıllardır yurtdışında kan kaybeden doların makus talihi döndü. Dolardan kaçış yerini dolar çılgınlığına bırakırken, özellikle petrol ve emtia fiyatlarındaki düşüş bu yükselişin en önemli nedenlerinden birini oluşturuyor. Piyasa oyuncuları yatırım tercihlerini yeniden dolardan yana kullanmaya başlarken, bunun etkisi de hızlı bir yükseliş şeklinde oluyor.

11 Temmuz'da 147 dolar ile rekor kıran petrol aradan geçen iki aya yakın zamanda yüzde 30'a yakın değer yitirdi. Aynı dönemde doların  euro karşısındaki değer artışı ise yüzde 10'u aştı.

Uluslararası piyasalarda doları yükselten diğer nedenler ise Avrupa ekonomilerindeki bozulma, resesyon tartışmalarının ABD'den Avrupa'ya kayması, büyümeye yönelik tedirginlikler, Avrupa'daki faiz indirim beklentileri ve FED'in olası faiz artışı olarak sıralanıyor. 

BORSA'DA VE DÖVİZ PİYASASINDA DURUM

İMKB bileşik endeksi, açılışın ardından dün ikinci seans kapanışına göre yüzde 1,91'lik kayıpla 38 bin 802,33 puan seviyesine geriledi.

Dün 1,2260 YTL'den kapanan dolar güne 1,2380 YTL'den başlarken, avro da 1,7720 YTL seviyesinde bulunuyor.

A Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Murat Salar, piyasalardaki son duruma ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, dünya genelinde gelişmekte olan ülkelerin performanslarının tekrar tartışılmaya başlandığını belirterek, ABD'de başlayan kredi krizi sürecinden artık gelişmekte olan ülkelerin de etkilenme aşamasına geldiğini söyledi.

Krizin, dünyada büyümenin lokomotifi olarak adlandırılan Çin, Hindistan, Brezilya, Rusya, ve Türkiye'ye sıçradığına dair endişelerin artmasının yerel para birimlerinin bir miktar değer kaybetme sürecini başlattığını ifade eden Salar, Türkiye'ye ilişkin olarak ise bunu ivmelendiren durumun Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz'ın faiz indirimi olabileceğine dair açıklaması olduğunu kaydetti.

Salar, yüksek faizin Türkiye'de kurlar üzerindeki baskının en önemli enstrümanı olduğunu belirterek, yüksek faizin bir güvence yarattığını anlattı.

Negatif gelişmelerin kurlarla sınırlı olmadığına dikkati çeken Salar, şöyle devam etti:

"Borsa tarafında da gerilim var. Ancak bu yine Türkiye'ye özgü değil. Dışarıda da negatif gelişmeler var. ABD borsası dün yüzde 3 değer kaybetti. Sıkıntılı bir süreç var. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyona pozitif kazanımları olacak ancak, borsa tarafında dışarıda başlayan satışa kayıtsız kalınması beklenmiyor. Faiz tarafında da önemli kritik seviyelerdeyiz. Ağustos enflasyonu pozitif yönde geldi. Ancak tek bir veriden yola çıkarak geleceğe ilişkin uzun bir değerlendirme yapmak çok iyimserlik olur. Enflasyon konusunda Eylül ayını görmek lazım. Çok da pozitif olmayan veriler görebiliriz. Önümüzdeki ikinci çeyrek büyüme rakamlarını görmek gerekiyor."

Yerel seçimlerin yaklaştığını anımsatan Salar, seçimler öncesi faiz politikalarında popülist hamle yapılmaması gerektiğinin altını çizdi.

Salar, "Şu anda nereye gideceğini çok ölçemediğimiz bir sürece doğru ilerliyoruz. Borsada potansiyel olarak 37 bin - 36 bin seviyelerini test etme ihtimalimiz var" şeklinde konuştu.

Dolar için kısa vadede 1,25 YTL'nin önemli olduğunu dile getiren Salar, "Şurada durur demek mümkün değil. Geniş hareket marjları görebiliriz" dedi.

Salar, Merkez Bankasının Eylül ayında faiz indirimine gidebileceğine ihtimal vermediğini, bunu yapacak kadar elde pozitif veri birikmediğini söyledi.

Önümüzdeki sürecin sıkıntılı olacağını dile getiren Salar, "Kısa vade için çok pozitif beklentilerimiz yok. Ancak, Ekim ayı ortalarından itibaren yurt içinde ve yurt dışında daha pozitif bir tablo görme ihtimalimiz bulunuyor" dedi.

DÜNYA PİYASALARI ÇALKALANIYOR

Dünya ekonomisinin yavaşlayacağı kaygıları, borsaları olumsuz etkilemeye devam ediyor.
 
Asya’da Japon borsasında Nikkei endeksi 361,54 puan yani neredeyse % 3 oranında düştü. Singapur, Avustralya, Çin ve Hindistan piyasalarında da % 2’yi aşan düşüşler görüldü. ABD ekonomisinden sonra Euro bölgesinde de büyümenin yavaşladığı haberleri dün New York borsasında çalkantılara yol açmış, Dow Jones endeksi % 3 düşmüştü. Piyasalar şimdi ABD’de bugün açıklanacak işsizlik rakamlarını bekliyor.

Uzmanlar işsizliğin yedi aydır düştüğü ülkede, Ağustos ayında da 75 bin kişinin işini kaybettiği tahmininde bulunuyor. ABD’de dün yayımlanan rakamlar, özel sektörde 33 bin kişinin işten çıkarıldığını gösteriyordu.

ABD Merkez Bankası da ekonomik faaliyetlerin zayıf görünmeye devam ettiğini bildiren bir rapor yayımladı.

Öte yandan fabrikalardan gelen satış rakamları, ABD’li üreticilerin bu zor ekonomik koşullarda beklenenden daha iyi performans gösterdiğini ortaya koydu.

Yatırım şirketi Securities Japan’in baş piyasa analisti Masayuki Otani, “Piyasada belirsizlikler o kadar fazla ki, yatırımcılar alım yapmaya yanaşmıyor” diye konuştu.

Bu hafta ABD’nin yanı sıra Avrupa ekonomileri için de kaygılar dile getiren bir OECD raporu yayımlanmıştı.

Kıtanın belli başlı ekonomilerinin enflasyona sürüklenebileceği kaygısı, Avrupa Merkez Bankası’nı durgunlukla mücadele etmek için faiz hadlerini kesmekten alıkoyuyor.

Avrupa Merkez Bankası, dün 2009 için büyüme tahminini % 1,5’ten, % 1,2’ye indirmişti.

Banka faiz hadlerini de % 4,25’te tutacağını açıkladı.

RUS BORSASI REKOR ORANDA DÜŞTÜ