ARAŞTIRMA ÖZETİ

T.C. Cumhurbaşkanı’nın Ermenistan Seyahati: Kurşun Geçirmez Camın Ardından  Barış Umudu Doğacak mı?
Türkiye ile Ermenistan arasındaki tarihi düşmanlık neredeyse bir asırdır devam etmektedir. Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan’ın sürpriz maç izleme daveti iki ülke arasındaki bir asırlık düşmanlığı ve tarihi hesaplaşmaları bir anda yumuşatma sürecine sokmuştur. Şüphesiz, bu seyahat sadece dış politika açısından değil iç politika açısından da son derece önemlidir.

İki ülke arasında oynanan milli maç vesilesiyle, Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan’ın davetlisi olarak Ermenistan’a bir günlük seyahat düzenleyen 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, olumlu ve olumsuz tüm eleştirilerle beraber yurda döndü. Aylar öncesinde Ermenistan daveti yapılınca başlayan bu tartışmalar ziyaret bitmesine rağmen devam etmektedir.

Başta Ana muhalefet partisi CHP olmak üzere MHP ve bazı kesimlerce sert eleştirilere maruz kalan Abdullah Gül, kazasız belasız seyahatini tamamlamış ve büyük ölçüde başarılı bir seyahat gerçekleştirmiş gözükmektedir. Nitekim bu seyahat ABD ve AB tarafından da olumlu karşılanmıştır. Bu seyahatin dış politika açısından olumlu/olumsuz yansımaları elbette zamanla ortaya çıkacaktır.

İşte bu seyahatin öncesi ve sonrasındaki gelişmeler çerçevesinde gerçekleştirdiğimiz bu mini araştırma; , Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün 6 Eylül 2008 tarihinde gerçekleştirdiği tarihi Ermenistan ziyaretinin yansımalarının halk tarafından nasıl algılandığını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

 Ermenistan Ziyareti Başarılı mı?

Türk dış politikasında Ermenistan ile olan ilişkiler hassas bir konudur. Ermenistan ile ilişkilerin yumuşatılması amacıyla milli maç vesilesi ile Ermenistan’a giden Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın bu seyahatinin kamuoyu tarafından başarılı bulunup bulunmadığı ölçülmeye çalışılmıştır. Halkın bu konudaki düşüncesi büyük bir oranda olumlu gözükmektedir. Halkın %69,6’sı bu seyahati başarılı bulmuştur. 1 hafta önceki araştırmamızda da halkın %67,4’ü Gül’ün Ermenistan’a gitmesi gerektiğini düşünmekteydi. Erkek katılımcılar kadınlara oranla,  kırsal bölgelerde yaşayanlar kentlerde yaşayanlara oranla ve  küçük ve orta ölçekli ticaretle uğraşanlar diğer meslek gruplarına oranla bu seyahati daha başarılı bulmaktadır. Bu seyahati başarısız bulanların oranı ise %15’dir.

 CHP ve MHP’nin Ziyaret Karşıtı Politikalarına Bakış

Cumhurbaşkanı’na karşı, hem ziyaret öncesi hem de ziyaret sonrasında muhalefet partilerinden CHP ve MHP’nin sert eleştirileri halk tarafından büyük oranda kabul görmediği anlaşılmaktadır. Halkın %65,6’sı bu iki muhalefet partisinin ziyaret karşıtı politikalarını yanlış bulmaktadır. Tıpkı bu ziyaretin başarılı olup olmadığı konusunda olduğu gibi; erkek katılımcılar kadınlara oranla, kırsal bölgelerde yaşayanlar kentlerde yaşayanlara oranla ve küçük ve orta ölçekli ticaretle uğraşanlar diğer meslek gruplarına oranla CHP ve MHP’nin eleştirilerini daha fazla oranlarda yanlış bulduklarını ifade etmişlerdir. CHP ve MHP’nin bu geziye ilişkin sert eleştirilerini doğru bulanların oranı ise %24,9 oranındadır.

 Türkiye-Ermenistan İlişkileri

Bizce bu seyahat Türkiye Ermenistan ilişkilerinde yeni bir döneme girildiğinin de bir göstergesi olması açısından tarihi ve sembolik bir dış politika atağıdır. Çünkü bu geziye Hükümet de büyük destek vermiş ve olumlu mesajlarla katkı sağlamıştır. Bundan sonra Ermenistan ilişkilerinin geliştirilmesi yönünde halkın da teveccühü görülmektedir. Nitekim, katılımcıların %62,8’i Türkiye’nin Ermenistan ile ilişkilerinde “diplomatik ve ekonomik ilişkileri geliştirmesi” gerektiğini düşünmektedir. Erkek katılımcılar kadınlara oranla ve yüksek eğitimliler daha düşük eğitimlilere oranla ilişkilerin geliştirilmesi yönünde görüş belirtmişlerdir. Ermenistan ile “mevcut politikaların aynen devam etmesi” gerektiğini ifade edenlerin oranı ise %25,9’dur.