Nagehan Alçı'nın köşe yazısı

Cumhuriyetçiler’in ABD’deki seçim yarışını kaybetmelerinin altında kilit bir kavram vardı: TANRI. Parti, din kavramını tekelinde tutmak istedi. Bu eğilim bir noktadan sonra Cumhuriyetçiler ile öyle çok özdeşleşti ki politikaları ile ilgili olumsuzluklar bile seçmene dinin üzerine yapışan lekeler olarak görünmeye başladı. Sonuçta seçmenler partiden kaçtılar. Ve kaçarlarken de kendi inançlarını yanlarında götürdüler.

* * *

Clemson Üniversitesi’nden Laura R. Olson’ın yaptığı bir çalışmaya göre ABD’de Katolikler, Cumhuriyetçiler’in politikaları nedeniyle sık sık siyasi eğimlerini değiştiren bir grup halini aldı. Protestanlar ise Demokrat eğilimlerini güçlendirdiler. Cumhuriyetçiler’in sadık seçmeni olarak sadece evanjelistler kaldı.

* * *

Cumhuriyetçiler’in Amerika’da gözden kaçırdığı önemli bir nokta vardı: Toplum değişiyordu. Her geçen gün etnik renk artıyor, farklı dini inançlara mensup insanların sayısı yükseliyor ve evlenenlerin oranı düşüyordu. Cumhuriyetçiler işte bu değişimleri göremedi. Toplumu beyaz, muhafazakâr ve evli Amerikalılardan oluşan durağan bir varlık sandı.

* * *

CHP de kuruluşundan beri ABD’deki Cumhuriyetçiler’le toplumu okuma konusunda paralel bir yanılgı içindeydi. O, ABD’deki benzeri gibi dini tekeline almaya çalışmadı ama Türkiye’yi “çağdaş görüntülü”, dinle mesafeli, devlet politikalarıyla uyumlu insanlar topluluğu zannetti hep. Cemaat kültürünü, dinin günlük yaşam üzerindeki rolünü görmek istemedi. Bu yüzden sürekli taban kaybetti.

* * *

Bu gidişi çevirmek için parti geçtiğimiz günlerde tavrını değiştirmeye karar verdi. Verdi de, ne yaptı?

* * *

Ters köşeden vurarak kendini yenilediğini sandı. ABD’dekiler gibi değişime kendini kapamadığını kanıtlamak isterken aslında toplumu okumaya ne kadar uzak olduğunu gösterdi.

Birkaç gündür izliyorsunuz, Deniz Baykal partisine çarşaflı kadınları katmak için kolları sıvadı. Zannediyor ki özelikle 22 Temmuz’da AKP’ye kaptırdığı muhafazakâr seçmeni birkaç çarşaflı kadınla kendi partisine kanalize edecek.

* * *

Yanılıyor. CHP’nin anlaması gereken bir şey var: Cemaati başka camiye göndermek için ona aynı mihraptan vaaz vermek yetmez. Gerekli olan, vaaz yerine başka bir seslenme şekli bulmaktır. Cemaati kolundan değil, bacağından yakalamaktır.

* * *

Oysa Baykal ve arkadaşları üzerlerinde eğreti duran “muhafazakârlığa tolerans” tavrı sergiliyor. Bu tavır “AKP’nin kötü bir taklidi” etkisinin ötesine geçemiyor. CHP çarşaflılara kapısını açarak, yine salt dış görünüşe kilitlendiğini anlatıyor. Nasıl 22 Temmuz’dan önce halkın üzerine “laiklik elden gidiyor” korkusu saldıysa ve bunu alt etmek için “çağdaş dış görünüş”e kilitlenip, onu putlaştırdıysa şimdi de eski imajından kurtulmak için yine dış görünüş ön koşuluna kilitleniyor. Çarşaflıya göz kırparken selamladığı kesimin heterojen taleplerini, AKP’nin bu kesime sunduklarını ve oradaki değişim taleplerini görmüyor. Sembollerde kayboluyor.

* * *

Muhafazakâr kesimlerin CHP’den beklediği bu değil. Onlar başörtüleri yüzünden kabul görmek ya da dışlanmak arasında sıkışıp kalmaktan rahatsızlar. Örtünün arkasında görünmez olmaya isyan ediyorlar. İstedikleri örtü kabulü değil, o örtünün görünmez olması.

* * *

Ama olmuyor. Bu ülkede Allah’sız siyaset bir türlü yapılamadığı için kadınlar da görüntülerini unutturup konuşmaya bir türlü başlayamıyor.

nagehan@nagehanalci.com 

(Akşam)