24 Kasım 2008 00:38
- 4 Yorum
- 4,712 Okunma
MHK hafta sonu oynanacak olan Fenerbahçe-Beşiktaş maçının hakemini 1 hafta önceden açıkladı. Derbiyi bir 'polis' yönetecek
BÜNYAMİN GEZER RÖPORTAJI (CHA)
ARDA'NIN ELLE ALDIĞI POZSİYONA NE DEDİ?
ERMAN TOROĞLU ONUN İÇİN MODEL
MAÇLARA DUA İLE ÇIKIYOR
Süper Lig'deki üçüncü sezonunu yaşayan, 36 yaşındaki hakem Bünyamin Gezer, biraz geç yükseldiği ligin en fazla maç yöneten hakemlerinden biri olarak dikkatleri üzerinde topluyor.
Asıl mesleği polislik olan, futbol oynadığı dönemde agresifliği nedeniyle sık sık kırmızı kart gören bir oyuncu olsa da hakemlikte gerçek bir otorite timsali gibi görünen Bünyamin Gezer, kendisini Erman Toroğlu, Serdar Tatlı ekolünün devamı gibi gösteriliyor. Futbol Federasyonu'nun çıkardığı TamSaha dergisine konuşan, Bünyamin Gezer, geçmişten bugüne izlediği hakemler arasında otoriter yapıya sahip olanların daha başarılı olduğunu söylüyor ve yüz hatları, beden diliyle kendisinin de bu tip hakemliğe uygun olduğunu düşündüğünü dile getirdi. İşte hakem Bünyamin Gezer'in röportajının ayrıntıları;
Hakemliğin en ışıklı sahnesi Süper Lig'e biraz geç çıktınız ama çabuk parladınız. Yine de hakemler kamuoyunda sadece yönettikleri maçlarla tanınıyor. Bizse sizi insan Bünyamin Gezer olarak biraz daha yakından tanımak istiyoruz.
9 Aralık 1972 Amasya doğumluyum. İlk, orta ve lise tahsilimi Amasya'da tamamlayıp, Trabzon Polis Okulu'ndan mezun oldum. 1995'te Ankara'da göreve başladım ve halen de orada görevimi sürdürüyorum. Üç kardeşiz, bir ablam, bir ağabeyim var. Evliyim ve 29 aylık bir oğlum var. Adı Ahmet Altuğ. Futbolcu ismi olmamasına dikkat ettik. Aslında çift isme karşıydım ama eşim zor bir doğum yaptı. Biz de doğum sırasında çok yardımcı olan doktorlarımızın ismini verdik. Esprisi de şu; o dönemde Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, bizim oğlan Ahmet Altuğ Gezer. İnşallah o da iyi yerlere gelir.
Futbolla ilginiz ne zaman ve nasıl başladı?
Amatör olarak futbol oynadım. Kalecilik yaptım. Lise takımında oynarken, grup müsabakalarında 50. Yıl Lisesi'ne geldim. O zamanın hocaları Ankaragücü PAF Takımı'nı çalıştırıyorlardı. Ama Ankara'ya alışamadım ve geri döndüm. Tekrar amatör futbol oynadım. Ancak agresif bir futbolcuydum ve çok kırmızı kart görüyordum.
Hakemler açısından problemli bir futbolcuydunuz yani.
Problemliydim evet. Amasya'ya döndükten sonra amatör futbola devam ettim ama yakın çevrem hakemdi. Antrenörüm bile hakemdi ve benim de mesleğe ilgim böyle başladı. Zaten küçüklükten beri hakemliğe ilgim vardı. Mahalle maçları yönetirdim, kartondan sarı ve kırmızı kartlar yapardım, kabul de görürdü.
Küçüklükten beri hakemlik yapan birisinin futbol oynarken agresif olmaması gerekir diye düşünüyorum ama siz pek öyle değilmişsiniz.
Futbol oynayan insanın durumu daha farklı. Dışarıda çok beyefendi dediğimiz, aile yaşamıyla, davranışlarıyla örnek gösterdiğimiz insanların saha içerisinde çok agresif olabildiğini görüyoruz. Futbol oynarken insan bambaşka bir ruha bürünebiliyor. Bende de böyle bir yapı vardı herhalde. İlkokul öğretmenim bile beni oyundan atmıştı bir kere.
O zaman hakemlik yaparken de "Futbolcunun saha içindeki agresifliği tolere edilebilir" gibi bir yaklaşım mı gösteriyorsunuz?
Saha içinde bir efor sarf ediliyor ve bazen beyne oksijen az gidiyor, futbolcu sağlıklı düşünemiyor. Yaptığı hareketi algılayamıyor. Ama bizim işimiz sadece müsabakayı yönetmek olduğu için pozisyonun içerisindeyiz. Bizim işimiz olayı irdelemek ve doğru karar vermek. Futbolcu ise bazen "Ben faul yaptım" dediği pozisyonda bile aslında faul yapmamış olabiliyor. Futbolcunun algısında farklılık olabiliyor. Ben de işin içinden geldiğim için futbolcu kardeşlerimizin ne düşündüğünü, ne hissettiğini az çok biliyorum. 12-13 yaşımdan itibaren Amasyaspor'la profesyonel takım idmanlarına çıkmaya başlamıştım. Amatör futbol oynadım ama antrenmanlarımı profesyonel futbolun içinde yaptım.
Mustafa Çulcu'NUN MAÇIMI İZLEMESİ ŞANSIM OLDU
36 yaşındasınız ve Süper Lig'de üçüncü sezonunuz. İnsan "Bünyamin Gezer bugüne kadar neredeydi?" diye düşünüyor.
Her şeyden önce nasibe, kısmete inanan bir insanım. Bazen şanslar insanlara geç gelebilir. Benim için de böyle oldu. Bir Kocaelispor-Antalyaspor müsabakasına atandım. O sırada Ufuk Özerten komitesi gitmiş, yerine yeni bir komite gelecekti. Kocaeli'deki müsabakamı Mustafa Çulcu Hocam da izlemiş. O dönemde de çok kiloluydum ve dışarıdan gören bir insan "Bundan hakem mi olur?" diyebilirdi. Ama Mustafa Hocam beni çok iyi görmüş. Bir gün sonra da MHK Başkanı oldu ve böylece önüm açıldı. Benimle ilk konuşmasında "En az 5 kilo vereceksin" dedi, ben 10 kilo verdim.
FIFA kokartınız bulunmamasına rağmen kamuoyunda ilk akla gelen hakemlerden birisi oldunuz. Bu çıkışın arkasında nasıl bir çalışma ve birikim var?
1990'dan beri hakemlik yapıyorum. Süper Lig hakemi olduğumda meslekte 15 yıllık geçmişim vardı. Geçmiş dönemlerde 10 sene içinde hakemlik yapan, FIFA olan ve hakemliği bırakıp yöneticiliğe geçen insanları bile gördük. Ama ben 15 sene pişerek geldim. Bu pişmenin getirdiği avantaj, yaş ve daha oturmuş kişilik gibi faktörler beni avantajlı kıldı.
Yaş önemli mi gerçekten hakemlikte?
Önemli çünkü en azından futbolcunun ağabey diyebileceği bir yaşa geliyorsunuz. Futbolcu ağabey diyeceği yaştaki bir hakemi karşısında gördüğünde biraz daha dikkatli davranıyor.
Mesleğiniz de bu konuda bir avantaj sayılabilir mi?
Mutlaka etkisi vardır. Ama ben hiç suç ve suçluyla ilgili birimlerde çalışmadım. Bir ay kadar bir karakol görevim oldu, onun dışında hep şubelerde çalıştım. Ancak karşınızdaki insan "Bu hakem polis" diye düşünebilir. Türk futbolcusunun yapısı, otorite isteyen bir yapı. Otoriter hakemi daha çok tuttuklarını gördüm. Geçmişten günümüze hakemleri takip ettiğim zaman, otoriter hakemlerin daha başarılı olduğu kanaati oluştu. Yüz hatları ve beden dili de beni o yola itti. Çünkü hakemlikte otorite ve futbolcunun size güven duyması çok önemli. Oyuncular sizin verdiğiniz karara saygı duyduğu müddetçe maç yönetiminiz oldukça kolaylaşıyor.
TOROĞLU VE TATLI BENİM İÇİN MODELDİR
Bünyamin Gezer'in hakemlikte örnek aldığı kişi Erman Toroğlu diye bir bilgi var bende. Bu bilgi doğru mu?
Erman Toroğlu benim için bir modeldir. Ama sadece Erman Toroğlu mu? Serdar Tatlı'yı da atlamayalım. Herkesin örnek alacağı hakem tipleri vardır. Çok yumuşak yüzlü bir insana da bir Erman Toroğlu, bir Serdar Tatlı modeli gitmez. Her hakemin yüz hatları, boyu ve kilosuyla orantılı hakem tipleri vardır. Onları takip etmek gerekir. Onlardan alacağınız çok şeyler vardır. Ama her şeyin üzerinde hakem kendi kişiliğini de ortaya koymalıdır.
Yani siz "Benim tipim ve yapım otoriter hakemliğe müsait" mi diyorsunuz?
Tabii ki, ona gidiyor. Sizi öyle kabulleniyorlar. Kamuoyu "Gülmüyor, sempatik değil" diyor ama bir futbolcu da beni bugüne kadar şikâyet etmedi. Müsabaka içerisinde futbolculara ne hakaret ediyorum ne bağırıp çağırıyorum. Onlarla çok güzel diyaloglarım var. Beni çok seven futbolcu kardeşlerim var. Topu eliyle aldığı zaman gelip bana söyleyen futbolcu var.
ARDA TOPU ELİYLE ALDIĞINI SÖYLEDİ
Gerçekten böyle bir olay yaşandı mı?
Bir Galatasaray-Antalyaspor müsabakası yönetiyordum. Sevgili kardeşim Arda bir pozisyonda topu eliyle almış. Görmedim ve devam ettirdim. Pozisyon autla sonuçlandı. Arda yanıma gelip "Hocam kusura bakma, topu elimle aldım" dedi. Bu futbolcunun size duyduğu güvendir. Ben de "Ardacığım görmedim ama lütfen bir daha yapma" diye uyardım. "Tamam hocam" dedi. Eğer ben onlara sürekli bağırıp çağırsam futbolcu bu iyi niyeti göstermez.
Bu sezon Kayserispor-Galatasaray maçında yaşanan bir pozisyon var. Barajı yerine çekebilmek için oyuncuları oldukça sert bir biçimde uyarmıştınız ve bu pozisyon oldukça dikkat çekmişti.
Bazı pozisyonlarda barajı açmak için o tür hareketlere gerek var. Futbolcuya "Lütfen açılır mısınız?" derseniz o dakikada, öyle bir pozisyonda sizi dinlemesi mümkün değil. Belki o pozisyonda otorite gösterim aşırıya kaçmış olabilir ama ben de insanım, sahada efor harcıyorum ve benim de adrenalinim yükseliyor. Bir de verdiğiniz talimatın yerine getirilmesini bekliyorsunuz. Bunun zor olduğunu da biliyorsunuz çünkü daha önce oyuncu olarak bunu yaşamışsınız. Biz de zamanında kalemize 5 metreden bir endirekt vuruş verildiğinde nasıl 1 metre öne çıkarız, açıyı nasıl kapatırız diye çabalardık. Biz de o zamanlar hakemleri zorlardık. Aynı şeyler farklı rollerde tekrarlanıyor.
Süper Lig'deki ilk sezonunuzda bir İstanbul takımının maçını yönettiniz ve o maçta Bursaspor, Beşiktaş'ı 3-0 yendi. Bursa ile Beşiktaş arasındaki çekişmeyi de göz önünde tutarsak zor bir müsabaka olmalı. O maçla ilgili bir hatıranız var mı?
Sahaya çıktığımda tribünlerden tekbir sesleri yükseliyordu ve kendi kendime "Herhalde Kurban Bayramı'na geldik" dedim. Tabii bu işin esprisi. Aradaki çekişme herkesçe malûm. Bursaspor'un da Beşiktaş'ın da kazanması gereken bir müsabakaydı. Beşiktaş kaybederse şampiyonluktan olacaktı, Bursaspor da düşme hattındaydı. Süper Lig'deki ilk sezonunda böyle kritik bir müsabakaya verilmek hakem için gurur verici. Tabii o maçın öncesinde, olay çıkarsa ne yaparım diye de hazırlık yapıyorsunuz.
Öyle mi, nasıl bir hazırlık yapıyorsunuz bu tip maçlar öncesinde?
Talimatları bir daha okuyorsunuz; mesela tribünden sahaya bir müdahale olursa ne yapacağınız konusunun üzerinden geçiyorsunuz.
Bayağı ders çalışıyorsunuz yani.
Bu her maç için böyle. Benim en iyi konsantrasyon dönemim, kahvaltıdan sonra odama çekildiğim saatlerdir. Talimatları ve kural kitabında önemli gördüğüm yerleri tekrar tekrar okurum. Böyle yaptığınız zaman, bir olay başınıza geldiğinde "Bu neydi?" diye düşünmüyorsunuz. Maça hazırlanıp çıkmakta çok büyük fayda var. Bu da mükemmel bir konsantrasyon sağlıyor.
Sadece oyun kurallarını değil, dışarıdan müdahaleler konusunda ne yapacağınızı da çalışıyorsunuz, öyle mi?
Konu Bursaspor-Beşiktaş maçından açıldığı için bunu söylüyorum. Yoksa İstanbul Büyükşehir Belediyespor-Gençlerbirliği maçında bunu düşünmezsiniz. Ama olay çıkması muhtemel müsabakalara ekstradan bir hazırlık yapmanız gerekiyor.
POLİS TEŞKİLATI VE KUL HAKKI
Hakemler hem kulüp yöneticileri hem de medya tarafından yoğun biçimde eleştiriliyor ve dolayısıyla da baskı altında tutuluyor. Siz bu baskıyla nasıl baş edebiliyorsunuz?
Bir şekilde futbolun içine girdiğiniz zaman, gittiği yere kadar devam ediyorsunuz. "Hakemlik yapılacak iş mi?" derseniz, hakikaten çok zor bir iş. Ama bir yerlere de geliyorsunuz ve bu noktadan sonra bırakmak da olmuyor. Karşınıza çıkan zorluklarla bir şekilde baş etmeniz gerekiyor. Ben iki şey düşünürüm. Bir Polis Teşkilatı, iki kul hakkı. Kul hakkından çok korkuyorum. Bu düşünce içinde çıkıyorum maçlara. Benim için kırmızı takım-beyaz takım, sarı takım-mavi takım var. Çünkü futbolcu kardeşlerim o müsabaka için bir hafta alın teri döküyor. Teknik direktörleri de öyle. Hiçbir futbolcu kardeşimin alın terinin, alacağı primin, yapacağı transferin bilerek ve isteyerek önüne geçmek istemem. Onun için de ne görürsem onu çalarım. Evet, medyayı takip ederim ama maça çıktığım an bütün düşüncelerim sadece teşkilatımın adına ve kul hakkına odaklanır. Bu arada saha içinde bazen yanlış bir düdük çaldığınızı da fark edersiniz ve "Eyvah ben ne yaptım" dersiniz. Ama benim için o hata orada kalır. Devamında yine sıfır hatayla maç yönetmeye çalışırım.
En çok gurur duyduğunuz görevlendirme ve unutulmaz dediğiniz maç var mı?
Türkiye'de her hakemin yönetmek istediği müsabakalar derbi maçlarıdır. Bana da ikinci sezonumda ve üstelik kritik bir haftada Beşiktaş-Galatasaray derbisi yönetmek nasip oldu. İki takım da şampiyonluk potasında giderken böyle bir maç almak gurur vericiydi.
Unutmak istediğiniz, çok kötü yönettiğiniz bir maçı hatırlıyor musunuz?
Siz hatırlıyor musunuz? Mutlaka hatalı kararlar verdiğim müsabakalar vardır ama yaptığım hatalar sonucu bir takımdan alıp da diğerine verdiğim bir maç hatırlamıyorum
Yönettiğiniz maçlarda hata yapmanız doğal. Hata yaptığınızı öğrendiğiniz bir maçın ardından neler düşünürsünüz?
Üzülüyorum elbette. Ama kul hakkı yediğimi düşünmüyorum. Çünkü ben sahada o an gördüğümü çalıyorum. Hata yapıyorsam da hata yaptığımı bilmiyorum. Dolayısıyla her müsabakadan çıktığımda vicdanım rahat. Ama sonradan hata yaptığımı gördüğümde tabii ki üzülüyorum "Ben bu hatayı niye yaptım?" diye düşünüyorum. "Acaba orada değil de şurada olsaydım yapmaz mıydım, biraz daha koşsaydım daha iyi görür müydüm, bu pozisyonda niye aldandım" gibi muhasebeleri mutlaka yapıyorum. Ancak hata olacak tabii.
Oyuncunun aldatmasından söz ettiniz. Bir hakem kendisini aldatan futbolcu hakkında neler düşünür?
Sohbetimizin başında "Futbolcuları biraz daha iyi anlıyorum" demiştim ya; kazanma hırsıyla belki istemeden de yapıyorlar. Bazen hatalı bir penaltı veriyorsunuz, o penaltıyı takımına kazandıran futbolcunun üzüldüğünü de hissediyorsunuz. Ama iş işten geçmiş oluyor. Rakip futbolcu, "Kendini niye attın, hakemi zor durumda bıraktın, bizi de ekmeğimizden ediyorsun" dediğinde o futbolcu o kadar mahzunlaşıyor, mahcuplaşıyor ki, bunu hissediyorsunuz. Ama verilmiş bir karardan geri dönmek de mümkün olmuyor. Dolayısıyla ben bu pozisyonları gayriihtiyari yapılmış hareketler olarak değerlendiriyorum ve o futbolcuyla ilgili bir önyargı biriktirmiyorum. Hiçbir futbolcu kardeşimin meslektaşının hakkını yemek isteyeceğini zannetmiyorum.
Maçlara çıkmadan önce bir uğurunuz var mı?
Dua ederim ve sahaya öyle çıkarım.