Yaşanan küresel krizden en fazla etkilendiği belirtilen inşaat sektöründe büyük müteahhitlik firmaları ile iş yapan sektör çalışanları, işsizlikten yakınırken, ''nasıl olsa ruhsat alırım'' düşüncesiyle, özellikle göçün yoğun olduğu mahallelerde artan kaçak yapılaşma sektörde daha küçük ölçekte iş yapan ''mahalle ustaları''na yoğunluk yaşatıyor.

Geçen yıla göre maliyetin de ucuzladığı sektörde, mahalle aralarında ruhsatsız olduğu belirtilen yapılar yükselirken, inşaatlarını seçim öncesi tamamlamak isteyenler soğuk kış günlerine de aldırmadan çalışmalarını sürdürüyor.

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adana Şube Başkanı Sadi Sürenkök, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mart ayında yapılacak yerel seçimler öncesi kentlerde kaçak yapılaşmanın hız kazandığını söyledi.

Diğer şehirlerde olduğu gibi Adana'da da ruhsatsız ve imarsız yapıların arttığını ileri süren Sürenkök, ''Bu dönemde yapılan her 100 inşaattan 80-90 kadarı kaçak. Tutsat ve finansal krizle durma noktasına gelen sektör, özellikle göçün fazla olduğu mahallelerde sorun yaşamıyor. Seçimi fırsat olarak değerlendiren bazı vatandaşlar, yakınlarındaki ucuz iş yapan mahalle ustaları ve düşen demir, çimento fiyatlarıyla 100 metre karesi 20-30 bin YTL'yi geçmeyen inşaatlarını yapmaya devam ediyor'' dedi.

Sürenkök, 3194 Sayılı İmar Yasası gereğince kaçak yapılaşmayı denetleyen tek kurumun belediyeler olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu:

''Yasanın açık olarak suç saydığı bir fiilin açık bir şekilde işlenmesini görmezden gelerek Türk Ceza Yasasının 184'ncü maddesinde belirtilen bir suç işlenmektedir. İlgili maddede kaçak yapı yapanlar ve bu duruma göz yumanların 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacağı bildiriliyor. Ancak belediyelerimiz yaklaşan yerel seçimler nedeniyle kaçak yapı kontrolünü durdurmuş gözüküyor.''

-''MUHTARLAR DA KULLANILIYOR''-

Kaçak yapı yapanlarla ilgili işlem yapması gereken belediyelerin, 2004'ten önce bitirilen yapılar için çıkartılan bir örtülü imar affından yararlanarak kaçak yapılaşmayı adeta körüklediklerini iddia eden Sürenkök, kaçak yapıların bu tarihten önce yapıldığına dair ise muhtarların kullanıldığını ileri sürdü.

Çoğu muhtarın işledikleri suçtan habersiz olduğunu belirten Sürenkök, ''Yeni yapılan yapıları 2004'ten önce yapılmış gibi göstermek suretiyle kaçak yapılar meşru hale getiriliyor. Muhtarlar da bu seçim rüşvetine alet ediliyor'' dedi.

1998'de 6,4 büyüklüğünde gerçekleşen Adana depreminde ağır hasar gören 9 bin 116 yapının yüzde 70'inin kaçak ve ruhsatsız olarak inşa edilen, ancak daha sonra çıkarılan imar afları ile meşruiyet kazandırılan yapılardan oluştuğunu anımsatan Sürenkök, şunları kaydetti:

''Tüm bu gerçeklerin bilinmesine karşın, kaliteli ve güvenli yapı üretilmesinde önemli bir yeri olan belediyelerin yapı kontrol birimlerinin konuyu ciddiye almadığını görüyoruz. Ülkemizin en büyük ilçe belediyesi olmakla övünen Seyhan ve Yüreğir belediyelerimizde 'Kaçak Yapı ve Yapı Kontrol' ünitelerinde yeteri kadar teknik eleman istihdam edilmiyor. Belediyelerimizin kaçak ve ruhsatsız yapılarla ilgili önlem almamasının bedelini ise tüm kent ve kentte yaşayanlar ödüyor.''

Sürenkök, kaçak yapılarla ilgili tespit çalışmalarının sürdüğünü, belediyeler tarafından gerekli adımların atılmaması durumunda ise önümüzdeki günlerde Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacaklarını bildirdi.

-''SORUN 100 YILLIK''-

Adana'nın merkez ilçesi Yüreğir Belediye Başkanı Ömer Topçu, İMO Şube Başkanı Sürenkök'ün görüşlerinde doğruluk payı bulunduğunu, ancak, bunun yeni bir sorun olmadığını vurguladı.

Topçu, kentteki Şakirpaşa, Yeşilevler, Anadolu, 19 Mayıs, Şehit Erkut Akbay, Hürriyet ve Çamlıbel mahallelerinin nasıl meydana geldiğinin araştırılması gerektiğini söyledi.

Bu açıdan bakıldığında inşaat mühendislerinin endişelerine hak verdiklerini ifade eden Topçu, şöyle devam etti:

''Ancak, bu olay bugünkü iş değil. 100 yıldır süre gelen bir olay. Seçimle falan ilgisi yok. Vatandaş her dönem böyle şeylere teşebbüs edebilir. Eğer bize ihbar gelirse gereğini yaparız. Yüreğir'de 7 bin sokak var. Bunların hepsini gezmek 3-5 ayımızı alır. Kentte 100 binden fazla gecekondu bulunuyor. Örneğin Anadolu Mahallesi'nde 7-8 bin kaçak var. Bunların tamamının gecekondu olduğunu biliyoruz.

Bir de kaçak yapıyı tetikleyen mahalle ustaları var. Mahalle arasındaki ustaların elinde 3-5 kereste, bir parça inşaat malzemesi var. Vatandaşın kafasına giriyor, 'bir ev yaparız, belediyede gelirse işi halledersin' diyor. Adamı kandırıyor, inşaata başlatıyor.''

Topçu, kaçak yapılaşmanın sadece belediyeyle alakalı olmadığını, gecekondu konutların tamamına elektrik ve su tesisi yapıldığını belirterek, ''Sadece bizden bitmiyor, diğer kurumlar da görevli. Elektrik su olmazsa kimse kaçak ev yapmaz'' dedi.

Gecekondu mahallelerinin önüne geçmek için kentsel dönüşümün sağlanması gerektiğine dikkati çeken Topçu, sivil toplum örgütlerinin de Ankara'da lobi oluşturup, kendilerine bu konuda yardımcı olmaları gerektiğini savundu.

Seyhan Belediye Başkanı Azim Öztürk ise göreve geldikleri ilk günden itibaren kaçak yapılarla ilgili mücadeleyi kararlılıkla sürdürdüklerini vurguladı.

Seçim döneminde de değişen bir uygulamalarının olmayacağını anlatan Öztürk, ''Göreve geldiğimiz ilk gün, 'ruhsatsız yapı babamın da olsa yıkarım' sözünü vermiştim. Sözümüzün dün de bugün de arkasındayız. Kaçak ve ruhsatsız yapılanmalar, modern şehirleşmenin önündeki en büyük engeldir. Kaçak ve ruhsatsız yapılaşmayla mücadelemizi ilk günkü kararlığımızla devam ettireceğiz'' diye konuştu.

-MERSİN'DE KAÇAK YAPILAŞMA-

Mersin'de, aldığı göçün de etkisiyle geçmişte çarpık kentleşmenin yoğun olarak yaşandığı Toroslar ve Akdeniz ilçelerinde şimdilerde kaçak yapılaşmanın önüne geçilmeye çalışılırken, Yenişehir ilçesi, yeni kurulan bir bölgede yer alması nedeniyle fazla sorunla karşılaşmıyor.

İnşaat Mühendisleri Odası Mersin Şube Başkanı Veysel Öztürk, kaçak yapılaşmanın Mersin başta olmak üzere Türkiye'nin genel bir sorunu olduğunu söyledi. Mersin'de kaçak yapının en çok bölgenin yoğun göç alan Akdeniz ve Toroslar ilçelerinde yaşandığını belirten Öztürk, yerel seçimlerin yaklaşması ile denetimlerin ise gevşediğini öne sürdü.

Öztürk, ayrıca TEDAŞ'ın da kaçak yapılara son 3-4 aydır elektrik bağladığını iddia etti.

Akdeniz Belediye Başkanı Kenan Yücesoy, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden yoğun göç alan ilçelerinde geçmişte yaşanan kaçak yapılaşmadan dolayı 20-25 bin civarında ruhsatsız yapı olduğunu belirtti. Yücesoy, bundan sonraki aşamada ruhsatsız yapılara izin vermediklerini ve denetim ekiplerinin çalışmalarını yoğun bir şekilde sürdürdüğünü ifade etti.

Toroslar Belediye Başkanı Hamit Tuna da ilçelerindeki geçmişte yapılan yapıların yarısına yakınının kaçak olduğunu, göreve geldikten sonra bunun önüne geçebilmek adına inşaat ruhsat harçları ve yapı kullanma izin belgelerinde yüzde 50'ye varan indirimler yaptıklarını söyledi.

Böylelikle vatandaşı ruhsatlı yapıya özendirmeyi amaçladıklarını belirten Tuna, ''Bizden önceki süreçte yılda 100 ile 120 arasında ruhsat verilirken, bu sayı biz göreve geldikten sonra 700 ile 800 civarına çıktı. Yılda 150 ile 200 arasında verilen yapı kullanma izin belgeleri ise bugün bini aştı. Bu da gerçekleştirdiğimiz indirimin kaçak yapının önüne geçmesindeki önemi ortaya koyuyor'' dedi.

Seçimin yaklaşması ile kaçak yapı konusunda sıkıntı yaşamaya başladıklarını anlatan Tuna, şöyle konuştu:

''Bina yaparken ruhsat almak istemeyenler, yaklaşık 3 yıldır demirini, tuğlasını, çimentosunu alarak yığıntı yapmışlar. Şimdilerde kaçak yapı inşa etmeye çalışıyorlar. Bu nedenle denetim birimindeki görevlilerin sayısını artırarak hafta sonları mesai uygulamasına başladık. Amacımız hem kaçak yapının önüne geçmek, hem de denetimle inşa edilecek yapılarla insanların can güvenliğini sağlamak.''

Antakya Belediye Başkanı Mehmet Yeloğlu da kentin modern bir görünüme kavuşması için çalıştıklarını belirterek, ''Göreve geldiğimiz günden bu yana kaçak yapılarla mücadele en öncelikli konumuz oldu'' dedi.

Yeloğlu, kentte çok sayıda ruhsatsız kaçak yapı bulunduğunu belirtirken, bu güne kadar ise 200'ün üstünde kaçak yapıyı yıktıklarını, ayrıca para cezası uyguladıklarını kaydetti.