Türkiye çok partili siyasi yaşama geçildiği günden bu yana sonuçları daha seçim öncesinde belli çok net bir seçime gidiyor.

Siyasetle uzaktan yakından ilgisi olmayanlara bile sandıktan çıkacak ilk üç partiyi sırasıyla sorsanız AK Parti, CHP ve MHP diyecektir. Bunu söylemek için kâhin olmaya gerek yok.

Türkiye’deki seçmen profiline bakıldığında seçmenin yaklaşık yüzde 65–70’inin sağ, en fazla yüzde 30 – 35’inin sol seçmen sol olduğu görülür. Nitekim 17 Ekim 2007 tarihli referandumda evet oyları yaklaşık yüzde 69, hayır oyları yüzde 31 çıktı. Bilindiği gibi sol partiler cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmemesi yönünde oy kullanmışlardı. Sol partilerin bu konudaki tutumu o kadar netti ki, nitekim İstanbul’da sadece CHP’nin ağırlıklı olduğu ilçelerde hayır oyu çıktı.

Bu ayrıntının neden önemli olduğuna gelince…

Günümüzdeki seçmen davranışları bağlamında bakıldığında bir sol partinin alacağı azami oy yüzde 30 civarındadır. Sol partiler bu yüzde 30’luk dilimden pay almaktadır. Bu nedenle iki sol parti aynı anda kendi amblemi ile seçime girdiğinde örneğin CHP Meclis’e girdiğinde DSP, DSP girdiğinde CHP Meclis dışında kalmaktadır.

Sağ partilerin oy havzası ise yüzde 70’lik dilimdedir.

Şimdi gelelim AK Parti’nin bu seçimdeki en büyük şansının ne olduğu konusuna…

Bu yazıyı okuyanların acaba yüzde kaçı Anavatan Partisi’nin şimdiki genel başkanının adını biliyor. Ya da bu yazıyı okuyanların acaba yüzde kaçı Demokrat Parti’nin (DP) İstanbul Belediye Başkan adayının ismini biliyor.

Acaba seçmenlerin yüzde kaçı genel başkanının ismini bile bilmediği bir partiye oy verir, ya da oy vereceği belediye başkan adayının ismini dahi bilmeden ona destek olur.

Görüyor musunuz, son 20 yılda Türkiye’nin kaderinde büyük rol oynamış iki sağ partiden birinin genel başkanını, diğerinin İstanbul’daki adayını bile çoğu seçmen şu anda bilmiyor. Bilmesi şart mı ki diyenler olabilir. Yazının amacı bunu tartışmak değil.

Hâlbuki Refah Partisi adayı Recep Tayyip Erdoğan İstanbul’a belediye başkanı seçildiğinde oyların yüzde 25’ini alırken, ANAP adayı yüzde 22.14’ünü almıştı. DYP adayı ise yaklaşık yüzde 15.50’sini.

Eğer ANAP ve DYP (şimdiki adıyla DP) buna yakın oy oranlarını şu an korusalardı Kemal Kılıçdaroğlu karşısında kadir Topbaş bu kadar rahat olabilir miydi?

Merkez sağdaki bu iki partinin erimesi AK Parti’ye sağ seçmen oylarının büyük bölümünü kuşatma imkânı vermiştir. AK Parti’nin şu an büyük şansı budur. Hem sağ hem sol seçmen oy verecek parti seçeneği sıkıntısı yaşamaktadır. AK Parti’ye oy vermeyi düşündüğünü söyleyen seçmenlerin yüzde 43’ünün alternatifi olmadığı için cevabını vermesi bunun göstergesidir. Burada önemli olan alternatifi olmadığı için oy alabilmek değil, tek alternatif olduğu için oyları toplayabilmektir. Bunu başaran partiler kalıcı olacaklardır.

Önceki seçimler göz önünde tutulduğunda MHP’nin yerel seçimlerde genel seçimlerde olduğu kadar oy alamadığı görülmektedir. Yani MHP’nin belediyecilikle örtüşen genel bir imajı yoktur. Saadet Partisi’nin ise yerel seçimlerde genel seçimlere oranla oylarını daha da yükselttiği biliniyor.

Bir önceki yerel seçimle kıyas yaparak MHP’nin yüzde 11-14 eşiğinde oy alabileceği öngörüldüğünde, Saadet Partisi’nin de yerel seçimlerde genel seçimlere oranla oylarını daha da yükselttiği göz önünde tutulduğunda bu iki partinin toplam oyunun en fazla yüzde 20 eşiğinde olacağı tahmin edilebilir. Yüzde 70’lik sağ seçmen havzası içinde durum değerlendirildiğinde AK Parti’nin il genel meclisi oylarının yüzde 48–53 bandında seyretme ihtimali yüksektir. Kuşkusuz bu rakama ulaşmayı sağlayacak en önemli faktör merkez sağın iki partisi Anavatan ve DYP’nin (DP) uğradığı ciddi oy kaybıdır.

AK Parti’nin önümüzdeki seçimlerde karşılaşabileceği en büyük açmazı, kendisine oy verme potansiyeli bulunan seçmenlerin o gün sandık başına gitmemesi durumudur. Neticede sandık sonuçları kamuoyu araştırmasına benzemez. Partilerin aldıkları oy oranları sandığa atılan oyların tasnifi ile oluşmaktadır. 1989 yerel seçimlerinde Özal’a kırgın sağ seçmen kesiminin sandığa gitmemesi, sandığa giden sol seçmenlerin oy yüzdesinin oransal olarak sandıktan daha yüksek çıkmasına neden olmuş ve İstanbul ve Ankara’da belediye başkanlığı sol partiye geçmiştir.  

Hangi parti sandığa gitmemeyi düşünen seçmen kesimini ikna edebilir ve kendisine oy vermesini sağlayabilirse, sandıktan çıkacak sonuçta oransal olarak daha yüksek dilimi yakalaması söz konusu olacaktır.

Örneğin 2004 yerel seçimlerinde Kadir Topbaş 1 Milyon 918 Bin oy alırken, sandığa gitmeyen seçmen kesiminin oy toplamı 2 Milyon 100 Bin olmuştu.

Başbakan Erdoğan 11 günde 11 miting yaparken, muhalefet partileri henüz sahaya inmediler. Bu tablo sanırım seçmenin gözünden kaçmamaktadır.

Muhalefet partilerinin halkla yüzleşme konusunda bu kadar tutuk davranmalarının bir nedeni de, yeni bir siyaset dili, yeni projeler, yeni politikalar üretme konusunda tıkanma yaşamalarından kaynaklanmaktadır.

Ülkenin temel sorunlarının tespiti ve çözüm önerileri konusunda seçmenleri ikna eden partilerin yükselme şansı elbette artacaktır.

Şu anki görüntü seçmene umut vermemektedir. Klasik siyaset anlayışı artık prim yapmamaktadır.

Aslında seçmenin bu duyarlılık noktasına gelmesi demokrasimiz açısından da sevindiricidir.

Konuya devam edeceğiz.

Prof. Dr. Osman ÖZSOY – Haber7.com

yazaramesaj@gmail.com