Oğuz KARAMUK'un analizi

Hazine bonosu gelirini beyan etmediği için 62 bin lira vergi cezası kesilen Uğur Dündar, ‘Bono vergisini Sülün Osman bile kaçıramaz’ dedi. Buna karşın olayı kabullenen Dündar konuyu haber yapan star’ı ve banka müdürünü suçladı.

UĞUR DÜNDAR AĞZINI BÖYLE BOZDU / İZLEYİN

MALİYE müfettişlerinin vergi kaçırma suçlamasıyla ceza kestiği Uğur Dündar faturayı bu konuyu haber yapan star’a çıkardı. Tüm belgeler ortaya koymamıza, hatta kendi görüşlerine de yer vererek olayı tarafsız ve tüm yönleriyle kamuoyuna yansıtmamıza rağmen Dündar’dan aldığımız yanıt hakaret dolu sözler oldu. Dündar, dün star’da ‘Uğur Dündar 62 milyar vergi kaçırırken Maliye’ye yakalandı’ başlığıyla verilen habere cevabını Hürriyet ve Vatan gazetelerinin internet sitelerinde yer alan açıklamayla verdi. Cevabında konuyu hem çarpıttı hem de suçu başkalarına attı. Sadece star değil, kendisine vergiyi ödemeyi unutturduğunu iddia ettiği banka da Dündar’ın suçlamalarından payını aldı. 2005 yılında 1.7 milyon lira ve 2.5 milyon dolarlık Hazine bonosundan elde ettiği faiz gelirini beyan etmediği için Maliye tarafından 62 bin 297 TL (62.3 milyar lira) vergi ziyaı cezası (vergi kaçırma) kesilen Dündar’ın çelişki dolu ve eksik bilgiyle yapılan açıklamaları ne gazetecileri, ne de konunun uzmanlarını tatmin ediyor.

DÜNDAR’IN ÇELİŞKİLERİ

star’a yapılan hakaretler dışında Uğur Dündar’ın açıklamasında yer alan bilgiler Dündar’ın konuyu ya hiç bilmediğini ya da bilerek çarpıttığını gösteriyor. İşte birkaç örnek:

Bankanın bildirme yükümlülüğü yok

Uğur Dündar açıklamasında kesilen cezanın nedenini ‘2005 yılında aldığımız Hazine bonosu için yaklaşık 40 bin lira vergi ödememiz gerekmiş. Ama banka şubesi bunu zamanında bildirmeyi unutmuş’ sözleriyle anlatıyor. Ancak Türkiye Cumhuriyeti’ndeki bankaların kendilerinden Hazine bonosu alan yatırımcılara vergi danışmanlığı yapmak ve ne kadar vergi ödeyeceğini bildirmek gibi bir yasal yükümlülüğü bulunmuyor. Bu yükümlülük mükellefe ait. Yani Dündar’ın ‘Banka bana bildirmediği için ceza kesildi’ diyerek suçu bankaya atması kanunen ve etik olarak geçerli kabul edilemez.

Kaçırmak için Sülün Osman olmaya gerek yok

Uğur Dündar’ın açıklamasında yer alan bir başka yanlış bilgi de Hazine bonolarının vergilendirilmesiyle ilgili. Açıklamada ‘Bir defa Hazine bonosunun vergisini Sülün Osman bile kaçıramaz. Çünkü Hazine bonosu banka tarafından alındığında ne kadar vergi tahakkuk edeceği, devletin Maliyesi ve Hazinesi tarafından kayıt altına alınır. Kayıt altına girmiş kuruşu kuruşuna belirlenmiş bir vergiyi de kimse kaçıramaz’ deniliyor. Dündar hangi ülkenin vergi sisteminden bahsediyor bunu anlamadık. Çünkü Türkiye’de sistem bu şekilde işlemiyor.

Hazine bonolarına ait vergilendirme 2005 yılına kadar beyan usulüne dayalı olarak gerçekleşirken, 2006’dan itibaren de stopaj yöntemiyle, yani kaynağından kesilerek yapılıyor. Dündar’a verilen ceza 2005 yılına ait. Dolayısıyla Hazine bonolarından elde ettiği geliri beyan edip vergisini ödemediği için ceza kesiliyor. Öte yandan gelir vergisi kişinin tüm gelirleri üzerinden hesaplanıyor. Hesaplama sırasında çeşitli vergi indirimlerinden ve istisnalarından yararlanılıyor. Ödenecek vergi tüm bu hesaplamalardan sonra ortaya çıkıyor. Bu yüzden Maliye ve Hazine’nin başlangıçta mükellefin aldığı bonodan ne kadar vergi ödeyeceğini bilmesi imkansız. Yani 2005 yılında alınan bir Hazine bonosunun vergisini kaçırmak için ünlü dolandırıcı Sülün Osman olmaya gerek yok.

Vergi ziyaı cezası vergi kaçırana kesiliyor

Uğur Dündar açıklamasında konuyu ‘Basit bir hata’ olarak gösterirken yasalar aynı fikirde değil. Vergi Usul Kanunu’nun 341’inci maddesi Uğur Dündar’ın ceza aldığı ‘vergi ziyaı’ eylemini, yani vergi kaçırmayı tanımlıyor. 341’inci maddede vergi ziyaı suçunu ‘Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi ya da eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilememesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder’ sözleriyle açıklıyor. Aynı maddede ‘Verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez’ deniliyor. Özetle vergi ziyaı cezası vergisini ödemeyene, kaçırana kesiliyor. Yani Uğur Dündar’ın yaptığı eylem yasalara göre vergi suçu sayılıyor. Ancak Dündar vergi kaçırma eylemini ‘naylon fatura’ gibi yüz kızartıcı bir suçla yapmadığı için, hakkında Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunulmuyor, cezai işlem sadece parasal boyutta kalıyor. Mükellef Maliye’yle uzlaşmaya giderek para cezasını düşürebiliyor.

CEVAP BEKLEYEN SORULAR

Özet olarak Dündar’ın dünkü açıklaması bir dolu hakaret ve eksik-yanlış bilgiler içermekten öteye geçemiyor. Belki, Uğur Dündar’ın yeni bir açıklamayla biraz daha ayrıntıya girmesi konuyu aydınlatabilir. Örneğin Dündar’ın vergi cezasını ne zaman ödediği, vergi ödeme unutkanlığının ne kadar sürdüğü, ödeme talebinin kendisinden mi yoksa Maliye’den mi geldiği son derece hayati ve cevap bekleyen konular.

Bu da suç ve cezanın belgesi

MALİYE Bakanlığı Gelirler Kontrolörleri 1.7 milyon lira ve 2.5 milyon dolarlık Hazine bonosundan elde ettiği geliri beyan etmeyen Dündar hakkında rapor hazırlayıp 62 bin 297 liralık vergi ziyaı cezası kesti.

Sülün Osman kimdir?

Uğur Dündar’ın adını kullandığı ünlü dolandırıcı Sülün Osman, 1950 ve 1960’lı yıllarda Tramvay, Galata Kulesi gibi kent meydanlarındaki kamu mallarını taşradan yeni gelen vatandaşlara satarak dolandırmıştı. Sülün Osman, Galata Kulesi’ni bir vatandaşa satmak üzereyken tesadüfen yakalanmıştı.