Bir ikindi sessizliğinde derinlerde bir yerlerden gelen mahur saz semaisinin nağmelerine kaptırmışken kendimi, musikinin insanı rahatlatan etkisi bir yana ‘mahur beste’ kelimesinin ironik çağrışımları arasında dolaştım durdum. 

‘Mahur beste’ deyince elbette ilk akla gelen hala da zevkle dinlenen Ahmet Kaya şarkısıdır, benim dinlediğim saz semaisi değil.

Bilindiği gibi hüznün en içli anlatımı gibi olan o şarkının sözlerini Atilla İlhan, 1972 de 12 Mart Muhtırası sonrası ‘kahır günleri’ olarak ifade ettiği günlerde, asılarak idam edilen Deniz Gezmiş’ler için yazmış, Ahmet Kaya’da onların anısına bestelemiştir.

Ama gelin görün ki, o şarkıyı her duyduğunda etkilenerek dinleyenlerin birçoğu bu ayrıntıyı ve şarkıda şairinin birlikte ağladığı müjganın kadın ismi değil de kirpik anlamına geldiğini bilmeden dinler ve hüzünlenir. Neticede şarkı, askeri darbe mağdurları için yakılmış bir ağıttır ve hep birlikte ‘ah’ edilir.

Merak ediyorum, Attila ilhan’ın şiirinde ki o mahur beste, bu gün benim dinlediğim Refik Talat Alpman’ın saz semaisi miydi, yoksa Kemani Tatyos Efendi’nin ki mi?

Konuyla ilgili bir diğer ironik mesele de;  Atilla İlhan’ı müjganla birlikte her çaldığında ağlattığından mıdır, yoksa  ‘mahur’ kelimesindeki ritim ve ahenkten midir bilinmez,  nedense bize çağrıştırdığı içli bir hüzündür. Oysa Türk müziğinin asırlardır sevilerek dinlenebilen, en eski makamı olan mahur, neşeli, şuh ve ferahlık veren bir makamıdır.

Her ne kadar kendi içinde böyle insanı gülümseten ironiler içerse de buraya kadar her şey normal ve olağandır, anlaşılmaz olan o darbe mağdurlarının bu gün nasıl birden bire darbe severler haline geldiğidir. Çok değil daha 2008 de, partisinin bir grup toplantısında idam edilenleri ‘darağacında üç fidan’ güzellemeleri yaparak, 36 yıl sonra anmayı görev bilen Deniz Baykal, bu gün ergenekonun avukatlığını; yani yıllardır sür git birinin şokundan çıkmadan diğerinin şokuna girdiğimiz faili meçhullerin, asit kuyularının silah depolarının savunmasını üstlenebilmektedir…

Ama işte derler ki, kulağını bir tarafa kabarttı mı insan diğer tarafı duymazmış… Ne tarafa başınızı çevirseniz, her zaman olduğu gibi, bu halin en güzel örnekleri ısrarla yaşanıyor ve bildiğimiz o ki yaşanmaya devam edip gidecek…

Bu kadar ‘mahur beste’ dedikten sonra edebiyatseverlerin çok iyi bildiği Ahmet Hamdi Tanpınar’ın aynı adlı eserinden bahsetmemek olmaz. Mahur makamında bestesi olan, Eyyübi Bekir Ağa’ya ithaf edilen roman, Neşati’nin:  "Gittin emma ki kodun hasret ile canı bile / İstemem sensiz geçen sohbet-i yâranı bile" beyitine atfen yazılmış, tarihi önemi olan bir eserdir. Zor ve dramatik hallerin romanı olarak tarif edilen bu kitabı bir yerlerden bulup tekrar okumanın beklide tam zamanı…

 Romanı yazıldı, bestesi yapıldı, yaşanan olaylara bakınca,  şimdi senfonisi yapılıyor desek nerdeyse yeridir. Sanki hep ‘mahur beste’ çalıyor sessizce derinlerde bir yerde… Ya da ‘derin’ mahur bestenin yankıları kulaklarımıza yeni geliyor. Okudukça dinledikçe, ayrıntılarına vakıf oldukça hayretten hayrete düştüğümüz.

Şimdi siz isterseniz, romanında ve şarkıda çağrıştırdığı gibi onu içli bir hüzün bestesi olarak dinleyin, isterseniz aslında olduğu gibi neşenin ümidin ferahlık verecek yeni bir başlangıcın müziği olarak dinleyin. Kim bilir belki hayatın kendisi aslında hep yeni baştan ritim tutan mahur bir bestedir.

Sizi bilmem ama ben gidişiyle "Gittin emma ki kodun hasret ile canı bile/İstemem sensiz geçen sohbet-i yâranı bile" şiirini bana ezberleten müsteşarım, mutemedim sevgili bir dostumun her halü kârda dilinden düşürmediği ‘ümidim var’ tekerlemesini tekrar ediyorum.

 Hem biz kendi içimizde çalan mahur bestenin akordunu sağlam tutalım. Dışımızda gelişen olayların karanlığında bunalmaktansa, içimizin ışığı ile etrafımızı aydınlatalım. Ya da yeni baştan bir mahur beste de biz yapalım. Bu eser Attilla İlhan’ın ki gibi darbe mağdurlarına bir ağıt değil de, yeni güzel gerçekten demokrat aydınlık Türkiye için bir umut olsun.

 Bu zor zamanların, netice de gözleri yaşlı şehit analarına ve eşlerine, insanlık hakları bir şekilde hep ihlal edilmiş mağdur olanlara iyi güzel ferah günler getirmesini ümit ediyorum.

Handan Özduygu - Haber 7
handanozduygu@gmail.com