Diğer renge sahip olanlar; doğuştan kendilerinin onlardan üstün olduğunu kabul etmiş, vatanlarını ellerinden alma, onlara her türlü eziyeti reva görme ve yeri-zamanı gelince onları köle olarak kullanma hakkını kendilerinde görmüşler renklerinden dolayı...

Afrika’da insanların beyaz ırka karşı hala endişeli bir bakışı var geldiğimiz bu yüzyılda. Garip ama gerçek... Mozambik’in sokaklarında gezerken, kaldırımlarda oynayan masum siyahî yavrucakların gözlerini hissediyorum üzerimde. Bu bakış zaman zaman nefret bakışları olsa da, çoğu zaman endişe ile karışık bir korku şeklinde gösteriyor kendini. Haklılar belki de çocuklar... Çünkü onlar beyazları, kasvetli dünyalarının hükümdarları olarak tanımış ya da aileleri onlara öyle anlatmış beyazları. Demişler ki onlara; onları biz sevmesek kabul etmesek de, onlar bizim efendilerimiz…

Mozambik Afrika’nın bir liman ülkesi… Mozambik’te, gelecekten umutlu insanlar… Gelecekte, Mozambik’in Afrika için bir merkez olması gerektiğine inanıyorlar. Dünyanın en uzun deniz sahillerinden birisine sahipler. Maputo şehri diğer birçok Afrika şehrine göre çok daha güvenli ve aynı zamanda misafirperver insanlarla dolu…

Mozambik’in adı bir zamanlar, ‘Musa Bin Beg’ imiş. Musa Bin Beg’in vakti zamanında, Mozambik’in tüccarların uğrak limanı olmasında çok önemli rolü olduğu için bir vefa örneği gösterip ismini ülke ismi olarak yaşatmışlar. Bu isim zaman içerisinde Mozambik olarak değişmiş.

Mozambikliler, Portekizli sömürgecilere karşı 1500’lü yıllarda ecdattan yardım istemişler. O zamanlar, Yavuz Sultan Selim Han’ın emriyle yardıma giden Yeniçeriler dönüş sırasında gafil avlanmış ve oracıkta şehit düşmüşler.

Mozambik, 5 asırdan fazla Portekiz sömürgesi olarak kalmış. Ta ki, 1975 yılına kadar… Belki de çocukların yüzündeki o korku ve endişe karışımının, karışık duygular ve kaçamak bakışların temelinde bu sömürge yıllarında beyazlardan gördükleri şiddet ve insanlık dışı muamele yatıyordur kim bilir...

1975 yılında bağımsızlığını kazandıktan sonra başlayan karışıklık ve iç savaş 1991 yılına kadar sürmüş.

Portekiz’in resmi dili tahmin edeceğiniz üzere Portekizce… Afrika ülkelerini gezerken mutlaka, orayı daha önce sömürmüş olan ülkelerin etkilerini hissediyorsunuz. Bu bazen dil olarak, bazen kültür olarak, bazen de sanayi olarak karşınıza çıkıyor. Ama dil hemen hemen her yerde öğretilmiş sömürgelere...

Tam da bu noktada, Osmanlı’yı gözümün önüne getiriyorum. 6 yüzyıl, o kadar büyük coğrafyada hükümranlık sürmesine rağmen dilini öğretmeyi bir misyon edinmemiş, dil ve din konusunda özgürlüklere müdahale etmemiş. Bugüne bakınca, bu politika doğru mu acaba bilemiyorum ama bildiğim bir şey varsa, o da daha önce Osmanlı’nın hükümranlık sürdüğü ülkelere gittiğimde yöresel dili ya da İngilizceyi bilmeyince sorun yaşanabilmesi.

Mozambik’te bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar Türk var. Bir kısmı eğitim faaliyetleri ile meşguller, bir kısmı da ticari hayatın içinde kendilerine yer bulmaya çalışıyorlar. Birçok Afrika ülkesinde olan güvenlik probleminin Mozambik’te olmayışı, halkının bize müspet bakışı, gelecek vadeden bir pazar oluşu ve aynı zamanda Afrika’ya girişte önemli bir liman oluşu nedeniyle önümüzdeki dönemde yeni pazar arayışları olanlar için tercih edilebilecek bir ülke Mozambik.

Mozambik yemyeşil doğası ile aslında bir tabiat harikası. Eğer, şöyle Afrika hakkında genel bir izlenimim olsun, ama güvenlik problemi yaşamayayım, aynı zamanda güzel bir ülkeyi ziyaret edeyim derseniz, Mozambik tam da bu isteklerinizi karşılayabilecek bir ülke.

Bizler, Afrika’ya girmekte geç kalmışız aslında. Batılıların bölgede ticari ve kültürel birçok yatırımları var. Biz yeni yeni açılıyoruz Afrika’ya. Geç de olsa olması gereken bir açılım bu. Oradaki insanlar, beyazların güzel olan yüzünü de görmeye muhtaçlar. O yüzü görünce de, vefa gösterip mutlaka karşılık veriyorlar...

Bir sonraki yazımız Güney Afrika hakkında...

Ahmet İNCE / Dubai / Haber 7
Ahmetcec@hotmail.com