Bu sorunun cevabı aşağıda gizli.
 
Çin’de ekonomik gelişmeyle beraber hayat standardı öyle hızlı değişiyor ki; halkın buna ayak uydurması nerdeyse mümkün olmuyor. 30 yıl öncesinde her şey devletinken ve herkes karın tokluğuna çalışıyorken, şimdi halkın bir kısmının 1 yılda kazanacağı parayı başka bir kısmı bir gecede yiyebiliyor.

90’ların başında halkın evinde ansiklopedi takımı olması bir zenginlik ve kültür ifadesiyken birkaç yıl sonra herkesin evinde bilgisayar olmaya başladı. Herkes arabalanmaya başladığında ise, “herkes” olmak istemeyenler farklı olmak için en ilginç arabaları almaya başladı. Evlerde ise farklı olabilmek adına dünyanın farklı yerlerinden çok büyük paralara getirilen eşyalar görülmeye başlandı.

 Küreselleşmeyle beraber birilerinin sürekli zengin birilerinin ise giderek fakir olması durumu her ülkede var; her ülke toplumunun dinine, inancına ve kültürüne göre buna tepkisi ise farklı farklı. Ülkemizde bir sosyal patlamaya, inançların ve şükür hissinin engel olduğu hep söylenilir? Peki Çinliler neye inanır ve nasıl tepki verir?

 Çin’de en etkili olan sistem kesinlikle Konfüçyüs öğretisidir; yerel dinler, doğa olaylarına tapma ve atalarına tapma da çok yaygındır. Çin aslında tarih boyunca inanışlara ve ahlaki değerlere çok önem vermiş toplumlardan birisi. 80 milyona yakın Müslüman’ın olduğu Çin’de dinsizlik veya hiçbir şeye inanmama ise Mançurlar’ın ülkeyi ele geçirmesi ile başlamış.

 Yaklaşık 400 yıldır dinsiz olan Çinliler şimdilerde “neye inanıyorsun” sorusuna “kendime inanıyorum” veya “paraya inanıyorum” diye cevaplıyor.

 Geçenlerde Çin’in Global Times gazetesinde yayınlanan bir haber Reuters-Ipsos anketine yer verdi. Habere göre dünyada parayı en çok seven toplum olarak Çinliler çıkmış. Gazete haberinde, buna bağlı olarak toplumda ahlaki değerlerin çökmekte olduğunu, devletin buna el koyması gerektiğini söylüyor. Gazetenin ilginç bir yorumu ise Budist memleketlerin paraya daha çok ilgi göstermesi ve bunun başında Çin’in gelmesi.

 Söylemek kolay da 1,5 milyar insanı başarıyla yöneten, dünya gündeminde onca önemli işlere imza atan Çin devleti ne yapsın? Öyle hemen “paraya tapmayın! ahlaklı olun” demekle olmuyor ki! Üstelik Çinliler de artık Kültür Devrimi zamanındaki gibi her “yap” denileni hemen yapmıyor. İnsan parayı görünce ve tüketim belasına alışınca bir kere, bırakması zor! Hele birileri senin 1 yılda kazandığını 1 gecede yerken ve senin bunun yerine koyacağın, kendini tatmin edeceğin bir inancın yokken nasıl olsun?

 Çin devletinin 90’lardan itibaren Budizm’i ülke çapında biraz daha serbest bıraktığı bir gerçek; hani “din olacaksa bari böyle olsun” der gibi bir şey. Bizim Nişantaşı zibidilerinin (her Nişantaşılıyı kapsamaz) yoga merakı Çin’de yıllardır var; her yerde yoga merkezleri. İnsanların bir kısmı yogaya gidiyor, bir kısmı süs olsun diye haç takıyor, bir kısmı adet kabilinden ve dünya sosyetesine girmek için “ben de şuna inanıyorum ama bence şöyle olmalı, din insanı sınırlamamalı” falan diyor.

 China Daily’nin 6 Ocak baskısında Çin’deki rüşvet olaylarının ülke imajını çok zedelediği yazıyordu. Zaten 2006’da Şanghay Parti Sekreteri’nin 2milyar dolara yakın sigorta primlerini Hongkong’a çıkarmaya çalışırken yakalanması dünyanın diline düşmüştü.

 Yine China Daily’nin 26 Şubat baskısında ise Çin’de suç oranlarının giderek yükseliyor olduğu haberi vardı. Çin, aslında dünyanın en güvenli ülkelerinden biriyken acaba neden böyle oluyordu?
 
 Çin devleti ülkesi ve insanı için bu kadar çalışıyorken, rüşvet artıyor, suçlar artıyor, insanların paraya tamahı artıyor? Budizm o kadar destekleniyor yine artıyor… Biraz ehl-i vicdan olanlar “bakın bu böyle gitmez, kültürümüze sahip çıkalım, ahlaklı olalım” diyor; sonra bakıyor ki pasta paylaşılıyor, kendisinin de almadığı dilim yerine koyacağı, kendini tatmin edecek bir şey olmadığı için bir müddet sonra onlar da aynen devam ediyor. Büyük düşünür Cem Yılmaz’ın deyimiyle “Yoga yaramıyor”!

 Anlaşılan Çinlilere yoga yaramıyor! Ne yapsak ki?


Halid DERBEDER / Çin / Haber 7
halidderbeder@yahoo.com 

• Sayfa :
• 1