Sarıyayla saldırısı sonrasında sorulan sorular ve geçmişte yaşanan acı olaylar karakolların amacının sorgulanmasına yol açıyor. 1985 yılında yapılan ilk saldırıdan bugüne toplam kırka yakın karakol baskını olmuş. TSK bu saldırılarda 500’ye yakın şehit ve çok sayıda yaralı vermiş. Dünden bugüne olayların gelişimi incelendiğinde gerekli derslerin alınmadığı ve ciddi ihmallerin olduğu görülüyor...

Bazı karakollar birkaç kez saldırıya uğrarken 15 saati aşan şiddetli çatışmalar olmuş. Aktütün karakolu 13 Eylül 1992 yılından bu yana tam 4 defa saldırıya uğramış. Sadece Aktütün’de 45 şehit verilmiş... Bir günde iki karakol basılmış...

1992 yılının saldırı listesine bakıldığında aslında fazla söze hacet bırakmayan bir durum var. Mayıs ayından Eylül ayına kadar toplam 12 karakol basılmış... Ağustos ayında 7 gün arayla peş peşe 4 karakol saldırıya uğramış... 1992 yılının listesi şöyle

1. 15 Mayıs 1992-Şırnak-Taşdelen karakolu, 27 şehit
2. 26 Mayıs 1992-Hakkari-Üzümlü karakolu, 15 şehit
3. 22 Haziran 1992-Hakkari-Perihan karakolu, 6 şehit
4. 30 Haziran 1992-Şırnak-Betonpınar karakolu, 8 şehit
5. 20 Temmuz 1992-Hakkari-Sivritepe karakolu, 10 şehit
6. 10 Ağustos 1992-Siirt-Eruh-Dikboğaz karakolu, 6 şehit
7. 17 Ağustos 1992-Diyarbakır-Tuzla karakolu, 7 şehit
8. 24 Ağustos 1992-Şırnak-Milli karakolu, 3 şehit
9. 30 Ağustos 1992-Şemdinli-Alan karakolu, 20 şehit
10. 13 Eylül 1992-Şemdinli-Aktütün karakolu, 25 şehit
11. 29 Eylül 1992-Şemdinli-Derecik karakolu, 28 şehit
12. 29 Eylül 1992-Şırnak-Ortaköy karakolu, 4 şehit
    
    

Fiziki yapıları ve coğrafi konumları başta olmak üzere personel sayıları, teknik donanımları tartışmalı olan jandarma karakolları terörle mücadelenin yumuşak karnını oluşturuyor. Daha çok 1960’lı yıllarda inşa edilen bu karakolların temel amacı kaçakçılığı önlemek ve köyün güvenliğini sağlamak olarak belirlenmiş.  

Karakolların kaçakçılığı önlemek için yapıldığı ileri sürülse de bölgede bu kadar fazla kaçakçı olduğunu söylemek herhalde saflık olacaktır. Bunun yanında sınırdaki karakolların kaçakçılığı önlemek için yapılması anlaşılır bir durum iken hudutlardan uzak yerlerde bulunan karakolların durumunu nasıl izah edeceğiz.

Karakollar neden bu kadar saldırıya uğruyor?

Fiziki yapısı yetersiz, uzman personeli eksik olan bu karakollar, terörle mücadelenin zayıf halkasını ve PKK’nın açık hedefini oluşturuyor. Uzmanlar, karakolların bu kadar çok saldırıya uğramasını buraların zayıf ve sabit hedefler olmalarına bağlıyorlar.

Hakkari Dağ Komando Tugay Komutanlığı yapan E. Tümgeneral Alattin Parmaksız konuyla ilgili değerlendirmesinde şunları söylüyor(1): “...Bölgedeki jandarma karakolları sayıca yetersizdi. Karakolların sorumluluk sahaları kilometreleri buluyordu. Bu kadar geniş alanları kontrol etmeleri, fizik olarak mümkün olmadığı gibi, ellerindeki teknik olanaklarıyla gözetlemeleri bile mümkün değildi. Bütün bunların dışında karakolların fiziki yapısı da kendisine yapılacak doğrudan saldırıya uygun değildi. Karakollardaki rütbeli personel açığı devam ederken bazı karakolların kapatılması önerisi kabul görmüyordu.”

Bu eleştirileri bölgede PKK’la savaşmış bir komutan yapıyor. Herhalde artık buna da itiraz edilmeyecektir. Bazı karakolların kapatılması hakkında birçok rapor olmasına rağmen bu raporların dikkate alınmamasını anlamak mümkün değildir.

Peki bütün bu değerlendirmelerden sonra sayıları 800 civarında olan bölgedeki Jandarma karakollarının temel amacı nedir?

1. PKK ile mücadele etmek mi?
2. Kaçakçılığı önlemek mi?
3. PKK’nın saldırılarına engel olmak mı?
4. Köylünün güvenliğini temin etmek mi?
5. Kendi güvenliğini sağmak mı?
6. Yolların güvenliğini sağlamak mı?
7. Köyü düşmanlardan korumak mı?
8. Bölgenin asayişini temin etmek mi?
9. Eşkıyaları yakalayıp adalete teslim etmek mi?
10. Araziyi kontrol etmek, alan kontrolü sağlamak mı?

Sizce hangisi?

___

(1) Alaattin Parmaksız, Burası Hakkari, Birharf Yayınları, 2006, s. 300-301

Hüseyin Yayman - Haber 7
huseyinyayman@gmail.com