Son 1 asırdır, özellikle 2. Cihan Harbi ve sonrası dünyaya yön vermesi ile siyasi ve askeri yönden de en önemli güç haline gelen ABD, ekonomi alanında da dünyanın bir numarası konumunda.

Öte yandan bu okyanus ötesindeki süper güç, tarih ve kültür bakımdan olmasa da, coğrafik bakımdan da çok zengin ve büyük bir ülke...  

ABD’NİN RENKLİ COĞRAFYASI 

Ülke topraklarının hem kuzey-güney, hem doğu-batı yönündeki uzanışı, çok geniş bir alana yayılmış vaziyette. Türkiye’nin yaklaşık 15 katı büyüklüğündeki topraklarının hemen hepsinin orta ikilim kuşağında yer alması, iklim farklılığına ve değişik hava akımlarına sebebiyet veriyor.

Yaklaşık büyüklükten bahsediyorum, çünkü Alaska gibi, Hawaii adaları gibi yüzlerce irili ufaklı kara parçası da ABD’ye ait. Yani üstünde güneş batmayan bir imparatorluk desek, pek yanlış olmaz. Mesela, ülkemizde 1 ulusal saat kullanılırken, ABD’de 4 hatta Alaska’yı da sayarsak 5 ulusal saat kullanılmaktadır. 

Bizim vatandan sadece 6 tanecik enlem geçtiğinden çok aşırı; iklim, bitki örtüsü ve hava durumu çeşitliliği görülmemektedir. Yukarı da dediğim gibi özellikle kuzey-güney uzanışı geniş olan ülkelerde -hele ki orta kuşakta yer alıyorsa -iklim, hava durumu ve bitki örtüsü çeşitliliği muazzam oluyor.

Tabiki bu durumu: Coğrafik yapının çeşitliliği; dağların, denizlerin, nehirlerin uzanış biçimi, Güneş’e bakısı, canlıların olumlu olumsuz katkısı ve kayaçların-toprağın yapısı vedahi bir çok faktör etkilemektedir. Lakin iklimlerin çeşitli oluşunda en bariz ve en özel etken enlem faktörüdür. 

Biraz fazla Coğrafya bilgisi verdiğimin farkındayım. Ee serde muallimlik var, hazır karşımda kaliteli bir kitle bulmuşken ve hazır okullar da yeni açılmışken, bari ilk günün  hatrına, bir derscik te olsa, o eski harikulade günleri yad etmiş olayım, tabi siz kıymetli öğrencilerimin- afedersiniz- okurlarımın  affına sığınarak… 

HAVA DURUMU NEDEN HEP 1. GÜNDEM? 

İşte bu bahsettigim enlem sayısının çokluğu, yani ülkenin doğu batı yönündeki genişliği ve coğrafik yapısının çeşitliliği nedeni ile ABD’nin iklimi, hava durumu; aynı nüfusu - nüfus yapısı gibi, büyük bir çeşitlilik ve renlilik içerisindedir.  

Bunun yanı sıra, doğu ve batı kıyılarının okyanuslara, kuzey kısmının Kanada’dan gelen soğuk hava dalgalarına, güney kısmının hem okyanustan hem de ekvatoral bölgeden gelen şiddetli ve ani hava değişimlerine komşu olması-açık olması, kasırgaların-fırtınaların, kar-tipi-şiddetli yağışlar, çöller-göller… ve özellikle Amerikan halkının doğaya ve doğa olaylarına çok ilgili olması; ABD’de her zaman ve hiç değişmeyen gündemin hava durumları olmasını sağlıyor.  

Daha bir kaç yıl öncesine kadar ülkemizde TV’leri açtığımızda, hava durumu sonrası lütfen sunulan ve tahminleri pek tutmayan kısa hava raporları, ABD’de tam tersi bir sıralamaya ve öneme sahip.  

Dediğim gibi, hem yerel anlamda, hem de genel anlamda 24 saat hava haberi veren kanallardan CNN, CNBC, NPR ve ABC gibi dünyaca ünlü haber kanallarının bile 1. ve hiç değişmeyen gündemi hava durumudur. 

Daha bir iki gün önce Newyork’ta meydana gelen fırtına haberini, her hangi bir TV kanalını açtığınızda detaylıca görmeniz mümkün. Hatta 1967’de özgürlük heykelinin yanından geçen ve bu kasırgaya çok benzeyen fırtına kardeşliğinden tutun da, bir daha bu fırtınanın tekrarlanma ihtimaline karşı uzun tartışma programlarına kadar onlarca haberi herkes ilgiyle hazırlıyor ve vatandaş ta heyecanla ve dikkatle takip ediyor. 

En çok ta haberin gerçekleştiği eyelet o konu da tam bir teyakkuz içinde oluyor. Yerellik burada çok ama çok önemli. Hatta ‘ABD’nin genelinde neler olmuş’a, kimse pek aldırmıyor… 

EKONOMİ-ST, SPOR-CU VE SANAT-ÇI HABERLERİ HER ZAMAN İLK ÜÇTE 

Hemen herşeyin maddiyat olduğu bu kapitalist dünyada; paradan-puldan-borsadan bahsetmeyen haberlerin kıymet-i harbiyesi yok gibidir. Dolayısı ile sık sık ekonomi haberleri sözlü ve yazılı basınının gündemini doldurur, heleki krizin had safhaya çıktığı şu günlerde… 

Spor bir hayat felsefesidir burada: Ekmek gibi, su gibidir…7-77 spor yapar bir çok sebepten: En çok ta sağlık mes’elesinden ötürü. Dolayısı ile sporcular da gündemin baş tacıdır. Başarılı bir Amerikan futbolcusunun, yahut basketçisinin, yüz milyonlarca dolar kazanması işten bile değildir. Golfçü de öyledir, tenisçi de, bokscu da, beyzbolcu da, yüzücü de, binici de… Zannediyorum içlerinden en az rağbet edileni; soccer dedikleri bizim futbol sporudur…      

Ayrıca sanatın her türünün çok kazandığı-kazandırdığı bir ülke burası: Özellikle sinema sanatında ve endüstrisinde, dünyada tartışmasız bir numaradır. Hal böyle olunca bu sektördeki herkes te haberlerin en önde gelen konu ve konuklarından olmaktadır… 

IRAK, AFGANİSTAN VE İRAN: HABERLERİN DEĞİŞMEYEN KLASİK SOSLARI 

ABD’de, yıllardır hiç değişmeyen gündemlerden biri de; Afganistan, Irak ve İran ile ilgili haberler ve savaş-bombala(n)ma görüntüleri…  

Dünyanın pek çok yerindeki gelişmeler anında duyuruluyor olsa da; İran, Afganistan ve Irak’sız bir haber düşünülemiyor. Sanki bu haberleri her gün vermek farz gibi bir anlayış veya alışkanlık hakim burada… 

BP’NİN VAY HALİNE! 

Bunların yanısıra son yarım seneyi aşkındır, British Petrol (BP) tarafından, ABD yakınlarındaki Atlas Okyanusu’nda petrol çıkarılırken meydana gelen çevre felaketi haberleri…  

Malumunuz BP, ABD’nin hemen güneyindeki Meksika Körfezi’nde, okyanusun altından petrol çıkarmak isterken cevre felaketine sebep olmuş ve aylarca meydana gelen sızıntıyı durduramamıştı.  

Aslında, bu ingiliz firması dünyanın pek çok yerinde bu işi yapıyor ve bir çok alanda çevre kirliliğine sebebiyet veriyordu. Lakin bu sefer hem durum çok daha vahim bir boyuta tırmandı ve hem de şirketin şanssizliği ki, bu sefer felaketin meydana geldiği kıyılar, bir süper güce ait!  

Dünyanın en büyük petrol şirketi en nihayetinde, geçtiğimiz ay durumun kontrol altına alındığıni bildirdi ve hemen her TV kanalına ve gazeteye; ne kadar çevreyi düşündüğünü, ne kadar ABD ekonomisine katkı yaptığını anlatan reklamlar verdi- veriyor.  

Tabi bu 3-5 ay, BP’ye yüz milyonlarca dolara mal oldu. Gerçi büyük gibi gözüken bu rakamlar, BP’nin bir kaç haftalık karı. Yani kardan azıcık zarar etmiş oldu.  

Tabi bu işin az çok çözülmüş olmasında, Başkan Obama’nın büyük payı var. Zira çok çalıştı- halkın büyük baskısı sonucu- çalışmak zorunda kaldı. Hatta İngiltere başbakanı ile ve BP yetkilileri ile defalarca görüştü. Bazen tehdit boyutlarına kadar varan sözler sarfetti. Bu konuda aylardır süren yoğun haberler şimdilerde azalsa da, çevrecilerin ve basının hala yakın takibi sürmekte… 

RADİKAL HIRİSTİYANLARA ABD’DEN BÜYÜK TEPKİ  

İkiz Kulelerin 9 yıl önce ne idüğü belirsiz kişilerce, uçaklarla bombalanıp yok edilmesinin ardından, Müslümanlar bu ülkede hep konuşulur-tartışılır hale geldi. Gerçi şer gibi gözüken bu durum, bir çok hayırlı duruma kapı araladı ve aralamaya da devam ediyor…

Bu sene, ikiz kulelerin eskiden bulunduğu o alana, "Sıfır Noktası'' olarak adlandırılan o bölgenin yakınına, inşa edilmesi planlanan cami; Newyork valisi, belediye başkanı, milletvekilleri ve Başkan Obama tarafından uygun ve anlamlı bulunmasına rağmen, aşırı radikal sözde hıristiyan küçük bir grubun halkı kışkırtması ile büyük bir probleme dönüştü.  

Aylardır gündemi her gün meşgul eden hatta geçenlerde iyice çıldıran ve 11 Eylül'de Kur'an-ı Kerim yakma kampanyası düzenlemeyi düşünen ABD'li papaz Terry Jones artan baskılar üzerine geri adım attı. Çünkü Amerikan halkının çoğunluğu -Hıristiyanı, Yahudisi, Budisti, dinlisi, dinsizi…- gerçekten din ve vicdan özgürlüğünden yana.

Hatta ABD’yi ABD yapan sırrın; bu özgürlük, bu adalet ve bu hoşgörü olduğuna inanıyorlar; ben de buna inanıyorum: Eğer Amekika yabancılara karşı faşistliğe soyunursa, dinler arası ayırımcılık yaparsa, ırklarla ilgili taraf tutarsa, bu demokrasi ve özgürlükler ülkesi için çok üzücü bir son olur. Eğer bu tılsımı kaybederlerse, Amerika rüyası tepetaklak olur, kabusa döner. Amerikalıların böyle yapacağını, hatta bırakın yapmayı, hayal dahi edeceklerini düşünmüyorum.

İşte bu yüzden 11 Eylül saldırısının yıldönümünde Kur'an yakma girişimi başlatacağını açıklayan papazı planından vazgeçirmek için hem ülke, hem de dünya çapında seferberlik başlatıldı.

ABD hükümeti, Kur'an-ı Kerimi yakma planını protesto gösterilerine karşı tüm dünyadaki vatandaşlarını uyardı. Başkan Barack Obama da basına yaptığı açıklamada planının gerçekleşmesi halinde El Kaide'nin güçleneceğini ve intihar saldırılarının artacağını söyleyerek papaza çok ciddi uyarıda bulundu.

CNN başta olmak üzere, tüm basın-yayın organları yaptıkları uyarılarda girişimin gerçekleşmesi halinde masum insanların zarar görebileceğine dikkat çektiler.

İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague gibi onlarca ülkenin yetkilileri, provokasyonun Müslümanlara ve dini özgürlüklere saygı duyan herkese hakaret olarak gördüğünü söylediler.

Bu arada, bu köktendinci hristiyan grubun internet sitesi erişimi de, host şirketi tarafından kapatıldı.

11 Eylül 2001’de Newyork’ta meydana gelen terörist saldırısını ve nerdeyse tüm kötü eylemlerin kaynağını müslümanlar olarak gören ve göstermeye çalışan zavallı Jones, yaptığı açıklamada saldırıların gerçekleştiği bölgenin yakınına yapılması planlanan caminin başka yere taşınacağı sözünü aldıktan sonra planından vazgeçtiğini açıkladı da, özgürlükler ülkesi rahat bir nefes aldi! 

ABD’NİN HEM PARLAYAN YILDIZI HEM DE KANAYAN YARASI: EĞİTİM-ÖĞRETİM

Amerika’daki hemen her eyaletin ilk ve orta öğretim okulları; 1 ayı aşkın zamandır -Ağustos ayının ortasından itibaren- eğitim ve öğretime başlamış durumda. Üniversitelerin çoğu çoktan açıldı, kalanlar da açılmak üzere. 

ABD’de, kimi orta öğretim okulları, üniversitelerde bile olmayan binalara ve sosyal imkanlara sahip, kimileri ise, bizim en ücra kasabalarımızın okullarından bile daha perişan bir halde. Özellikle siyahi vatandaşların yaşadığı fakir yerler olan şehir merkezlerinin hemen yakınlarındaki “downtown” denilen bölgelerde… 

Basında da sık sık gündeme gelen eğitim-öğretim konusu ile ilgili “ABD’de Eğitim-Öğretim” başlıklı, hem burasının okulları hakkında bilgi olsun, hem de yurt dışından buraya geleceklere güzel bir rehber olsun diye, bir köşe yazısı karalamaya başladım bile. Yakında bu yazıyı da sizlerle paylaşmayı düşünüyorum pek kıymetli mektup arkadaşlarım, nasip olursa tabi… 

HOCALARIMIN ELLERİNDEN, ÖĞRENCİ KARDEŞLERİMİN GÖZLERİNDEN ÖPERİM 

Bu vesile ile ülkemizde bu hafta eğitim ve öğretime başlayacak olan bütün okulları; öğretmen, öğrenci ve velileri kutluyor, hayırlı, başarılı bir yıl diliyorum. 

KPSS’deki malum olay yüzünden bazı okullarımız yeni eğitim-öğretim senesine öğretmen eksiği ile başlıyor olsa da, milli eğitimimiz, hem resmi hem de özel okulları ile geleceğe daha da umutla bakmalı diye ta buralardan iyi dileklerimi gönderiyorum…  

Bu vesile ile, okyanus ötesinden ülkemiz eğitim ordusunun her bir neferine; öğrencisinden öğretmenine, velisinden idarecisine  selamlar, sevgiler yollar, yeni başlayan eğitim-öğretim yılının ülkemiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diler, -emekli olmuş yahut yeni başlamış- bütün hocalarımızın mubarek ellerinden, öğrenci kardeşlerimizin ışık saçan nurlu gözlerinden öperim.
 

M. Cebrail Altındağ / ABD
yazarimizamektup@gmail.com

Önemli not: Malumunuz Haber7 Genel Yayın yönetmeni sevgili Ünal Beyin kardeşi, 1 hafta önce trafik kazası geçirmişti… Bir kaç kez Ünal beye geçmiş olsun mesajı attığım halde geri dönmemişti. Acaba başlarına kötü birşey mi geldi diye çok endişelenmiştim. Bugün, kendisinden kardeşinin vefat haberini alınca inanın ne diyeceğimi bilemedim…

“Can abicim,
11 ay önce annesini kaybetmiş biri olarak, o kadar iyi anlıyorum ki sizi... Lakin dili bağlı kalbimin, bundan pek bizarım…

Ne denir ki: Rabbim rahmet eylesin genç-yiğit kardeşinize-kardeşimize, henüz 40’lı yaşlarında Allah’a yürüyene...

Hz. Yunus’un dediği gibi derim:
"Bir şeye yanar içim göynür özüm
yiğit iken ölenlere,
gök ekini biçmis gibi..."

Ve yine başka büyük bir sairimiz olan Necip Fazıl’ın dediği gibi seslenmek isterim sizlere:
"Ölüm güzel şey budur perde ardındaki haber,
hiç güzel olmasaydı ölür müydü peygamber..."

Sizlere ve yakınlarını kaybetmiş tüm dostlara herşeyin sahibi Rabbim sabır ve güç versin, merhuma da rahmetiyle muamele etsin inşallah…

Dua ile,
M. Cebrail