Türk medyasında özellikle dış politika konularında faaliyetlerde bulunmuş birisi olarak diğer ülkelerin medya sistemiyle mukayesenin yararlı olduğuna inanıyorum. Çünkü mukayese eksikliklerin farkına varılmasını sağlamakla birlikte yenilenmeyi de beraberinde getiren bir etkiye sahiptir. Türk medyasının Avrupa ve ABD medya mekanizmasıyla arasında irili ufaklı pek çok farklılık bulunmakta. International Center for Journalists (ICFJ) organizatörlüğünde Türk ve Ermeni gazetecilerle birlikte ABD medyasını yakından gözlemleme fırsatı bulduk. ABD’nin değişik gazetelerinde gözlemcilik yapma fırsatı ABD dahilinde de mukayese etmenin önünü açıyor.

Ben de Florida’nın kitlelere hitap eden en büyük gazetelerinden Tallahassee Democrat’ta ABD’li meslektaşlarımızla bir süredir birlikte çalışmaktayım. Florida yapısı itibariyle Türkiye’nin Adana ve Antalya bölgelerine çok benziyor. Hem iş merkezi hem de tatil bölgesi olma özelliğini koruyan Florida’da medya faaliyetleri  Türkiye’ye göre çeşitli farklılıklar göstermekte.

Öncelikle buradaki iş rejimi Türkiye’de olduğu gibi katı disiplinle yoğrulmamış. Türkiye’de hemen hemen her kurumda var olan hiyerarşik düzen, çalışanlar arasına set çekmekte ve diyalogu imkansız hale getirmektedir. Zaten var olan diyalog büyük ölçüde yapılması gereken işlerle ilgilidir. Bunun yanı sıra çalışanların hak ettiği maaşı alamaması sorunu da Türkiye’nin aşması gereken bir engeldir. Tallahassee Democrat ve diğer Amerikan gazeteleri part-time çalışanlarından tecrübeli muhabirlerine kadar herkese hak ettiğinin fazlasını vererek onların işlerine daha yatkın hale gelmesi için çalışmaktalar. Türkiye’de part-time çalışıp öğrenciliğine devam eden bir kişinin herhangi bir gazeteden yılda 30.000 dolar aldığını düşünmek bile ütopik bir değer taşıyor. ABD’deki yaşam şartlarının Türkiye ile çok büyük farkı da yok. Türkiye’de var olan tek sorun emekçinin emeğinin karşılığını alamaması ve mümkünse bedava çalıştırılmasıdır. Türkiye’de bu vahim durum sadece medya organlarında yok. Çeşitli düşünce kuruluşları, araştırma merkezleri ve medyayla organik bağ içerisindeki pek çok yerde kişinin fedakarlık etmesi beklenir ve emeğinin karşılığı asla verilmez. Daima üst sınıfın kazandığı, özellikle gençlerin kendilerine yer bulamadığı muazzam bir mekanizmaya sahibiz. Türkiye’de henüz meslek hayatının baharında olan kişiler topun ağzında durmayı da göze almak zorundadır. Ancak ABD’de durum son derece farklı. Kişiyi mesleğine alıştırmak ve mesleğini sevmesini sağlamak için maddi ve manevi imkanlar seferber edilir. Tallahassee Democrat’a adım attığım ilk andan itibaren, bizde pek değersiz olan genç araştırmacılar olarak, federal haber editöründen spor yazarına kadar uluslararası ilişkilere yönelik tecrübelerim hep merak konusu olmuştur. Son derece nazik, makamı ne olursa olsun, çalışanların gösterdiği nezaket ise ayrı bir teveccüh konusu. Bu sadece yabancı gözlemci olduğumuz için yapılan bir seremoni değil. Buraya gelmiş olan yeni çalışanlara yönelik yaklaşımların da aynısı olduğunu gördüğümüzde buradaki iş ahlakının çok daha farklı olduğunu görüyoruz. Zaten bahsettiğimiz gibi, genç çalışanların aldığı yıllık ücret bile iş mekanizmasının ne derece sağlam olduğunu gözler önüne seriyor.

Tallahassee Democrat’ta günlük yapılan genel toplantı sayısı ikidir. Bunu yanı sıra diğer editörlerin de çalışmalarına yönelik periyodik toplantıları oluyor. Bu toplantılar rahat bir atmosferde, serbest tartışmanın olduğu, yönetici ve çalışan arasında hiyerarşinin kesinlikle bulunmadığı bir şekilde gerçekleşiyor. Önceki gün ve sonraki günün tahlillerinin, eleştirilerinin ve değerlendirmelerinin ele alındığı toplantılar en iyiye ulaşmanın hep birlikte mümkün olacağı izlenimini veriyor. Anahtar cümlesi “Sen önemli bir insansın ve başarabilirsin” olan gazetecilik anlayışı Tallahasse Democrat’ın sembolü olmuş durumda. Ayrıca buradaki herkes çalışma alanıyla ilgili detaylı tecrübelerini sizinle paylaşmak için hazırlar.

Habercilik konusunda, çoğunlukla federal bölgedeki tüm gelişmeleri yakından takip eden gazetede elbette magazin haberlerine yönelik ilgi de oldukça fazla. Halkın bu tarz haberlere daha fazla ilgi gösterdiğini öğreniyoruz. Aslında Türkiye’de de popüler siyasi haberler dışında bu tarz haberlere ilginin fazla olduğunu söyleyebiliriz. İngiltere’deki meşhur düğün hazırlıkları burada yakından takip edildi ve en fazla okunan haberler sırasında birinci oldu.

Burada karşılaşacağınız en önemli şey sizinle tanışmak isteyen ve evinde misafir etmek isteyen insanların fazla oluşu. Ortak bir paydada buluşmak Tallahasse Democrat’ta ve diğer kurumlarda önemli bir girişim haline gelmiş. Özellikle Florida’da meşhur alligatorları görmek isteyip istemediğiniz de size en fazla yöneltilen sorular arasındadır. Alligatorları gören yabancılar artık Florida’nın tecrübeli insanlarından biri oluyor. Egzotik iklimi ve sıcak insanlarıyla Florida ve Tallahassee Democrat nezaketi hayatının altın kuralı olarak sürdürmeye devam ediyor.

Mehmet Fatih ÖZTARSU / Haber7 / ABD
oztarsu@gmail.com