SGK işsizliği artırıyor?

İşsizliğin kol gezdiği ülkelerden birisiyiz. Yabancı ülkelerin işsizliği azaltmak için tüm şirketlere yatırım avantajları sunduğu bir dönemde, biz de işsizliği artırmak için elimizden geleni yapıyoruz.

Bürokrasi hazretlerinin, şirketleri keyif kaçıran, rahatlarını bozan ve neredeyse tu kaka gördüğü bir ülkede, yabancı yatırımların neden ülkemizi seçmediğini anlamak için ekonomi uzmanı olmaya gerek yok. En basitinden milyarlarca liralık yatırım yapan şirketlerin bir temsilcisi basit bir işlem için bir kamu kurumuna gittiğinde, neredeyse bir dayak yemediği kalıyor.

Kaldı ki, en basit konularda bile beş memurun beşi de farklı yorum ve uygulama yapınca işverenlerin aklı donup kalıyor. Yok mudur bunun bir çaresi..

İşte akılları donduran ve işsizliği devlet eliyle artıran bir uygulamada bugünlerde SGK tarafından uygulanıyor.

Hangi akla hizmet etmek için ve kim tarafından hangi amaçla hazırlandığı bilinmeyen bir düzenlemeye göre, 1/1/2012 tarihinden itibaren 4857 sayılı Kanun'un 13 ve 14'üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışanların, eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamaları zorunlu tutulmuştur.

SGK yaptığı duyuru ile, 1/1/2012 tarihinden itibaren bu kapsamdaki sigortalılardan, ay içinde 30 günden eksik çalıştıkları süreleri, 4/a kapsamında isteğe bağlı prim ödeyerek tamamlayanlar hariç, işverenleri tarafından ay içinde 30 gün bildirimi yapılmadığı günden itibaren, 30 günden eksik kalan günleri için kanunun (60/g) bendi kapsamında aylık prime esas kazanç alt sınırı üzerinden re'sen sistem üzerinden tescil edileceğini açıkladı.

Tabi 3 yıl ertelendiği için de kimsenin yürürlüğe gireceğine inanmadığı bir ortamda düzenleme yürürlüğe girince, part-time çalışanlar birer birer işten ayrılmaya başladı.

Part-time kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışanların genel sağlık sigortası tescil işlemi, 1/1/2012 tarihinden önce bu kapsamda çalışıp bu tarihten sonra da çalışmaya devam edecek sigortalılar için aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün nedeni, "06- Kısmi istihdam" veya "17- Ev hizmetlerinde 30 günden eksik çalışma" seçeneği işaretleyen işverenlere bir defaya mahsus olmak üzere sistem üzerinden sorularak yapılacağı belirtilmiştir.

İşverenlerin bu şekilde bildirim yapmamaları ya da eksik bildirim yapmaları halinde, sistem üzerinden her ay aylık prim ve hizmet belgesinin verilme süresinden sonra (ayın 1'i ila 30'u arasında ücret alanlar için takip eden ayın 23'ü, ayın 15'i ila 14'ü arasında ücret alanlar için takip eden ayın 7'si) bu kapsamda çalışan sigortalıların genel sağlık sigortası tescil işlemi, Kurum tarafından re'sen yapılacak.

1/1/2012 tarihinden itibaren işe başlayan sigortalılar için ise sigortalı işe giriş bildirgesinin "4857 sayılı Kanun'un 13'üncü ve 14 üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine ya da ev hizmetlerinde 30 günden az çalışıyor mu?", "Evet/Hayır", "Çalışılan gün sayısı" alanının işaretlenmesi suretiyle eksik gün bildirimi yapılan sigortalılar re'sen tescil edilecekler.

4857 sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışan sigortalılardan, aylık prim ve hizmet belgesinde "06- Kısmi istihdam" veya "17- Ev hizmetlerinde 30 günden eksik çalışma" seçeneği işaretlenmeyenler dışındaki işverenleri tarafından "puantaj" sistemi uygulanması nedeniyle "eksik günleri" bulunan sigortalılar, kanunun (60/g) bendi kapsamında tescil edilmeyecektir.

Sosyal güvenlik destek primine tabi olarak bu kapsamda Part-time kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışan emekliler ile bu kapsamdaki sigortalıların ay içinde birden fazla işyerinde çalışıp toplam çalışma süresini 30 güne tamamlamaları halinde 30 güne tamamlamalarına gerek kalmayacak. Yine, kamu idarelerinde 657 sayılı Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (B) ve (C) bentlerine tabi çalışanlar, 4857 sayılı Kanun'a tabi çalışmakla birlikte 506 sayılı Kanun'un geçici 20'nci maddesine tabi sandıklarda (Banka Sandıkları) çalışanlar için sandıklar SGK'na devredilinceye kadar GSS zorunluluğuna ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.

Bir kişinin part-time çalışması halinde bunun hem aylar itibariyle takibi, hem primlerinin ödenmesi hem de uygulamanın zorluğu göz önüne alındığında atılan taş ürkütülen kurbağaya değmiyor. Örneğin 138.000 kişinin tamamının aylık 35,46 TL kapsamında olduğu kabul edilse bile, bu tutar üzerinden hesaplama yapıldığında 15 gün çalışıp 15 gün için GSS primi ödenmesi halinde;

138.000 x 17,73= 2.446.740 TL olacaktır. Görüleceği üzere satın alınan programa da, binlerce memuru bu işe koşturmaya da, vatandaşı-çalışanı korkutmaya da değecek bir rakam değildir.

Eğer bu işçiler işten ayrılırsa (ki büyük bölümü işten ayrılacak veya kayıtdışı çalışacaktır.) SGK her bir kişi için yaklaşık 162 TL sigorta priminden mahrum kalacak, hem de önemli miktarda vergi kaybı olacaktır.

Sadece SGK primi hesaplandığında; AYLIK 22 milyon TL kayıp oluşacaktır.

Son olarak Çalışma Bakanlığına bu hatadan dönmeleri çağrısında bulunuyorum. Gerçekten hem işçiyi hem işvereni bu dertten kurtarmalarını rica ediyorum.

Bu arada şirketlere de, artık part-time eleman almamalarını, bu şekildeki personel ihtiyaçlarını puantaj esasına göre işe alıp SGK'ya da eksik günlerini puantaj olarak bildirmelerini tavsiye ediyorum. Puantaj nedeniyle eksik günü olanlar GSS primini 30 güne tamamlamak zorunda değildir.

Dr. Resul KURT

info@resulkurt.com

www.resulkurt.com