Urfa'nın kolası

Muhammet Taşçılar'ın haberi

Başta Şanlıurfa olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki illerin gözde içecekleri arasında yer alan ve Sıcak havalarda satılan meyan şerbetini Sofralarında bunu eksik etmeyen vatandaşlar meyan satıcılarına akın ediyor. Meyan şerbetine, her kesimden büyük ilgi var. Ramazan ayında hemen hemen her sofrada meyan şerbeti bulunuyor. Talep fazla olunca da Şanlıurfa’da sayıları 50’yi bulan şerbetçiler Ramazan ayında 150 ile 200’ye kadar yükseliyor. Halk arasındaki adıyla yılların meyancısı Abdullah Usta bu mesleği babasından öğrenmiş, “Meyan bitkisi, Türkiye’nin birçok ilinde yetiştiğini ancak, Fırat Nehri kıyısında yetişenler hem çok lezzetli, hem de çok daha şifalı olduğunu Meyan şerbetinin hijyenik şartlarda hazırlanması durumunda sağlık açısından yararlı bir içecek olduğunu , olduğunu belirten Abdullah Usta şunları söyledi “ Meyan şerbeti yaparken öncelikle kaliteli meyan bitkisinin bulunması gerektiğini ifade eden Abdullah Usta “Meyan Şerbeti Şanlıurfa’da oruçla bir insan mutlaka meyan şerbeti içer. Hazmı kolaylaştırır. Bütün iç organlara faydası olan bir bitkidir. Böbreğinde kum varsa döker. Varsa tansiyonu düzeltir. Hazmı kolaylaştırır. Yani bir çok faydaları var” .Dedi.
Haziran-temmuz ayları arasında sari-mavi veya kahverengi çiçekler açan, 0,4-2 m yüksekliğinde, çok yıllık çalımsı bitkilere "meyan" denir. Meyan bitkisinin 6 türü Türkiye’de yetişmektedir. Daha çok Güney, Orta ve Doğu Anadolu’da yaygınlık göstermektedir. Bir kısmının kökleri tatlı, bir kısmının ise acıdır. Tatlı meyan Anadolu’da iki varyetesi bulunur. Bu türün çiçekleri mor ve tüysü yapraklıdır. Meyvelerinin üzeri çıplaktır veya tüylüdür. Bâzı yerlerde piyan olarak da bilinir. Bitkinin kökleri, meyan kökü olarak tanınmakta ve kullanılmaktadır. Köklerinin kabuğu soyulduktan sonra veya soyulmadan güneşte kurutularak piyasaya sürülür. Bileşiminde nişasta, sekerler, zamk, razın, glisirrizin vardır. Glisirrizin sekerden daha tatlı bir bileşiktir. Köklerdeki miktarı, bölgeden bölgeye değişir ve köklerin de etkili maddesidir. Kökler, göğüs yumuşatıcı, balgam söktürücü, idrar çoğaltıcı ve taç düzenleyici özelliğe sahiptir. Eczâcılıkta toz hâlinde, hapların hazırlanmasında sekil vermede kullanilir. Sigara ve plastik sanayicinde de kullanılan ilkel maddedir. Kola adi altında hazırlanan içeceklerin terkibine de girer. Ayrıca tâze veya kuru köklerinin kaynar su ile muâmelesi ve sonra alçak basınçta yoğunlaştırmak sûretiyle meyan balı elde edilir. Ticârette toz veya kalıplar hâlinde bulunur. Parlak siyah renkli, tatlı lezzetlidir. Suda kolaylıkla erir. Meyan balındaki glisirrizin miktarı daha fazladır. Memleketimizde de meyan balı elde eden tesisler vardır. Göğüs yumuşatıcı, öksürük kesici, yara iyi edici özellikleri vardır. Mîde hastaliklarinda (bilhassa gastritte) faydalıdır. Meyan kökünün su ile tüketilmesi sonucunda elde edilen hülasa ise meyan şerbeti olarak bilinir. Daha çok Güneydoğu Anadolu bölgesinde elde edilir ve kullanılır. Meyan şerbeti koyu esmer renkli ve tatlı lezzetlidir. Göğüs yumuşatıcı, balgam söktürücü, öksürük kesici ve serinletici özelliktedir.

Haber7