Takip etmişsinizdir; geçen hafta içinde Haber7 yazarlarından Sema Maraşlı ve Esra Elönü arasında bir tartışma yaşandı. Daha doğrusu sevgili Elönümüz malumdur adet haline getirdiği gibi Maraşlının yazısına karşı bir atışma içine girdi.

BİLAKİS LA HAVLE..

Azizim Elönü'ye tepeden yol bularak ve lugatin tam ortasını yararak derim ki; hele biraz yana çekil alanımızla alakalı bir iki kelam edelim münasipse sizce de. Sonra da kelam neymiş birlikte müzakere edelim aslınca ve usulünce. Laf-ı güzaf değil de ve la havle çekerek hakikati dökmektir maksadımız, bu da böylece biline…

Şaka bir yana Elönü’nün uslubu bizi aşar, onunki kendine hastır, güzeldir fakat içeriğe itirazlıyımdır. Konuyla ilgiliyim ve hazır önemli bir tartışma varken bilimsel tabanlı bir analiz yaparak, katkıda bulunmak için bu yazıyı kaleme aldım.

Amacım özet bir analizle konuya nokta koymak. Ancak şimdiye kadar tanıdığımız Elönü noktayla iktifa eder mi onu bilemem. Onun meseleye virgül hatta noktalı virgül atma çabaları olabilir.

Hadi bakalım bindik bir alamete gidiyoruz kıyamete, Rabbim hak getire…

KADIN BAYAN; ERKEK ADAM ANALİZİ

Sosyoloji, psikoloji ve özellikle sosyal bilimlerde olayları, yaşantıları ve durumları birer “olgu” haline getirme anlayışı vardır. Buna bilimsel disiplin haline getirme, meseleyi disipline sokmak ve bilimselleştirmek diyebiliriz.

Sosyal ve psikolojik vakıalardaysa yaşanılan hayatın gerçeklerinin tipolojilerine ulaşılır. Yani birbirine tamamen ters ve farklı iki ya da birçok gruba ayırarak durum analiz edilir. Buna Türkçe ifadesiyle “tipleştirme” diyebiliriz.

SEMA HANIM KADINI VE BAYANI AYIRIP TİPLEŞTİRMİŞTİR

Tipleştirme ideal model niteliğindedir. Yani durum burada idealize edilir, kategorize edilir. Yapılan şey iki tipi ve modeli kendine has özellikleri abartarak ve keskinleştirerek net ve kesin şekilde tarif etmektir. Bu işlem mutlu ve mutsuz aile gibi tipleştirmelerinde olabildiği gibi cinsiyetlerin tipleştirmesinde de yapılır. Kadın tipi ve bayan tipi tipleştirmenin özelliği gereği abartılıdır. Bunu hesaplamadan her iki yazarın yazısına yapılan çoğu okuyucu yorumları havada kalmaktadır.

MARAŞLI GELENEKSEL ELÖNÜ MODERN KADIN

Nasıl kadın- erkek ayrımı yapılabilirse; kadın- bayan ayrımı ve tipleştirmesi de yapılabilir. Kısacası Sema hanımın yaptığında ve temelde bir sorun yoktur. Bu konuda ve tanımlamalarındaki içeriklerle kadını ve bayanı nitelendirmelerinde bir iki madde dışında Sema hanıma katılıyorum. Çünkü sema hanımın kadınında “geleneksel kadın” tarif edilmektedir. Kastettiği bayan tipi de “modern kadını” temsil eder. Elönü de modern kadına inandığından itiraz etmektedir.

Yalnız bu tür bir maddelemeyle “test” yapılmaz. Tipleştirme çabasını test haline getirip kesin bir yargıya varmak için titiz bilimsel çabalar gerekir. Bunun için en az iki grup seçilerek uzun süre, deneklere soru çizelgeleri oluşturup, sorulur ve gözlemler yapılarak notlar alınır. Meselenin buradaki ayrıntısına girmiyorum.

KATILIYORUM, ARKADAKİ GELENEK- MODERN AYRIMI DOĞRUDUR!…

Kısacası Sema hanımın ayrımlaştırması doğrudur. Yalnız bunu güvenilir ve mümkün olduğunca sağlıklı bir test haline getirmek uzun bilimsel çabalar gerektirir. Bu da ayrı bir uzmanlık ve akademik disiplin işidir. Maddelemenin okuyucuya faydası kendi analizini yapabilmesidir. Okuyucunun bu tür bir “sevgi anlayışı” analizini yapması için Beyaz Kalpler kitabında “Sevgi Defteri” bölümü yapmıştım. Kitabı okuyanlar için onu da test olarak kabul etmemeleri gerektiğini hatırlatırım.

Asıl önemli olana gelerek şimdilik noktayı koyalım. Kadın ve bayan ayrımlaştırması yapmak nereden ve hangi ihtiyaçtan doğmuştur? Yani bu tartışmanın ve ayrışmanın arka planında ne vardır? Hemen söyleyelim; Gelenek ve Modern ayrımlaşması! Doğu ve Batı toplumu olmak farkı. Toplum olarak içinde bulunduğumuz çarpıklık ve geleneksel değerlerin anlamının zayıflaması. Zihinlerdeki bu karmaşa aynı zamanda, yeniden sağlıklı topluma ulaşmamızdaki en büyük engeldir.  

Ayrımlaşmayı ve farklılaşmayı daha da derinleştirebiliriz; İslamiyet ile Hıristiyanlık ve Yahudilik farkı; Müslüman insan tipi ile kapitalist insan tipi farkı; Hazcı tüketim toplumu tipi ile bilinçli Müslüman tipi; Gündelik hayata yansımış şekildeyse bireyci insan tipi ile toplumsalcı insan tipi.

Kadın cinsiyeti ayrımlaştırmasında yukarıdaki örneği açalım; Geleneksel Kadın Tipi ile Modern Kadın Tipi..Bunu daha da ete kemiğe büründürerek ve toplumda yaşadığı şekliyle gündelik imajlara indirip hitap tarzlarını dikkate alarak; Kadın Tipi ve Bayan Tipi diyebiliriz. Kadın- bayan adlandırması kültürel kodlara göre yapılan bir ayrımlaştırmadır. Bu tür kategorikleştirmeler zihnimizde zaten vardır ve yaparız. Sözlerimizle de gündelik davranış ve tutumlarımıza dökeriz.      

Sema hanımın kadını geleneksel bağları kuvvetli olan bayanıysa modern hayat tarzına doğru yönelen tiptir. Şu kadarını söyleyelim; Zamanımızda batı modernizminden az ya da çok kadın ya da erkek herkes etkileniyor. Kesin şekilde biliyorum ki din ve sağlıklı gelenekten ne kadar uzaklaşmışsak toplum ve aile yaşantısında o kadar mutsuz oluruz. Psikolojide nasıl kendiyle barışık olan mutlu olur ilkesi varsa sosyoloji ve sosyal psikolojide de toplum, gelenek ve temel inançlarıyla barışık olan mutluluğu yakalar ilkesi olmalıdır.

SON İKİ GÜNDEN İKİ ÖRNEK

Kadın ve bayan farkını acımasızca yaşayan toplumumuzdan son iki günde yaşadığım küçük iki örnek vereyim. Birincisinde sokak arasında kiralık ev aradığımızı duyan yüzündeki çizgilerden tecrübesi, olgunluğu, şefkati, yüreği apaçık belli olan başörtülü teyzemiz; bu işlerin zorluğunu bilen arifane bakışla yaklaşarak dedi ki: “evladım şu aşağı tarafta vardı bir tane ona bakıverin isterseniz” yanındaki meczubane ve iyi niyetli saf delikanlıya da “gösteriver, yardımcı oluver oğlum ağabeyciğine” deyiverdi.

Bir şey demesine bile gerek yoktu hali, duruşu ve tavrı her şeyi açıklıyordu.. İşte bu örnektekiler biri gerçekten “kadın” diğeri gerçek erkek..Böylesine olgun, seviyeli, kibar, saygılı, sevgili bir dili olan kadın zeki bayan değil akıllı kadındır. O delikanlı da yardımsever ve samimi çabasıyla tam bir erkek.

İkinci örneğimiz; Modern tarz giyimli genç bir kızın arkasından üç delikanlı müsveddesi gidiyor ve aralarında konuşuyormuşçasına öndeki kıza laf devşiriyorlardı. İşte size İstanbulun sokağında iki farklı manzara ve gözlem notu. Nereden cesaret alıyorlardı bileniniz var mı? Tabi ki kızın geleneğe aykırı açık, kışkırtıcı ve şuh giyim tarzı ve kırıtarak yürümesinden. Hatlarını belli etmeyen, kışkırtmayan kıyafetiyle ağırbaşlı yürüyen bir hanımefendiye karşı, uluorta laf atmaya yeltenilir mi ki!? Hiç sanmıyorum ve hiç de denk gelmedim.

Sevgili Elönüye küçük bir hatırlatma; Anadolu kadını erkeğine adamım da der. Tam olarak erkek ve adam ayrımı gibi bir ayrım yapılamaz. Bakın kadınsı erkeksi olabilir. Toplumda var olduğu gibi kazak ve kılıbık ayrımı yapılabilir mesela.

Eş hitabını kullanmayın! Zamanın aşırı nezaketli fakat sahte ve içeriksiz “eşim” yerine, utanmadan ve gerinerek “karım-kocam” hitabıyla çağırın evinizdeki biricik sevgilinizi. Son sözler..İlişki ve evliliklerde temel formüllerimden birisidir: “Erkek kadının kadınlığını; Kadın ise erkeğin erkekliğini kışkırtmalı ve okşamalıdır”. Erkek gibi erkekliğe kadın gibi kadınlığa özenildiği zamanlarda buluşmak dileğiyle…

Ancak önce ruhumuza kadar işlemiş şu modern çarpılmalardan kurtulmamız gerekecek.   

Selam, sevgi ve muhabbetle…

Yrd Doç Dr. A. Muhsin YILMAZÇOBAN
İlişki ve Evlilik Uzmanı
a.muhsinyilmazcoban@gmail.com  
http://www.facebook.com/#!/pages/Beyaz-Kalpler/205481566169258
http://twitter.com/#!/Beyazkalpler

NOT: Beyaz Kalpler ailesine katılmak ve sorularınız için yukarıdaki iletişim adreslerinden bize ulaşabilirsiniz