Türkiye son 10 yılda büyük badireler atlattı. Suikastler son anda önlendi, katiller son anda yakalandı, darbe girişimleri çoğu kez şans eseri ortaya çıktı... Geçmişten farklı olarak Hükümet de, yargı da, kamuoyu da darbecilere direndi. Ancak hâlâ bu direniş kurumsal ve yasal yapılanmasını tamamladı diyemeyiz. Darbeleri önleyecek kalıcı altyapıyı inşa etmek için yapılması gereken tam beş madde var. Henüz bu beş maddeden birini dahi tam olarak hayata geçirebilmiş değiliz.

1. Jandarma: Yapılması gerekenler listesinin başında jandarma geliyor. Jandarma kâğıt üzerinde ‘kır polisi’ ve İçişleri Bakanlığı’na bağlı. Oysa fiiliyatta jandarma ne polis gibi çalışıyor, ne de bakanı amiri olarak görüyor. Jandarma yakın bir zamana kadar darbeci generallerin elinde Truva atı gibi bir işlev de gördü. Jandarmaya verilen yetkiler sayesinde darbeciler iç olaylara canları nasıl isterse öyle müdahale ettiler.

Aynı bağlamda askerler tüm iç istihbarat işlerinden de geri çekilmelidir. Askeri istihbarat sadece dış dünya ile ve askeri konularla sınırlandırılmalıdır.

2. Ordu terörle mücadelenin merkezinden çıkarılmalıdır: Terörle mücadele düşmanla değil, suçla mücadeledir. Oysa ordular düşmanla mücadeleye göre yapılandırılmışlardır. Onların hedefi düşmanı yakalamak değil, yok etmektir. Bu nedenle tankla, uçakla vs. donatılmışlardır. Fakat teröristler savaş uçaklarıyla ayırt edebileceğiniz şekilde eylem yapmazlar. Bu da terörist avlarken masum insanlara zarar vermenize yol açar. Elbette ordunun da bu mücadelede kıymetli katkıları olmuştur ve olacaktır. Ancak mücadelenin merkezine orduyu yerleştirdiğinizde hem terörle mücadelede yarardan çok zararla karşılaşırsınız, hem de askerinizi iç siyasete ve suça bulaştırırsınız. Bu nedenle terörle ve teröristle mücadele yeniden yapılandırılmalı, askere mutlaka yer verilirken bu rol merkezde değil, destekleyici mahiyette olmalıdır.

Yazının devamını özgün kaynağından okumak için tıklayınız
Sedat laçiner / Star