HER SICAK AY, DAHA AZ HAREKET
Araştırmada 2000-2022 yılları arasında 156 ülkeye ait veriler incelendi. Dünya Sağlık Örgütü’nün sağlık anketleri ile sıcaklık verileri bir araya getirildi.
Ortaya çıkan sonuç çarpıcı:
Bir bölgede yıl içinde 28°C’nin üzerindeki ay sayısı arttıkça, fiziksel hareketsizlik oranı da yükseliyor. Üstelik her ek sıcak ay için bu oran yaklaşık 1,4 puan artıyor.
Yani hava ısındıkça insanlar daha az yürüyor, daha az spor yapıyor. Açıkçası bu oldukça doğal ama sonuçları hiç iç açıcı olmayacak gibi...
2050’YE KADAR YÜZ BİNLERCE EK ÖLÜM
Araştırmanın en dikkat çeken kısmı ise geleceğe dair tahminler. Bilgisayar simülasyonlarına göre bu eğilim devam ederse, 2050 yılına kadar her yıl küresel ölçekte 470 bin ila 700 bin arasında ek ölüm yaşanabilir.
Bu ölümlerin büyük kısmı, fiziksel hareketsizliğin tetiklediği kalp-damar hastalıkları gibi kronik rahatsızlıklardan kaynaklanacak.
Zaten bugün bile hareketsizlik, küresel ölümlerin yaklaşık %5’inde rol oynuyor. Yani risk halihazırda büyük, sıcaklık artışı ise bunu daha da büyütüyor.
EN BÜYÜK RİSK TROPİKAL BÖLGELERDE
Bu etkinin dünyaya eşit dağılmayacağı da açık. Özellikle Karayipler ve Sahra altı Afrika gibi sıcak bölgelerde risk çok daha yüksek.
Örneğin Somali’de, aşırı sıcaklar nedeniyle açık havada hareket etmek ciddi şekilde zorlaşıyor. Tahminlere göre 2050’ye kadar her 100 bin kişide 70’e kadar ek ölüm görülebilir.
Bu ülkelerde klima gibi imkanların sınırlı olması ve sağlık sistemlerinin daha kırılgan yapıda olması, durumu daha da ağırlaştırıyor.
SICAK HAVA SADECE YORUCU DEĞİL, CAYDIRICI
Araştırmaya göre sıcaklık artışı sadece fiziksel değil, psikolojik bir etki de yaratıyor.
Yüksek sıcaklıklarda vücut ısısını dengelemek zorlaşıyor. Bu da insanın dışarı çıkma isteğini azaltıyor. Yani mesele sadece “yorulmak” değil, doğrudan davranış değişikliği.
Özellikle kadınlar ve yaşlı bireyler bu durumdan daha fazla etkileniyor. Çünkü vücudun serinleme kapasitesi bu gruplarda daha sınırlı.
ZENGİN ÜLKELER DE RİSK ALTINDA
Bu tablo sadece düşük gelirli ülkelerle sınırlı değil. ABD gibi gelişmiş ülkelerde bile benzer bir eğilim görülüyor.
Araştırmaya göre, sıcaklığa bağlı hareketsizlik nedeniyle 2050’ye kadar her 100 bin kişide yaklaşık 2,5 ek ölüm yaşanabilir.
Elbette klima ve kapalı spor alanları gibi imkanlar etkileri azaltıyor ama tamamen ortadan kaldırmıyor.
ÇÖZÜM SADECE BİREYSEL DEĞİL
Uzmanlar, bu sorunun sadece bireysel çabalarla çözülemeyeceğini vurguluyor.
Şehirlerin yeniden planlanması gerekiyor. Daha fazla gölgelik alan, yürüyüş yolları ve spor alanları oluşturulmalı. İnsanların sıcak havada da hareket edebileceği ortamlar sağlanmalı.
Ayrıca, yüksek sıcaklıklarda güvenli egzersiz konusunda toplumun bilinçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
ASIL MESELE: EMİSYONLAR
Ancak araştırmanın altını çizdiği en kritik nokta şu:
Tüm bu önlemler, sorunun kökenini ortadan kaldırmıyor.
Sera gazı emisyonları azaltılmadıkça, sıcaklık artışı devam edecek. Bu da sağlık üzerindeki etkilerin katlanarak büyümesi anlamına geliyor.
Düşük ve yüksek emisyon senaryoları arasındaki fark ise oldukça net: Yüz binlerce hayat ve milyarlarca dolarlık ekonomik kayıp.
TRUMP'A GÖRE EN BÜYÜK YALAN
Donald Trump, küresel ısınma konusunda şüpheci bir tutum sergileyerek iklim değişikliğinin etkilerinin abartıldığını savunuyor. Çevre politikalarının ABD ekonomisine zarar verdiğini öne süren Trump, fosil yakıt üretiminin artırılmasını desteklerken uluslararası iklim anlaşmalarını ülke çıkarlarına aykırı buluyor.
Paris İklim Anlaşması’ndan çekilme kararı da bu yaklaşımın en somut adımlarından biri olarak öne çıkıyor.
Trump’ın iklim politikası, çevresel risklerden ziyade ekonomik büyüme, enerji bağımsızlığı ve ulusal çıkarların önceliklendirilmesi üzerine şekilleniyor.
