İlk aklıma gelenleri bir çırpıda sayayım:

1979 İslam Devrimi’ne giden süreç…

1999 öğrenci protestoları…

“Oyum nerede?” sloganıyla sokaklara çıkılan 2009 Yeşil Hareketi…

2019 Kasım’ında gündeme gelen yakıt protestoları

Mahsa Amini protestoları ve aklıma gelmeyen daha niceleri…

Evet Tahran daha önce de benzer durumlarla karşılaştı ama bu seferki farklı diyorlar…

Peki neden?

Çünkü İran İslam Cumhuriyeti tarihinin en karanlık ve belirsiz dönemlerinden birini yaşıyor.

2025 yılı boyunca hem askeri hem de ekonomik darbeler alan Tahran yönetimi, 2026'ya girerken içeride halk ayaklanması, dışarıda ise müttefiklerini kaybetmiş bir yalnızlıkla mücadele ediyor…

İran sokaklarının 28 Aralık 2025'ten bu yana yeniden alevlendiğini görüyoruz.

Ekonomik çöküş ve hiper enflasyonun tetiklediği gösteriler, İran’ın "kalesi" sayılan bölgeler dahil olmak üzere 31 eyaletin tamamına yayılmış durumda.

Ancak…

İran'daki ekonomik protestolar Tahran’ı sıkıştırırken İsrail ve ABD için fırsat penceresi aralanıyor…

Bir yanda Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan cephesi var.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Kaimpanah, Pezeşkiyan'ın güvenlik güçlerine ulusal güvenlik tehlikeye girmedikçe şiddetten kaçınmaları talimatını verdiğini iddia ediyor. 

Yani bir nevi tansiyonu düşürme, halkı anlama çabası gibi sunuluyor...

 Fakat diğer yanda devletin demir yumruğu duruyor. 

İran Dini Lideri Hamaney yaptığı açıklamada müsamaha gösterilmeyeceğini net bir dille ifade etmişti. 

Bu iyi polis-kötü polis oyunu mu, yoksa Tahran içindeki bir koordinasyonsuzluk mu, bunu zaman gösterecek…

Fakat meselenin bizi ve bölgeyi ilgilendiren çok daha stratejik bir boyutu var.

Dış politika kulislerinde konuşulanlara ve sahadan gelen analizlere göre, bu protestoların bir süre daha sürmesi bekleniyor.

İşte tam bu noktada, İran'ın içerdeki bu zafiyeti, dışarıdaki düşmanları için iştah kabartıcı bir hal alıyor.

Analistler, İran güvenlik aygıtının tüm enerjisini sokakları bastırmaya harcadığı bu dönemin, İsrail ve ABD için bir fırsat penceresi yarattığı görüşünde. 

Tahran'ın dikkati dağılmışken, İranlı üst düzey liderliğe yönelik riskli askeri hamlelerin veya örtülü istihbarat operasyonlarının önünün açılabileceği değerlendiriliyor. 

Washington ve Tel Aviv’in bölgedeki agresif tutumu göz önüne alındığında, İran'ın iç karışıklığını fırsat bilip stratejik hedeflere yönelmesi hiç de uzak bir ihtimal değil…

Türkiye açısından bakıldığında ise durum bıçak sırtı…

Sınırımızdaki bu istikrarsızlık ve olası bir dış müdahale senaryosu, Ankara'nın güvenlik hesaplarını yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. 

Ekonomik temelli başlayan bu yangının, bölgesel bir hesaplaşmanın fitilini ateşleyip ateşlemeyeceğini yakından takip etmek zorundayız…

Fatih Yoncalık / Haber7