ABD Başkanı Trump, İran'a yönelik savaşa katılmayan, tarafsızlığını ilan eden ve son dönemde hava sahasını Amerikan savaş uçaklarına kapattığını açıklayan Fransa, İtalya, İspanya ve İngiltere'ye oldukça öfkeli. Bunun sebebi, Hürmüz Boğazı'nın Tahran yönetimi tarafından kapatılmasının ardından bu güçlü donanmalara sahip devletlerin bir koalisyon oluşturmaya yanaşmaması. Kendince geçerli sebepleri var.

Bu ülkelerin ortak özelliği, İran'ın ortaklarından Çin'le ilişkilerini bozmak istememeleri. Birleşik Devletler'in son dönemde "gerekirse askerlerimizi çekeriz, Avrupa'yı biz koruyoruz" açıklamaları, ordu anlamında nicelik problemler yaşayan Avrupa ülkeleri için yalnızca psikolojik bir yıpratma unsuru içermiyor. Aynı zamanda büyük bir hakikati gözler önüne seriyor.

Dolayısıyla Çin, kıtadaki ülkeler ve İngiltere için önemli bir alternatif oluşturuyor. ABD ile işbirliğini sonlandırmak istemeyen bu ülkeler, Rusya tehdidine karşı çok yönlü bir önlem mekanizması işletmeyi amaçlıyor. Pekin yönetiminin, Rusya'yla iyi ilişkilere sahip olması ve muhtemel yeni maceraları engelleme noktasında diplomatik gücü dikkate değer. Benzer bir özelliğe sahip olan Türkiye'nin de birlik içinde oldukça popüler olması dikkatlerden kaçmamalı.

NATO DAĞILMA SÜRECİNDE Mİ?

İngiltere yıllardır ABD'nin bölgedeki eylemlerine destek vermesinin ardından ilk kez "İran bizim savaşımız değil." çıkışı yaptı. Bu oldukça dikkat çekici bir açıklama oldu. Irak işgali sırasında ve öncesinde ABD-İsrail ittifakına geniş çaplı destek sağlayan Londra bu kez farklı bir yönelime girmeyi tercih etti. İspanya, 7 Ekim'den bu yana Filistin'in yanında bir duruş sergilemekle kalmadı, siyonizmin karşısında olduğunu belirten açıklamalarda bulundu. Üstelik bunu sözle değil eylem yaparak, Filistin'i destekleyen herkesin takdirini kazandı. Son olarak Fransa ve İtalya'nın savaş karşıtı açıklamaları ve uygulamaları Trump'ın aklına şu soruyu getirdi... "Neden müttefikiz?"

NATO ittifakının destekleyicileri bu birliğin doğası gereği bir savunma paktı olduğunu ifade ediyor. Dolayısıyla üye ülkelerin saldırıya uğramadığı bir senaryoda savaşa girmenin anlamı olmadığı ve farklı görüşlere sahip olunabileceği belirtiliyor. Trump yönetimiyse mevcut durumda ve geçmişte Avrupa ülkelerini koruduklarını, askeri harcamalar yapmalarına gerek kalmadan Rusya tehdidini engellediklerini, müttefiklerin bir çeşit vefa borcu olduğunu değerlendiriyor. Ancak dış politika vefayla ele alınan bir gerçeklik değil. 

Tüm bu çerçevede Washington yönetimi üyeliğini askıya alarak üye ülkelere gözdağı vermek isteyebilir. Yine de iki sene sonra Trump'ın aday olmaya hakkının bulunmadığını biliyoruz. En azından Amerikan anayasasının mevcut haline göre. İki senelik bir kaybın Rusya'nın Avrupa'yı işgaliyle sonlanacağını düşünmek bir çeşit hayalcilik olabilir. Bu durum ABD'nin de çıkarına olmayacağı için. Avrupa ülkeleri bu noktada bekleme pozisyonuna geçebilir. Yeni seçilecek başkan Demokratlardan olursa, ABD'nin NATO'ya dönmesi de büyük bir ihtimal olacaktır.

BAĞIMSIZLIĞIN DEĞERİ ANLAŞILDI

Türkiye'nin CAATSA yaptırımlarını ardından savunmasız kalmasını bekleyenler, yerli ve milli üretimlerin bugünkü müşterileri olmuş durumda. "Elimizden bir şey gelmiyor" anlayışıyla değil, ekmeğini taştan çıkaran anlayışla ve çağın gerektirdiği son model teknolojiyle yenilenen Türk Silahlı Kuvvetleri kendisine ambargo uygulayan ülkeler başta olmak üzere, birçok hükümete örnek oldu. Avrupa'nın olası bir ayrılıkta aynı iradeyi mi göstereceği yoksa zayıf bir konumda mı olacağı merak konusu. 

Her durumda, bağımsızlığın değeri bir kez daha anlaşılmıştır.

Bartu Eken / Haber7