LGS gibi çok geniş kapsamlı ve ciddi sınavlar sadece sınavın içerisinde yapılacak zihinsel performansla kazanılmamakta. Şöyle ki sınav sabahı kahvaltısından, sınav öncesindeki son günlerdeki uyku performansı, deneme sınavlarına gösterilen özen, zihinsel odaklanma, aile içi iletişim, sınav salonu içerisindeki duygusal durum gibi birbiri ardına onlarca madde sıralayabiliriz.

HAYALLERİNİZİ BİR KÜLAH DONDURMA KÜLAHINA KOYUP ÇÖPE ATMAYIN

Hatta geçmiş yıllarda tanık olduğum bir örnek verecek olursam, yıllar önce sınavdan hemen bir gün önce pikniğe giden ailenin çocuğuna sınırsız mangal keyfiyle birlikte ikram ettiği külah külah dondurmanın çocuklarının hayali olan fen lisesini nasıl engellediğini üzülerek paylaşmak durumundayım.

Nihayetinde onca külah dondurmadan sonra sınava giren öğrencinin boğazı perişan halde, bitkin ve ateşle girdiği sınavda beklendiği gibi koca bir hüsranla tamamlanan LGS sonrası tüm aile hep bir ağızdan “tüh!” derken aslında koskoca bir hayali bir dondurma külahına koyup çöpe attıklarının farkında bile değillerdi.

ÇOCUKLARINIZI SINAVLARA ASKERE GÖNDERİR GİBİ, GELİN EDER GİBİ UĞURLAMAYIN!

Öğrenci külah külah dondurmayı yerken aile o kadar mutlu ki aslında, aslan oğlum al şu eti can boğazdan gelir, benim güzel kızım al şu karpuzu kan yapar şeklinde çocukları adeta sınavlar öncesinde adeta askere uğurlama ya da gelin uğurlama formatında çok büyük organizasyonlarla adeta birer öğrenciliğe veda partisi düzenlenmekte ve çocuklar tam da sınavlar öncesinde sorgusuz sualsiz, yemekte, içmekte, gezmekte…

Oysa havaların ısındığı bugünlerde hem mangal partilerine hem de basketbol, futbol gibi el ve ayak bileği sakatlıklarına yol açan sert sporlardan uzak durmaları gerektiğini yaşayarak değil bu tip köşe yazılarını okuyarak öğrenmeseler keşke.

2026 LGS’ye sayılı günler kala son dakika uyarıları, son dakika taktikleri, son dakika stratejileri paylaşılmaya başladı.

Ben de öğrencilerin ve ailelerin neler yapmaları üzerinden değil neler yapmamaları üzerinden LGS başarısı konusunda bir yazı kaleme aldım. Hadi çok önemli uyarılara yaklaşan sınav öncesinde dikkatlice göz atalım.

***

ÖĞRENCİLERİN LGS’DE ASLA YAPMAMASI GEREKEN ŞEY NEDİR?

A Milli Futbol Takımımızın maçı nedeniyle bu yıl bir gün öne alınan ve 13 Haziran Cumartesi günü sabah 09.00’da başlayacak olan LGS’nin birinci oturumu bittikten hemen sonra saat 11.30’da başlayacak olan sayısal oturumu öncesindeki 45 dakikalık arada “öğrenciler çözdükleri sözel kitapçığı ile ilgili asla ve asla okul içerisindeki diğer öğrencilerle soruların analizini, değerlendirmesini yapmasınlar. Ben Türkçeden ful yaptım, A kitapçığı beşinci soru yanlıştı, duydunuz mu sınav iptal edilecekmiş, az önce bir öğretmen söyledi Sosyal sorularında hata varmış gibi gibi gibi daha ne cümlelere maruz kalmamak ve hemen 45 dakika sonra başlayacak olan sayısal sınavına odaklanmak, o sınava konsantre olmak için sevgili öğrenciler asla ve asla 45 dakikalık sınav arasında önce temel ihtiyaçlarınız olan tuvalet, su gibi ihtiyaçlarınızı gideriniz ve hemen sonrasında mümkün olduğunca tek başınıza minik hareketlerle boyun, el, bacak egzersizi yapıp, okul içerisinde, koridorda minik yürüyüşler yapınız.

AİLELERİN LGS’DE ASLA YAPMAMASI GEREKEN ŞEY NEDİR?

Değerli aileler, sevgili anne-babalar öncelikle size şunu söylemek istiyorum, çocuklarınıza sınav başarı dileğinizi “sen aslansın, sen yaparsın, sen çok zekisin vb” şeklindeki cümlelerinizi, “aman bilmediğin soruları boş bırak, bu senin son şansın vb” şeklindeki uyarılarınızı sınav sabahına bırakmayın ne olursunuz! Biliyorum, sizin canınız, ciğeriniz evlatlarınızın başarılı olmasını istiyorsunuz ama unutmayın ki sınava girecek olan bir milyon öğrencinin yüz binlercesi daha sınav başlamadan, tek bir şık dahi çözmeden evdeki kahvaltı sofrasında LGS’yi kaybediyor. Nasıl mı? İşte az önce yukarıda yazdığım “başarı dilekleri ve uyarıları sınav sabahına bırakan aileler sayesinde!” maalesef. O nedenle en geç Perşembe günü çocuklarınızla sınavın öncesi, sınavın içi ve sınavın sonrası ile ilgili tüm söyleyeceklerinizi söyleyin ve bir kenara çekilin.

Çok önemli bir başka konu da özellikle sınav anında bazı ailelerin okul bahçesinde çocuğu ile iletişim kurma çabası. Bu durum bazı öğrencilerde duygusal boşalmaya neden olmakta ve saat 11.30’da başlayacak sayısal oturum öncesinde öğrenciler üzerinde olumsuz etki yaratmakta.

O nedenle çocuklarınıza “ben tam şu kapının önünde, şu ilerideki mavi çöp kovasının hizasında duvarın hemen arkasında olacağım oraya gel, sen kapının önüne çık ben sana seslenirim, bağırırım” şeklinde cümleler kurarak çocuğunuza sınav anında iken “az sonra annemle-babamla karşılaşacağım, işler yolunda gitmiyor, Allah kahretsin çözemiyorum, başaramayacağım” duygularını yaşatmayın. Hatta sınavı iyi geçen öğrenciler o yoğun stres ve baskı altında anne ya da babasını görünce bile bir anda ağlama krizi, duygusal boşalmalar yaşıyorlar. Hatta bir anda ailelerin “ilk oturumda başarılı olan evladının, öğrencisinin başarısını daha tebrik bile etmeden. Asıl sınav şimdi başlıyor. Unutma matematik çok önemli. Fen sorularına aman dikkat et!” tarzındaki cümleleri yine öğrencileri maalesef olumsuz yönde etkilemekte.

Kısacası değerli aileler, sevgili anne-babalar; “ülkemizdeki sınavlar her ne kadar akademik bilgiyi, beceriyi ödüllendiriyor gibi görünse de en çok İLETİŞİM becerisi yüksek olan aileleri ödüllendiriyor. Bunu sakın unutmayın!”

Aslında ben şu açıdan bakıyorum, bu yıl LGS’ye yine 1 milyon civarında öğrenci girecek. Buraya kadar bir sorun yok ama ben şu cümleyi kuruyorum “Bu yıl LGS’ye 3 milyon kişi girecek… 1 milyon öğrenci, 1 milyon anne, 1 milyon da baba!” Hal böyle olunca sınav başarısını ya da başarısızlığını da tek başına öğrenciye yüklemek de çok adaletli gelmiyor bana.

Unutulmasın ki “her başarılı öğrencinin arkasında sınav sürecini doğru yöneten bir aile vardır.” diyor ve LGS’ye girecek tüm öğrencilerimize canı gönülden başarılar diliyorum. Şu önemli hatırlatma ve uyarılarla bugünkü köşe yazımı sonlandırıyorum:

Sınav sabahı yapılacak olan kahvaltının aynısını cuma günü prova kahvaltısı olarak hazırlayın

Cumartesi günü çocuğunuzun sınava gireceği okula, cuma günü sınav sabahı çıkacağınız saatte gidin sınav yolculuğunu prova edin

Çocuğunuzun kıyafet, kimlik kartı vb hazırlıklarını Cuma akşamından hazırlayın

Sınavdan bir gün öncesine kadar, çocuğunuzun bugünden başlayarak kısa yürüyüşler yapmasını sağlayın (10 dakikalık, günde 3 – 4 yürüyüş, güneş dikkate alınarak gölgede ya da şapkayla)

Dondurma, soğuk içecekler, pizza, mayonez vb yiyecekleri tüketilmemesine dikkat edin

Sosyal medyadan ailece uzak durun (sınavlarla ilgili bir anda karşınıza olumsuz bir haber çıkabilir ve bu süreci yönetemeyebilirsiniz “bu yıl matematik sorularının oldukça zor olması bekleniyor” tarzında)

Özellikle son iki gün artık deneme sınavı çözülmesini önermiyorum, bunun yerine eğer öğrenci istiyorsa ya da bazı konuları unuttum hatırlamıyorum şeklinde bir panik havasına girdi ise (ki zaten tam da o panik halinde soru çözemeyen öğrenciler daha da panik olup sınav öncesi neredeyse türbülansa giriyorlar) formüllere, tanımlara bakmak suretiyle defterlerine, kitaplarda daha önce altını çizdikleri yerlere 3 – 5 dakika göz atabilirler.

Haftaya LGS öncesi son 48 saat ve YKS öncesi son hafta kuralları ile sizlerle olacağım.

***

Günü Sözü: “Her başarılı öğrencinin arkasında sınav sürecini doğru yöneten bir aile vardır.” (İsmail YOLCU)

İsmail Yolcu
Eğitimci-Yazar
Çankaya Üniversitesi İletişim Koordinatörü
İnstagram: @ismailyolcu58