Belediyeler genelde elle tutulan-gözle görülen hizmetlerle öne çıkıyor. Ancak Belediyeciliği, şehri inşa etmek kadar, şehirliliği inşa etme sanatı olarak görenler de var. İlk adımlarını şehrin sosyal dokusuna ve kültürel iklimine temas ederek atıyorlar. Üstelik bu temas sadece hizmet üretmiyor. Toplumda aidiyet duygusu ve ortak değer gelişimine de önemli katkılar sunuyor. Bunun temel ihtiyaçlardan daha az önemli olduğunu kim söyleyebilir?  Araştırmalar mesela. Kültürel belediyecilik yaklaşımının, fiziksel ve sosyal hizmetlerle entegre bir şekilde şehir kimliğinin güçlendirilmesine katkı sağladığı pek çok araştırmada vurgulanıyor.

Bu yazının örneklemi Talas. Her şeyden önce şehir kimliği tesadüflere değil; bilinçli, planlı, tarihsel ve kültürel kaynaklara yaslanan bir yönetim anlayışına dayanıyor. Belediye Başkanı Sayın Mustafa Yalçın, şehircilik tecrübesiyle, kültüre bir aksesuar mahiyetinde değil, toplumsal bütünleşmenin temeli olarak yaklaşıyor. Talas’ın son yıllardaki hikâyesi, belediyeciliğin, aynı zamanda şehir ruhu inşa etmek olduğuna dair güçlü bir örnek oluşturuyor. Kültür–sanat, belediyenin klişeleşmiş etkinlik takviminin çok ötesinde.

Başkan Yalçın'ın tarihsel mirasa sahip çıkma çabaları, kültürel ve mimari aktarım birlikteliğinden güç alıyor. Tarihi mekânlar, Talas'ın kimlik kazanmasında başat role sahip, Talas'ı Talas yapan unsurların başında geliyor. Talas'ta tarih ve kültürün, yaşayan bir bütünün parçaları olarak, sokaklarla birlikte ele alındığını görüyorsunuz. Mekânların anlamlandırılmasını da buna ekleyebilirsiniz. Tarihi mekânlar Talas’ta geçmişle bağ kuran bir hafıza inşası. Talas, kendi tarihini vitrine koymuyor; yaşayan bir değer olarak bugüne taşıyor.

Talas'ta Kültür, elit bir uğraş olmaktan çıkarılıp gündelik hayatın parçası hâline getirilmiş. Çocuklardan yaşlılara, öğrencilerden akademisyenlere, sanatçılardan esnafa kadar herkes bu kültürel iklimin bir parçası olarak kodlanıyor. Bir yandan tarihle bağ kuran kültürel formlar, öte yanda geleceğe açılan eğitim, teknoloji ve spor odaklılık. Bu ikililik, Talas’ı sadece ‘yaşanan bir yer’ olmaktan çıkartıp şehir yaşamının anlam kazandığı bir merkeze dönüştürüyor.

Talas’ta kültür, aynı zamanda sosyal bütünleşmenin anahtarı. Geleneksel unsurlarla modern kültür formları arasında, bir şehir kültürü arayüzü oluşturmayı başarmış Yalçın Başkan. Bu, şehirde yaşayan farklı kuşakları birbirine bağlayan bir kültürel süreklilik dinamiği yaratıyor: Daha geleneksel formlar yaşlılara hitap ederken, yeni sanat ifadeleri veya e-spor gibi dijital kültüre dayalı içerikler gençleri hedefliyor. Bu da, Talas’ın içinde hem geçmişi hissedenler hem de geleceğe yönelenler için bir yer oluşmasını sağlıyor.

Talas örneği, kültürel belediyeciliğin nasıl somut bir şehir kimliğine dönüşebileceğini gösteren güçlü bir model. Talas, geçmişle geleceği aynı cümlede buluşturarak, belediyeciliğin sadece altyapı değil, insan ve anlam inşa etme sanatı olduğunu hatırlatıyor ve yerel yönetimlerin şehir ruhunu şekillendirme sorumluluğunu güçlü biçimde ortaya koyuyor.

Şehir markalaşması, kültür ekonomisi, yaratıcı endüstriler ve şehir diplomasisi gibi alanlarda Talas’ın bir çekim merkezine dönüşmesi; uzun vadede sosyal sermayeyi, katılımcılığı ve sürdürülebilir kalkınmayı besleyen, mekânla insan arasındaki ilişkiyi yeniden tanımlayarak kültürel sermayeyi sosyal etkiye dönüştüren bütüncül bir yaklaşım ortaya koymakta. Mustafa Yalçın Başkan'a ve ekibine teşekkürler.

Prof. Dr. Hakan Aydın / Haber 7