Millî Eğitim Akademisinin öznesi her ne kadar öğretmenlerimiz gibi görünse de asıl özne aslında öğrencilerimiz olacak...

Ülkemiz öğretmen yetiştirme konusunda pansiyonuyla, kuruldukları iller bazında, sigortasıyla, içeriğiyle, personellerinin ücretiyle yani birçok tartışmayı iç içe yaşıyor. Bunca tartışmanın ortasında benim dikkatimi çeken en önemli konulardan bir tanesi “belki de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eğitimi almamış “önceki mezun” öğretmen adaylarına bu sayede ulaşılmış olunacak.” Yani 2026 yılında resmi olarak açılan Millî Eğitim Akademisi, belki de Akademi sonrası mesleğe yeni başlayacak öğretmenlerin “sahada geçecek ilk yıllarındaki deneyimsizlik/tecrübesizlik” adı altında birçok yeniliği, örneğin “21. Yüzyılın gerektirdiği donanımları” kıymetli öğretmenlerimiz belki de daha sahaya inip, mesleğe başlamadan Akademi sayesinde göreve başlayan öğretmenler “tecrübeli” öğretmen olarak görevlerine başlamış, göz bebeğimiz evlatlarımızla buluşmuş olacaklar. Ne dersiniz?

Aslında çok da yeni bir kavrammış gibi gündeme gelen “Millî Eğitim Akademisi”nin 100 yıl öncesinden başlayarak özellikle 1989 yılı itibariyle ivme kazanarak 2021 yılındaki Millî Eğitim Şura kararı da dahil olmak üzere birçok şura kararında Millî Eğitim Akademisinin kurulması da daima gündeme gelmiştir. Nihayet içinde bulunduğumuz 2026 yılında Millî Eğitim Bakanımız Sayın Prof.Dr.Yusuf TEKİN döneminde Millî Eğitim Akademisi hayata geçerek, ilk adaylarını kabul etmiştir.

İşte bu derin ve yeniymiş gibi görülen devasa bir kurum olan olan Millî Eğitim Akademis’ni işin en başındaki kişi ile, Millî Eğitim Akademisi Başkanı, değerli Hocam  Sayın Prof.Dr.Ali Fuat ARICI ile enine boyuna konuştuk.

Söyleşimiz aynı zamanda 19 Mart Perşembe, saat 16.15’de Ülke TV’de yayınlanacak olan GENÇ VİZYON programında da yayınlanacak.

Değerli Hocam, Millî Eğitim Akademisi kurulma süreci ile ilgili bilgi verir misiniz? Akademi hangi boşluğu dolduracak?

7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ile öğretmen adaylarının mesleğe hazırlanması, öğretmen, yönetici ve diğer personelin mesleki gelişimi, kariyer basamaklarında ilerlemeleri ve görevde yükselmeleri için eğitim programları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek üzere Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak Millî Eğitim Akademisi kurulmuştur.

Öğretmen yetiştirme ve geliştirme sürecinin yürütülmesi için Bakanlığa bağlı bir Akademi kurulması geçmişten beri talep edilen bir husustur.

Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında 179 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair 385 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (3.11.1989), Millî Eğitim Bakanlığının bağlı kuruluşlarını düzenleyen 21’inci maddesinde “Millî Eğitim Akademisi” ne yer verilmiştir.

30.4.1992 tarih ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun 55’inci maddesinde “Millî Eğitim Akademisi”, Millî Eğitim Bakanlığının bağlı kuruluşu olarak yer almıştır.

2006, 2010, 2014 ve 2021 yıllarındaki Millî Eğitim Şûralarında öğretmenlerin meslek öncesi eğitimleri sürekli eleştiri konusu olmuş ve özellikle yeterince uygulama içermemesi yönüyle programların yetersizliği dile getirilmiştir. 1993, 1996, 1999, 2006, 2014 ve en son düzenlenen 2021 yıllarındaki Millî Eğitim Şûralarında kararlarında Millî Eğitim Akademisinin kurulması talebi dile getirilmiştir.

Millî Eğitim Akademisinin kurulmasıyla öğretmenler başta olmak üzere, eğitim yönetimi ve denetimi alanlarında görev alacak ve hâlen çalışmakta olan personelin, bilimsel ölçütler ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda meslek içinde eğitimlerinin yapılması, kariyerlerinin geliştirilmesi ve eğitim kurumu yöneticilerine yöneticilik formasyonunun kazandırılması hedeflenmektedir. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilâtında bir üst göreve atanmada; öğretmenlerin görev öncesinde yetiştirilmesi ve diğer personelin Akademide alacakları eğitimle kazanacakları ehliyet, kariyer ve liyakatin dikkate alınacak olması, millî eğitim kadrolarında görev alacak personeli çok daha güçlü ve donanımlı kılacaktır.

Öğretmen adaylarının, Millî Eğitim Akademisi (Akademi) tarafından yükseköğretimde aldıkları eğitimleri tamamlayacak nitelikte mesleğe hazırlamaya yönelik verilen eğitimlerle; öğretmenlik meslek bilgisi ve özel alan bilgisi başta olmak üzere bir öğretmende bulunması gereken bütün yeterlikler esas alınarak yürütülecek teorik ve uygulamalı dersler yoluyla öğretmen adaylarının en iyi şekilde yetiştirilmesi hedeflenmektedir.

 

Akademinin               dünyada başkaca örnekleri var mı?

Öğretmen akademisi ya da enstitüleri gibi kuruluşlar dünyanın gelişmiş ülkelerinde de bulunmaktadır. Bu kuruluşlar, bulundukları ülkelerde hizmet öncesi olduğu kadar hizmet içinde, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin mesleki gelişimlerinin sağlanmasında da yürütücü konumdadır.

Birçok ülkede öğretmen akademisi ya da enstitüleri gibi kurumlarca verilen eğitimler ülke genelinde öğretmenlik yapabilmek için gerekli standartları düzenlemektedir. Öğretmen olabilmek için bu kuruluşlardan sertifika/yeterlik belgesi almak gerekmektedir.

Fransa, Singapur, Almanya, İngiltere ve İtalya’da öğretmen akademisi ya da enstitüleri gibi kuruluşlar mevcut olup eğitim bakanlıkları ile koordineli biçimde bu kuruluşlarca öğretmen eğitimi verilmektedir.

 

Akademi hazırlık eğitimi ile ön plana çıkıyor, Akademinin başkaca görevleri olmayacak mı?

Millî Eğitim Akademisinin öğretmenlik mesleğine hazırlık eğitimi programının dışında da üstlendiği önemli görevleri bulunmaktadır. Millî Eğitim Akademisinde Bakanlığımıza bağlı okul ve kurum yöneticilerine yetiştirme programı uygulanacaktır. Akademide düzenlenecek yönetici eğitimlerinde, yönetici adayları hem yönetim becerileri hem de atanacağı kurumun operasyonel alanları bakımından yetiştirilecektir.

Öğretmenlerin görev öncesi yetiştirilmeleri kadar üzerinde önemle durulması gereken bir konu da görevdeki öğretmenlerimizin sürekli mesleki gelişimlerinin sağlanmasıdır. Millî Eğitim Akademisi, öğretmen ve yöneticilerimizin mesleki gelişiminde önemli bir görevi yerine getirecektir. Akademi, öğretmenlerin alanları ve görev yaptıkları eğitim kademelerini dikkate alarak beşer yıllık dönemler için alan bazlı eğitim programları geliştirerek öğretmen ve yöneticilerin hizmetine sunacaktır. Öğretmen, yönetici ve diğer personelin kariyer basamaklarında ilerlemeleri ve görevde yükselmelerine yönelik eğitimleri hazırlamak ve uygulamak da Millî Eğitim Akademisi’nin görevleri arasındadır.

Akademiye kabul süreci hakkında bilgi verir misiniz?

Hazırlık eğitimine alınacaklarda;

a) Türk vatandaşı olmak,

b) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

c) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma ve kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, hayâsızca hareketler, müstehcenlik ve fuhuş suçları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olmamak,

ç) Devlet memurluğundan çıkarılmamış veya bu Kanunun 25 inci maddesine göre öğretmenliği sona ermemiş olmak,

d) Askerlikle ilgisi bulunmamak, muvazzaf askerlik hizmetini yapmış veya muvazzaf askerlik hizmeti ertelenmiş ya da yedek sınıfa geçirilmiş olmak,

e) Öğretmenliğe atanacağı alan için Bakanlıkça belirlenen yükseköğretim programlarından mezun olmak,

f) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılan sınavlardan alanlara göre Bakanlıkça belirlenecek sınav puanına sahip olmak,

g) Sağlık durumu yönünden öğretmenlik görevini yapmasına engel bir durumu olmamak, şartları aranacaktır.

Hazırlık eğitimine alınacaklara 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaktır.

Öğretmen adayları Millî Eğitim Akademisine giriş şartlarını taşımaları hâlinde Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılan Millî Eğitim Bakanlığı Akademiye Giriş Sınavı (MEB-AGS) puanı üstünlüğüne göre Millî Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimine alınacaklardır.

12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve millî sporcu kapsamındaki öğretmen adaylarının hazırlık eğitimine alınmasında, sınav şartı dışındaki diğer şartlar aranacaktır.

 

Akademi eğitimleri hangi şehirlerde yapılacak? Neden bu şehirler seçildi?

7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nda göreve başlayacak öğretmenler ile görev başındaki öğretmen, eğitim kurumu yöneticileri ve diğer personelin mesleki gelişimlerine yönelik eğitim faaliyetlerinin yürütüleceği merkezler olarak gerekli görülen yerlerde Akademi bünyesinde eğitim ve uygulama merkezlerinin açılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu hüküm doğrultusunda Ankara, İstanbul, Aksaray, Rize, Erzurum, Mersin ve Tokat illerinde bulunan hizmet içi eğitim enstitüleri eğitim ve uygulama merkezlerine dönüştürülmüş; Gaziantep, Gümüşhane, Kayseri, Ankara, İstanbul (Haydarpaşa ve Sultanahmet) ve Sivas’ta ise yeni eğitim ve uygulama merkezleri açılmıştır.

Öğretmen adaylarına verilecek hazırlık eğitimleri; Aksaray, Ankara (4 eğitim ve uygulama merkezi), Erzurum, Gaziantep, İstanbul (3 eğitim ve uygulama merkezi), Kayseri ve Sivas illerinde açılan on iki eğitim ve uygulama merkezinde yapılacaktır.

Hazırlık eğitiminin verileceği eğitim ve uygulama merkezleri; ulaşım imkânları, eğitim ve uygulama merkezinin bulunduğu yerdeki tür ve kademelerine göre eğitim kurumu sayısı, uygulama derslerinde görevlendirilebilecek öğretmen sayısı ile eğitim ve uygulama merkezlerinin fiziki yapısı gibi ölçütler gözetilerek belirlenmiştir.

 

Hazırlık eğitimi ne zaman başlayacak, ne zaman bitecek, en çok merak edilen konu olan akademik takvimden bahseder misiniz?             

Millî Eğitim Akademisi Hazırlık Eğitimi Programı kapsamında eğitim alacak öğretmen adaylarına ilişkin kayıt ve ders başlangıç takvimi belirlenmiştir. Yapılan belirlemeye göre;

• 23 Mart 2026 tarihinde eğitim ve uygulama merkezlerine kesin kayıt hakkı kazanan öğretmen adayları için kayıt duyurusu yapılacaktır.
• 25 Mart – 03 Nisan 2026 tarihleri arasında öğretmen adayları, yerleştirildikleri eğitim ve uygulama merkezlerine kayıt işlemlerini gerçekleştirecektir.
• 07Nisan 2026 tarihinde eğitim ve uygulama merkezlerine yedek kayıt hakkı kazanan öğretmen adayları için kayıt duyurusu yapılacaktır.
• 08 – 10 Nisan 2026 tarihleri arasında yedek listede yer alan öğretmen adaylarının kayıt işlemleri yapılacaktır.
• 13 Nisan 2026 tarihinde Hazırlık Eğitimi Programı kapsamında dersler başlayacaktır.

 

Hazırlık eğitimi programı hazırlama süreci tamamlandı mı? Programın    içeriği hakkında bilgi verir misiniz?

Hazırlık eğitimi kapsamındaki çalışmalar 7528 sayılı Kanun’un yayımlanmasını takiben 2024 yılı Kasım ayında başlatılmıştır. Program geliştirme sürecinde kapsamlı bir durum ve ihtiyaç analizi çalışması yürütülmüştür. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri, eğitim mevzuatı ve politikaları, farklı ülkelerin öğretmen yetiştirme süreçleri, 21. yüzyılda yaşanan güncel gelişmeler değerlendirilmiştir.

Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı koordinasyonunda ilgili birimlerden uzmanların katılımıyla çalışma ekipleri oluşturulmuştur. Bakanlık birimleri, öğretmen ve okul yöneticileri ile hazırlık eğitimine yönelik beklenti ve ihtiyaçların değerlendirildiği çalıştaylar yapılmıştır. Bakanlık birimleri ile görev alanları çerçevesinde alan eğitimi kapsamında yer verilecek derslerin programlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür.

Hazırlık eğitimi, Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri çerçevesinde belirlenen teorik ve uygulamalı derslerden oluşmaktadır. Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri çerçevesini mesleki bilgi (alan bilgisi, alan eğitimi bilgisi, mevzuat bilgisi), mesleki beceri (eğitim ve öğretimi planlama, öğrenme ortamları oluşturma, öğretme ve öğrenme sürecini yönetme, ölçme ve değerlendirme) ile tutum ve değerler (millî, manevi ve evrensel değerler, öğrenciye yaklaşım, iletişim ve iş birliği, kişisel ve mesleki gelişim) oluşturmaktadır.

Program geliştirme sürecinde öğretmen adaylarının daha önce derslerle tekrara yer vermeden, program hedeflerine ulaşmak üzere ders içeriklerinin geliştirilmesi amacıyla, eğitim fakültelerinde okutulan dersler, eğitim bilimleri enstitülerinde lisansüstü düzeyde okutulan dersler, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlığımız mesleki gelişim eğitim programları, 7528 sayılı Kanun öncesinde uygulanan aday öğretmen yetiştirme programları, öğretmen nitelikleri ve beklentileriyle ilgili araştırmalar, dünyada Millî Eğitim Akademisi ile benzeri yapıya sahip ülkelerde verilen eğitimler ve öğretmen yeterlikleri, son yıllarda yayınlanmış ulusal ve uluslararası öğretmen eğitimi kapsamındaki raporlar analiz edilmiştir.

Geliştirilen her ders için dersin amacı, dersin kazanımları, dersin içeriği ve haftalık konu dağılımları oluşturulmuş, kullanılacak ve okutulacak kaynaklar belirlenmiştir. Alt komisyonlarca hazırlanan taslak ders içerikleri, Millî Eğitim Akademisi Akademik Kurulu’na sunulmuştur. Kurul, ders içeriklerini detaylı biçimde inceleyerek gerekli düzeltme ve değişiklikler gerçekleştirilmiş, gerekli görülen durumlarda ders içerikleri yeniden oluşturulmuştur. Yaklaşık beş ay süren kapsamlı ve titiz inceleme ve değerlendirme sürecinin ardından nihai hâlini almıştır. Hazırlık eğitimi programın kapsamı, temel yaklaşımı, amaç ve hedefleri ile nihai hâli verilen ders içerikleri 10.03.2026 tarihinde kamuoyu ile paylaşılmıştır.

 

Akademide konaklama konusu çok gündeme geliyor, bu konuda bilgi verir misiniz?

Öğretmen adayları, konaklama imkânı bulunan eğitim ve uygulama merkezlerinin bu imkânlarından ücreti kendileri tarafından karşılanmak kaydıyla yararlanabilecektir.

Hazırlık eğitimi almak üzere yerleştirildikleri eğitim ve uygulama merkezinde konaklama imkânı bulunan ve bu imkândan yararlanmak istediğini başvuru esnasında belirten öğretmen adaylarından, sırasıyla;

a) EKPSS puanı ile başvuruda bulunanlar,

b) 2828 sayılı Kanun kapsamında olanlar,

c) 3713 sayılı Kanun kapsamında olanlar,

ç) Millî sporcular,

d) Başvuruda bulunulan alan için hesaplanan MEB-AGS puanı yüksek olandan başlamak kaydıyla belirlenen adaylar, alanlara göre belirlenmiş kontenjan dâhilinde yerleştirilecektir.

 

Akademide kimler görev yapacak, bunlar için bir kriter var mı, bununla ilgili hazırlıklar tamamlandı mı?            

Millî Eğitim Akademisinin eğitim faaliyetlerinde, 7528 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilecek sözleşmeli eğitim personeli görev alacaktır.

Sözleşmeli eğitim personeli istihdamına yönelik ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hazırlanan kılavuz yayımlanmıştır. Sözleşmeli eğitim personeli pozisyonlarına 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'na tabi öğretim üyesi kadrolarında görev yapıyor olmak kaydıyla profesör, doçent veya doktor öğretim üyesi ünvanına sahip olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında görev yapıyor olmak kaydıyla doktora veya daha üst akademik ünvana sahip olan öğretmen ve diğer personel, öğretmen olarak görev yapanlardan uzman öğretmen veya başöğretmen ünvanına sahip olanlar başvuruda bulunmuşlardır.

Başvuruda bulunanların değerlendirmeleri ile sözlü sınavları yapılmış ve öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan sözleşmeli eğitim personeli olarak istihdam edilenler açıklanmıştır. Bakanlık kadrolarından başvuruda bulunanların ise sözlü sınav sonuçlarına itiraz süreci devam etmekte olup sonuçlar 25 Mart 2026 tarihinde ilan edilecektir.

 

Akademiye çok fazla bütçe ayrıldığı konuşuluyor, eğitimcilerin yüksek ücretli maaşlar alacakları konuşuluyor, bunlar doğru mu, akademi bürokratik bir yük mü?

Millî Eğitim Akademisi’nin öğretmenlik mesleğine hazırlık eğitimi programının dışında da üstlendiği önemli görevler bulunmaktadır. Millî Eğitim Akademisi’nde Bakanlığımıza bağlı okul ve kurum yöneticilerine yetiştirme programı uygulanacaktır. Akademide düzenlenecek yönetici eğitimlerinde, yönetici adayları hem yönetim becerileri hem de atanacağı kurumun operasyonel alanları bakımından yetiştirilecektir.

Öğretmenlerin görev öncesi yetiştirilmeleri kadar üzerinde önemle durulması gereken bir konu da görevdeki öğretmenlerimizin sürekli mesleki gelişimlerinin sağlanmasıdır. Millî Eğitim Akademisi, öğretmen ve yöneticilerimizin mesleki gelişiminde önemli bir görevi yerine getirecektir. Akademi, öğretmenlerin alanları ve görev yaptıkları eğitim kademelerini dikkate alarak beşer yıllık dönemler için alan bazlı eğitim programları geliştirerek öğretmen ve yöneticilerin hizmetine sunacaktır. Öğretmenlerimizin, yöneticilerimizin ve diğer kariyer basamaklarında ilerlemeleri ve görevde yükselmelerine yönelik eğitimleri hazırlamak ve uygulamak da Millî Eğitim Akademisi’nin görevleri arasındadır.

 

Hazırlık eğitimi sürecinde eğitim fakültelerinden farklı olarak hangi eğitim içeriklerinin verilmesi planlanmaktadır?

Hazırlık eğitimindeki dersler eğitim fakültelerindeki derslerin alternatifi veya muadili olarak değil; tamamlayıcısı ve öğretmenlik mesleğinin gereklerini etkili biçimde yerine getirmelerine yönelik tasarlanmıştır. 21. Yüzyılda yaşanan güncel gelişmeler, öğretmenlik mesleğinin güncel gereklilikleri, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli gibi birbiri ile ilişkili birçok alan hazırlık eğitimi programına yön vermiştir.

 

Bugünkü yazımı şu cümle ile bitirmek istiyorum:

Çağımızın kronik problemi “hız”, şüphesiz meslek seçiminde, öğrenme ve öğretmede de karşımıza çıkıyor. Ancak geleceğin meslekleri peşinde koşmak yerine, özellikle öğretmenlik mesleğinde “geleceğin insanı” olmanın yolu belki de Millî Eğitim Öğretmen Akademisi’nden geçiyordur. Ne dersiniz? Bekleyip göreceğiz!

***

Katkıları için Millî Eğitim Akademisi Başkanı değerli Hocam, Sayın Prof.Dr.Ali Fuat ARICI’ya ve katkıları için Başkan Yardımcısı değerli eğitimci, kıymetli hocam Prof.Dr. Sayın Fatih ÇETİNKAYA’ya da okuyucularım ve şahsım adına çok teşekkür ediyorum.

***

Günün sözü: “Basit düşünen insandan bir şey çıkmaz. Bir toplumu, kalite arayan insan bir yere götürür.” (Prof.Dr.İlber ORTAYLI)

 

 

İsmail Yolcu

Eğitimci-Yazar

Çankaya Üniversitesi İletişim Koordinatörü