“Sabahattin Zaim” ve “sosyal güvenlik” maddelerini yazıyor olmak, şahsım adına ayrı bir mutluluk. Ama asıl heyecanım, İslam Ekonomisi ve Finansı Ansiklopedisi’nin bitmiş hâlini görmek.

Çünkü bu çalışma öyle sıradan bir yayın değil.

Yıllardır kitaplarda, makalelerde, tezlerde dağınık duran bilgileri Ansiklopedi, ilk kez tek çatı altında topluyor.

Yani İslam ekonomisi alanı için gerçekten büyük bir adım.

Üstelik arkasında da sağlam bir yapı var.

Bir tarafta Marmara Üniversitesi İslam Ekonomisi ve Finansı Enstitüsü, diğer tarafta ansiklopedi tecrübesiyle İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) ve bir yanda da işin pratiğini bilen Türkiye Katılım Bankaları Birliği.

Yani hem üniversite ayağı var hem yılların birikimi hem de sektörün içinden gelen bir tecrübe. Kısacası teori de var pratik de.

İçerik deseniz, epey zengin.

Faiz, zekât, karz-ı hasen, sigorta gibi dolu dolu temel kavramlar var.

Ama sadece kavramlarla sınırlı değil. Sabri Ülgener, Sabahattin Zaim, Mehmet Genç ve Sabri Orman gibi önemli isimler de var.

Klasik metinler de unutulmamış: Kitab al-Kharaj ve Kitab al-Amwal mesela.

Hatta hisbe teşkilatından para vakıflarına, Osmanlı Bankası’ndan varlık yönetim şirketlerine kadar uzanan klasik ve çağdaş uygulamaları içeren geniş bir çerçeve düşünün.

Yani hem geçmiş var hem bugün.

Peki neden bu kadar önemli?

Çünkü bugün İslam ekonomisi ve finansı alanında kavramlar bazen havada uçuşuyor. Herkes aynı kelimeyi kullanıyor ama bazen bambaşka şeyler kastedilebiliyor. Ansiklopedi, kavramları netleştirerek ortak bir dil oluşturma iddiasında.

Özellikle tez yazanlar, akademisyenler, araştırmacılar için ciddi bir kolaylık sağlayacak. Türkiye’de İslam ekonomisi alanında eğitim veren 19 üniversite ve toplam 47 akademik program olduğu düşünüldüğünde meselenin önemi daha iyi anlaşılabiliyor.

Böylece, bu alanın daha sağlam bir zemine oturması mümkün olacak. İktisat, tarih, sosyoloji, işletme… Hepsi Ansiklopedi’de bir araya geliyor. Bu, daha geniş bir perspektif demek.

Yani İslam ekonomisi ve finansını sadece bir söylem olmaktan çıkarıp güçlü bir akademik alan hâline getirmek söz konusu.

Bir de “üç dil” meselesi var.

Sadece Türkçe değil; Arapça ve İngilizce de yayımlanacak. Yani mesele sadece Türkiye’ye hitap etmek değil, dünyaya seslenmek.

Böylece Türkçe birikim dünyaya açılacak. Arapça üzerinden İslam dünyasıyla, İngilizce üzerinden Batı akademisiyle daha güçlü bir bağ kurulacak.

Bu da Türkiye’yi bu alanda önemli bir merkez yapabilir. Neden olmasın?

Dolayısıyla uzun vadede, TDV İslam Ansiklopedisi’nin İslam ilimleri için yaptığı etkiye benzer bir etkiyi bu alanda yapması hiç de uzak bir ihtimal değil.

Üstelik mesele sadece akademi de değil.

Faizsiz finans, zekât, karz-ı hasen, sigorta gibi konularda politika üretmeye çalışanlar için de sağlam bir referans olacak. Teori ile uygulama arasındaki mesafeyi biraz daha kapatabilir.

Belki de en çarpıcı tarafı “Faizsiz bir dünya mümkün mü?” tarzında güncel sorulara cevap verme zemini sunması.

Bu ve benzer sorulara geniş bilgi havuzuyla, tarihsel tecrübeyle ve kavramsal netlikle tartışma imkânı sunacaktır.

Kısacası, heyecan verici bir çalışma.

Bu Bayram hediyesini Allah’ım tamamına erdirsin.

Bu vesile ile Ramazan Bayramı’mız mübarek, gönüller şen olsun…