2026 YKS’ye artık sayılı günler kala, adaylar bir yandan son hazırlıklarını tamamlarken artık yavaş yavaş da hedefledikleri bölümleri/üniversiteleri araştırmaya başladılar bile…

***

YÖK’ün birbirinden başarılı yaptığı tüm çalışmaları başta Ülke TV’de her Pazar canlı olarak yayınlanan Genç Vizyon programımız olmak üzere katıldığımız bir çok tv kanalında gündem yapıyor, Sayın YÖK Başkanı Prof.Dr.Erol ÖZVAR hocamız başta olmak üzere tüm ekibine teşekkür ediyor; özellikle eksik gördüğümüz konularda da düzeltilmesi adına hem bir eğitimci hem de tv programcısı ve köşe yazarı olarak kamu hizmeti niteliğinde yayınlar yapıyor, yazılarımızı yazıyoruz.

YÖK özellikle son yıllarda Sayın Prof.Dr.Erol ÖZVAR Hocamız döneminde yaptığı istihdam odaklı bölümlerin açılması, kontenjanların düzenlenmesi, üniversitelerimizin ihtisaslaşması, sanayi-üniversite işbirliği gibi birçok alanda gerçekten alkışı hak eden kararları çok çabuk bir şekilde alıp uygulamaya sokmasıyla bizlerin de gözünde ve gönlünde ayrı bir yer edinmiştir.

Ancak yaklaşan 2026 YKS öncesinde özellikle öğrencilerin, ailelerin hatta cümlemizi şöyle devam ettirelim “özellikle şehir merkezlerinde yaşamayan, taşra ve köylerde yaşayan yüzbinlerce öğrenciye, ailesine hatta öğretmenlere” adeta hazine değerinde ham bilgi aktaran alışılagelmiş YÖK ATLAS’ı ne yazık ki revize ederek yepyeni bir şekle büründürdü.

Gerek tv programlarımız, röportajlarımız gerekse de köşe yazılarımız üzerinden hatta öğrenci kardeşlerimize üniversite sınavına yönelik yapmış olduğumuz sosyal sorumluluk projeleri kapsamındaki seminerlerde neredeyse her gün bir şehirde, bir lisede her yıl yüzbinlerce lise öğrencisi ile bir buluşuyoruz.

Ne yazık ki şu anda başta YKS’ye hazırlanan öğrencilerimiz başta olmak üzere kamu ve özel sektörde çalışan öğretmenler, rehber öğretmenler de dahil olmak üzere binlerce soru ile karşı karşıya kalmış durumdayız. “YÖK ATLAS neden değiştirildi?”

ESKİ YÖK ATLAS NEDEN KAPATILDI, NEDEN YENİ BİR ARA YÜZE İHTİYAÇ DUYULDU?

Yeni YÖK ATLAS ile birlikte adayların ortalama netleri, özellikle bir muamma olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), özellikle tamamen bir sosyolojik hareket olan üniversiteye yerleşen öğrencilerin illere göre hatta liselerine göre dağılımı ve önceki yıllardaki tüm detaylar bir çırpıda görülebiliyor ve öğrenciler daha sağlıklı bir istatistik havuzuna sahip oluyordu. Bu nedenle de öğrenciler özellikle üniversite tercihlerinde daha az hata yapıyorlardı.

Özellikle YKS hazırlık sürecinde detaylı analiz yapan öğrenciler ve rehber öğretmenler, bu verilerin kaldırılmasıyla ilgili mağduriyet yaşadıklarını ve eski detaylı sisteme duydukları ihtiyacı çeşitli platformlarda dile getirmektedirler. Güncel sistemi incelemek için YÖK Atlas sayfasına bakmanız yeterli olacaktır.

 

YKS’DEN DAHA ÖNEMLİ BİR ŞEY VAR İSE O DA “ÜNİVERSİTE TERCİHLERİ”DİR!

Ülkemizde her yıl YKS’ye giren öğrencilere vermiş olduğum seminerler esnasında sorduğum klasik bir soru var: “Sizin için hayatınızdaki en önemli şey nedir?”

Seminer salonunda bulunan öğrencilerin hepsi bir ağızdan “YKS Hocaaam!” şeklinde karşılık veriyorlar.

Ve ben aşağıdaki çarpıcı rakamları paylaşıyorum sevgili öğrencilerimle:

2023 yılında yapılan YKS’nin TYT oturumuna 3.527.443 öğrenci başvurmuştur.

Bu öğrencilerin 389 bin 823’ü üniversite öğrencisi, 293 bin 136’sı üniversiteyi bitirip diploma alan öğrenci, 80 bin 699 öğrenci ise üniversiteyi terk etmiş durumda.

Yani 2023 yılında 3.527.443 öğrenciden 763.658 öğrenci ya üniversite öğrencisi, ya üniversite mezunu ya da üniversiteyi terk etmiş öğrenci.

Sizce 2023’de sınava giren lise 12. sınıf öğrenci sayısı kaç kişidir?

Sadece ve sadece 923 bin 37 kişi…

 

Benzer yıllar olan 2024 ve 2025 verileri ile çok da fazla vaktinizi almadan hemen 2026 YKS’deki durumu özetliyorum:

2026 yılında yapılan YKS’nin TYT oturumuna 2.425.560 öğrenci başvurmuştur.

Bu öğrencilerin 244 bin 744’ü üniversite öğrencisi, 206 bin 664’ü üniversiteyi bitirip diploma alan öğrenci, 66 bin 4 öğrenci ise üniversiteyi terk etmiş durumda.

Yani 2026 yılında 2.425.560 öğrenciden 521.258 öğrenci ya üniversite öğrencisi, ya üniversite mezunu ya da üniversiteyi terk etmiş öğrenci.

Sizce 2026’de sınava giren lise 12. sınıf öğrenci sayısı kaç kişidir?

Sadece ve sadece 793 bin 414 kişi…

YANLIŞ TERCİH KAMPÜSTEN DÖNER!

Görüldüğü üzere neredeyse her yıl sınava giren 12. sınıf öğrencilerine yaklaşan bir üniversiteli öğrenci grubu var YKS’ye başvuran ve giren.

 

Soru: Yüzbinlerce öğrenci, 2026’daki yarım milyondan fazla öğrenci ya da 2023’deki 763.658 öğrenci neden tekrar bir daha YKS’ye girer?

Cevap: Yanlış tercih yüzünden!

İşte YÖK ATLAS varken yapılan bunca yanlış tercihin eski YÖK ATLAS’sız halini varın siz düşünün. Kaldırılan ham bilgilerin bana göre vebali var!

 

ÜNİVERSİTE TERCİHİ SOSYOLOJİK BİR EYLEMDİR

Bu yıl yirmi dokuzuncu defa üniversite sınavına girecek olan öğrencilere her zaman olduğu gibi tamamen gönüllü olarak (hayatım boyunca hiçbir öğrenci ve ailesine para karşılığı tercih ya da danışmanlık yapmadığımı da belirtmek isterim), görev yaptığım Çankaya Üniversitesi’nin de büyük destekleriyle bu yıl da yardımcı olacağım ve yine binlerce öğrenciye ve ailesine tercih danışmanlığı yapacağım.

 

Bugüne kadar 100 binden fazla öğrenci ve aileye tercihler konusunda elimden geldiğince yardımcı olan bu konunun hatırı sayılır bir uzmanı olarak şunu söylemek isterim ki özellikle pandemi, özellikle deprem, özellikle ekonomik problemlerin yaşandığı dönemlerde hatta ev kiralarının arttığı, terör olaylarının arttığı ya da eksildiği her dönemde üniversite taban ve tavan puanları kendi içerisinde değişkenlik göstermektedir. Yani bizler tercih yaparken özellikle ilk 3-5 gün hiçbir tercihi tercih ekranından girilmesi konusunda öğrenciye onay vermeyiz. Çünkü bazen yeni açılan bir bölüm, ki bu bölüme verilecek en güzel örnek son yıllarda açılan Siber Güvenlik bölümüdür mesela… Ya da İnşaat Mühendisliği bölümünün puan bazında dip yapması, belli bir dönem iktisat ve işletme gibi bölümlerin boş kalması mesela… Ya da kontenjanların azaltılması ile birlikte oluşan girdap etkisi mesela… Bu yıl önce kapatılan sonra açılan İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin puanlarının ne yazık ki aşağılara doğru hızla ineceği ve kontenjanların boş kalacağı da başka bir analizdir mesela!

 

Depremin yaşandığı 2023 yılında neredeyse her gün tv programlarımda deprem yaşayan öğrencilerin ek kontenjanı hak ettiğini haykırdığım günler, gururla hatırladığım günlerdir ayrıca. O dönem deprem yaşayan kardeşlerimize “ek kontenjan” açan YÖK’e ve sayın Başkan Prof.Dr.Erol ÖZVAR Hocama bir kez daha teşekkür ediyorum.

Yani üniversite tercihi yapmak boncuk gibi tercihleri bir kağıda dizip, hadi bakalım hangi sıradaki üniversite/bölüm senin puanına denk gelirse demek değildir!

Üniversite tercihi ne yazık ki ülkemizde YKS’den daha az önemsenmektedir. Ve tek başına bu durum ülkemizin millî kaynaklarını, ailelerinin ekonomilerini, gençlerimizin ise hayatlarından yıllarını ve emeklerini alıp götürmektedir ne yazık ki.

Hal böyle iken eski YÖK ATLAS’taki hangi öğrencinin hangi tür liseden (fen, anadolu, sosyal bilimler, meslek lisesi vb) geldiği, hangi ilden ya da ilçeden geldiği gibi bir çok analiz tercihlerin şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır. Hele Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) tam bir muammadır ülkemizde. Ve tercih edilme istatistiği, yani yerleşen öğrencilerin acaba ne kadarı birinci, ilk beşe ya da son 4 tercihine yerleşti. Yani bölümlere yerleşen öğrencilerin terih istatistikleri, cinsiyetler kısacası her bir detay kendi içinde bir analiz çalışmasını gerektirirken üstüne bir de kaldırıldı!

YÖK ATLAS’TA KALDIRILAN VERİLER ASLINDA SINAVIN GÜVENİRLİĞİNİN DE İSPATIYDI

Eski YÖK ATLAS’ta yukarıda saydığım her bir detay “il, ilçe, okul türü, cinsiyet, OBP, tercih edilme istatistiği, vb.” aslında halkımızın gözünde ÖSYM’nin düzenlediği YKS’nin bir nevi kusursuz ve güvenilir olduğunu da ispatlamaktaydı.

 

Yeni YÖK ATLAS ile birlikte ne yazık ki özellikle sınav güvenilirliği de tartışmalı hale gelecek, en azından bu alanın sözüm ona uzmanları başta olmak üzere, yetkisiz yetkililer, ağzı olan konuşurlar ve daha bir çok sosyal medya elemanı ileri geri yazıp duracaklardır sınavın güvenirliğinin yitirildiğini.

REHBERLİK HİZMETİ ÖNEMLİ BİR HİZMETTİR

Rehberlik hizmeti sadece okul içinde değil, hayatın her alanında hayat kurtarır, ruh sağlığını iyileştirir, özellikle öğrencilerin yanlış karar almalarının önüne geçer önleyicilik hizmeti sayesinde. Yoksa iş işten geçtikten sonra neyleyim ben rehberlik hizmetini!

 

Yazımın baş taraflarında belirttiğim gibi köylerde, kasabalarda kısacası taşrada yaşayan ve YKS’ye giren onbinlerce öğrencinin tercih konusunda danışmanlık hizmetine ulaşması ne yazık ki şehirlerde yaşayan diğer öğrencilere göre pek de iç açıcı değil.

Üstelik yazın okulların kapalı olduğu bir dönemde yapılan üniversite tercih işlemlerinde YÖK ATLAS tüm halkımızın kalbinde sarsılmaz bir kale idi. 2026 üniversite tercih dönemi ile bu iş simsarlara, tercihler üzerinden para tokatlayan sözüm ona eğitimcilere (ki ben eğitimcilere razıyım), ne yazık ki eğitimci olmayan üç kağıtçılara kalacak. Ve hiçbir garantisi olmayan tercih senaryoları üzerinden çocuklarımızın duyguları sömürülecek.

 

YÖK ATLAS NEDEN KAPATILDI?

Gerçekten çok merak ediyorum böylesine faydalı bir hizmetin kimin kararıyla kaldırıldığını? Neden yeni bir versiyona ihtiyaç duyulduğunu?

Neden kapatıldığını, yerine getirilen ilkokul seviyesinde içeriğin zaten tüm dershanecilerin ücretsiz paylaştığı taban ve tavan puan kataloğundan ibaret olduğunu herkes biliyor.

VERİ GİZLİLİĞİ VE GÜVENLİĞİ Mİ SEBEP?

Şimdiden duyar gibiyim varola gelen tüm bilgilerin veri gizliliği ve güvenliğini ihlal ettiğinden dolayı kaldırıldığını. Sakın ha! Oradaki her bir bilgi ve detay, YKS’ye hazırlanan her öğrencinin motivasyonunu arttıran net ortalamaları, hangi liselerden kazanıldığını görerek “ben de kazanabilirim!” cümlesini kurdukları bilgiler ve detaylar.

Taban puanlar, net ortalamaları, OBP’ler hiçbir veri hiçbir öğrenciyi ifade etmiyor. Çünkü öğrencilerin isimleri ya da liselerdeki cinsiyetleri yazmıyor.

YÖK ATLAS sayesinde ciddi anlamda sınava hazırlanan her öğrenci yılda belki de onlarca defa tıklayıp da girdikleri sistem üzerinden hedef güncellemeleri, sınav stratejileri belirliyorlardı.

Şükür ki kapatılıp tekrar açılan üniversiteden sonra, dönüştürülüp tekrar açılan eski YÖK ATLAS’ı da görürüz.

Bu vesileyle İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin tekrar eğitimine kaldığı yerden devam etmesi hususunda elinden gelen tüm çabayı gösteren ve süreci gayet pozitif yöneten Sayın YÖK Başkanı Prof.Dr.Erol ÖZVAR Hocama ayrıca teşekkürlerimi sunuyorum.

***

Günü Sözü: “Bugün yaptığınız seçimler, yarın yaşayacağınız hayatı belirler.” (Anthony Robbins)

İsmail Yolcu

Eğitimci-Yazar

Çankaya Üniversitesi İletişim Koordinatörü

İnstagram: @ismailyolcu58