ŞUŞA/KARABAĞ/AZERBAYCAN

Bugün size, biraz yorum, biraz izlenim, biraz da hissiyatımı anlatmak istiyorum.

***

Azerbaycan’ın evlatları Şuşa’nın sarp kayalarına tırmandı. Ermenileri tepeledi. Tarih 8 Kasım 2020. O gece onlarcası şehit düştü Şuşa’nın sarp kayalarına.

Ne ki Azerbaycan’ın Kültür Başkenti Şuşa artık özgürdü. Ermeni işgalinden kurtulmuştu.

30 yıl boyunca işgal altında kalan Karabağ, 44 günlük Vatan Muharebesi sonucunda azad oluyordu.

O GÜN TÜRKİYE, AZERBAYCAN’IN YANINDAYDI

Savaşın ilk gününden son gününe kadar Azerbaycan’ın yanında duran “Her ne şekilde olursa olsun sizinleyiz” diyen bir Türkiye vardı. Bir lider Erdoğan vardı.

Şimdi o Şuşa’dan kuzeydoğuya doğru bir yamaçtan hızla iniyoruz yeni atılmış asfalt üzerinde.

Sağımızda Çıdır Düzü. Mevsim sonbahar aylardan Kasım. Günlerden Pazar. Ayın 8’i. Azerbaycan’ın Zafer Günü.

ŞUŞA’DAN SALINA SALINA HANKENDİ’NE İNMEK

Şuşa’dan minibüsümüz puslu bir akşam üstü salına salına Hankendi’ne doğru iniyor. İniyor diyorum, zira Şuşa’nın rakımı bin 450 metre civarı. Hankendi ise 800 metre. Sağımızda Çıdır Düzü. Lakin Harı Bülbül’ün mevsimi değil. Onu ancak kadınların yakasındaki broşlarda, erkeklerin kravatlarındaki iğnede veya kol düğmelerinde görüyoruz bugün.

Salınıyor minibüsümüz, Şuşa Kalesi’nin solundan Hankendi’ne.

Zafer Günü Kutlamaları biz gelmeden hemen önce yapılmış etraftan belli.

***

Biz Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın heyetiyle önce Karabağ’ın belki de en düz bölgesi güneydeki Fuzuli Havaalanı’na indik. Kara yoluyla Şuşa’ya geçiyoruz. Çift şeritli otobanda birçok tüneli aşarak, birçok viyadüğü geçerek.

Daha geçtiğimiz yıl, Laçin Havaalanı’nın açılışı için geldiğimiz Karabağ’da, dönüşü Fuzuli’den yapmıştık da yolların önemli bir kısmının bitmediğine şahit olmuştuk.

Ama bugün bakım için birkaç kilometre haricinde otoban bitmiş. Fuzuli-Şuşa arası daha önce saatler alırken, şimdi 45 dakika. Yol boyu Karabağ’ın dağlarına, vadilerine bakıyorum. Zaman zaman sis bulutları vadileri dolduruyor.

Şuşa’ya çıkarken, solumuzdaki vadi tamamen bulutlarla kaplı. Araçtaki arkadaşlara sesleniyorum, “O bulutların altında Hankendi var. Hani şu bir zamanlar kukla Karabağ Cumhuriyeti’nin başkenti kabul edilen Azerbaycan şehri…”

ZAFER GÜNÜ’NÜN ÖZEL KONUĞU TÜRKİYE CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN

Karabağ’a çok özel bir günde, çok anlamlı bir dönemde geldik. Türkiye ile Azerbaycan arasında bir süredir sosyal medya tartışmaları ve fitne-fücur nedeniyle yaşanan gerginliğin ardından buradayız.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zafer Günü’nde Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in konuğu olarak burada.

İki liderin yaptığı açıklamaları Ülke TV’den canlı canlı dinlediniz. Haber7.com’dan okudunuz. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uçakta bizlere yaptığı açıklamaları da gördünüz.

İki liderin birbirlerine ve ülkelerimize olan özenli dillerine şahitlik ettiniz.

40 YILLIK MESLEK HAYATIMDA İLK KEZ BÖYLE BİR BASIN TOPLANTISI GÖRDÜM: ALKIŞ TUFANI, GÖZYAŞLARI

Size burada basın toplantısının kameralara yansımayan bölümünden söz edeyim kısaca.

Meslek hayatımda 40’ıncı yılı bitirdim. Yaklaşık 20 yıldır da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hem içeride hem dışarıda sayısız programı takip ettim, basın toplantısını izledim, özel yayınlar yaptım.

Özal’dan, Demirel’e, Tansu Çiller’den, Erbakan’a, Ecevit’e birçok liderin basın toplantısını takip ettim.

Ama hiçbir zaman Pazar günü Şuşa Valilik Binası’ndaki basın toplantısı gibi bir atmosfer görmedim.

Ev sahibi Aliyev konuştu, Türk heyeti dakikalarca alkışladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan konuştu, Azerbaycan heyeti alkışladı. Sonra iki lider ayağa kalkıp el sıkıştı. Aliyev'in Erdoğan’ın elini havaya kaldırdığı anda ise olanlar oldu.

Bütün salon gazeteciler, bürokratlar, milletvekilleri, bakanlar ayağa fırlayıp iki lideri alkış tufanına tuttu.

Bazıları birbirine sarılıp sevinç gözyaşı döktü.

***

Peki neden?

Nedeni çok basit. Bir süredir, iki ülke arasında gerginlik oluşturma çabasının meyve verdiği düşünülen bir dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı büyük bir liderlik örneği göstererek Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Zafer Günü davetine icabet etmesi.

Böylece, bazılarının heveslerini kursağında bırakması.

Benim gibi bazıları da yıllardır Türkiye-Azerbaycan ilişkileri hem devlet, hem millet arasında gelişsin, güçlensin diye çabalayanlar da mutlu oldu.

***

Dönelim, Şuşa’dan salına salına Hankendi’ye doğru inen minibüsteki yolculuğumuza.

Şuşa, bir kartal yuvası. Hankendi’ni yüksekten izler her daim. Vatan Savaşı’nda Şuşa, düştüğünde Hankendi’ndeki Ermeniler büyük telaş yaşamıştı.

O gün Aliyev, “Azerbaycan vatandaşı olarak burada barış içinde yaşayabilirsiniz” demişti. Ancak Laçin Koridoru’ndan yasa dışı faaliyetler yürütüldüğünün tespiti üzerine başlatılan “Terör operasyonu” sonrası şehir Hocalı ile birlikte Hankendi de Azerbaycan’ın tam kontrolüne geçti. Ermenistan’a geçmek isteyenlere Azerbaycan polis ve askeri su ve yakıt ikmali yaptı.

***

İşte o şehirdeyiz şimdi. Hankendi. Şuşa’nın aksine nispeten düz bir zemine sahip. Şuşa’nın aksine daha mamur.

Üniversite faal. İnsan hareketliliği fazla. Gözlerim, işgalden kalan yapıları tarıyor. Yıkım pek yok. Tahribat pek yok.

Çünkü, buradan çıkıp gideceklerini neredeyse hiç düşünmemişler.

***

Akşam yemeği için geniş tertemiz bir salonda iki lideri bekliyoruz.

Geliyorlar. Hanımefendi Emine Erdoğan ve Mihriban Aliyeva da var.

Yemek sırasında orkestra eşliğinde Azerbaycan ve Anadolu türküleri söylüyor genç sanatçılar.

Birkaç gün öncesine kadar yaşanan gerginlikten şimdi eser kalmamış görünüyor.

Yemek bitiyor. Ve hızla Fuzuli’ye doğru yola çıkmaya çalışıyoruz.

O anlarda, sicim gibi yağmur Hankend’de bizi sırılsıklam yapıyor.

33 yıldır Azerbaycan’da yaşayan kıymetli arkadaşım Hüseyin Büyükfırat ile o yağmurda göz göze geliyoruz. İkimizin de gözlerinin içi gülüyor. Kucaklaşıp vedalaşıyoruz.

Şuşa’yı solumuza alıp otoyoldan Fuzuli’nin yolunu tutuyoruz.

Birkaç aydır yaşadığımız gerginliği de arkamızda bırakarak….

2009’DA YAŞANAN KRİZİ ERDOĞAN’IN MİLLİ MECLİS’TEKİ KONUŞMASI BİTİRMİŞTİ

Azerbaycan ile buna benzer bir gerginliği 2009 yılında Türkiye ile Ermenistan arasındaki “Futbol diplomasisi” döneminde yaşamıştık. 1993 Karabağ’ın işgali nedeniyle Ermenistan sınır kapılarını tek taraflı olarak kapatmıştık. Türkiye, Karabağ işgali devam ettiği sürece kapıların açılmayacağını ilan etmiş olmasına rağmen Azerbaycan’da endişe oluşmuştu.

İşte öyle bir dönemde, ikili ilişkiler gerildi. Kriz tırmandı.

Krizi bitiren isim dönemin başbakanı Erdoğan’dı.

Bakü’ye Erdoğan’dan önce gitmiştim. Orada Erdoğan heyetiyle birlikte Milli Meclis’e geçtik.

Ve Azerbaycan Meclisi’nde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tarihi konuşmasına şahitlik ettik.

Erdoğan, Azerbaycan Parlamentosu’nda, “Karabağ işgali devam ettiği sürece Ermenistan kapıları açılmayacak” dediğinde milletvekilleri ayağa fırlayıp dakikalarca onu alkışladı. Bizzat şahitlik ettik.

O gün o krizi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın alicenaplığı sayesinde çözmüştük. Bugün yine krize dönüşme ihtimali olan gerginliği Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Karabağ’ın azad edilmesinin yıl dönümünde yaptığı ziyaret çözdü.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in özenli ev sahipliği güvenin yeniden tesis edilmesinde etkili oldu.

Emine Erdoğan hanımefendi ile Mihriban Aliyeva hanımefendinin iki ülke kamuoyuna verdiği samimi, dostana görüntü ise kardeşliğin pekişmesine katkı verdi.

***

Bizim hissemize ise, kadim Türk topraklarında tek millet iki devlet olan Azerbaycan ile Türkiye arasındaki gerginliğin sona ermesinin mutluluğu düştü..:)

Unutmayalım tek milletiz ama iki farklı devletiz!

Farklı kurumsal yapılarımız var.

Biz farklılığımızla beraber birlikteyiz.

Bilmem anlatabildim mi?