Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi (T. 21/05/2026, E., 2026/32,  K. 2026/658) CHP kurultayları hakkında aşağıdaki şekilde karar vermiştir. 

“CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayının mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle malul olduğunun tespiti ile yapıldığı  tarihten itibaren IPTALINE, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayının mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeni ile iptaline karar verildiğinden bu tarihten sonra yapılan tüm Olağan ve Olağanüstü Kurultayların ve bu kurultaylarda alınan tüm kararların IPTALINE, 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultaydan ÖNCEKI DURUMA DÖNÜLMESINE, kurultay tarihinden önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve parti organlarının görevlerine AYNEN DEVAM ETMELERINE, 08/10/2023 tarihinde gerçekleştirilen CHP İstanbul İl Kongresinin ve bu kongrede alınan tüm kararların mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle malul olduğunun TESPITI ile yapıldığı tarihten itibaren IPTALINE, 08/10/2023 tarihli CHP İstanbul İl Kongresinden ÖNCEKI DURUMA DÖNÜLMESINE, kongre tarihinden önceki il başkanı ve parti il organlarının görevlerine AYNEN DEVAM ETMELERINE,”

Konunun daha iyi anlaşılması için öncelikle mutlak butlanın ne anlama geldiğini izah edeceğiz. Mutlak butlan, özellikle borçlar hukuku, ticaret hukuku, idare hukuku, medeni hukuku olmak üzere birçok hukuk alanında kullanılan bir kavram olup, bir hukuki işlemin, sözleşmenin, kararın kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması nedeniyle yapıldığı tarihten itibaren geçersiz olması anlamına gelir.

CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay kararının butlanla sakat olduğunun tespit edilmesi,  kararın alındığı tarihten itibaren geçersiz sayılmasını ve bu kararlara dayanarak yapılan işlem ve uygulamaların da kural olarak geriye etkili olarak geçersiz sayılması sonucunu doğurmuştur. Geçmişe etkili geçersizliğin tek istisnası, seçimi geçersiz de olsa parti organlarının  temsil yetkisi çerçevesinde butlanla sakatlanmış kurultay kararına dayanarak iyiniyetli üçüncü kişilerle yapmış olduğu işlemlerin geçerli olmasıdır. Zira iyiniyetli üçüncü kişiler, parti organlarının  yetkileri hususunda oluşturdukları hukukî görünüşe, dolayısıyla parti amacı ve konusuna giren bütün hukukî işlemleri parti adına yapmaya yetkili olduğuna haklı olarak güvenebilirler.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, anılan kurultay kararlarının butlanının tespitine karar verirken, aynı zamanda tedbir kararı da vermiştir. Tedbir dosyası, asıl dava dosyasının ekidir.

Mutlak butlan davasında tedbir kararı aşağıdaki şekilde verilmiştir:

“İhtiyati tedbir taleplerinin KABULÜ ile mutlak butlanla sakatlanmış 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen genel başkan Özgür Özel’in, Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin, Parti Meclisi Üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu Üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına ve 4-Kasım 2023 tarihli kurultay öncesi görevde bulunan genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar TEDBIREN GÖREVI ÜSTLENMELERINE/GÖREVE IADELERINE,”

Mutlak butlan kararından sonra kurultaya gidilip gidilmeyeceği konusunda farklı görüşler söz konusudur. Eski yönetim, delegelerden imza toplamak suretiyle kurultaya gidilebileceğini iddia etmektedir. Ancak kanaatimizce bu iddia yerinde değildir. Zira ihtiyati tedbir kararlarının devam ettiği süre yönünden; 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın ihtiyati tedbirin süre bakımından sınırını düzenleyen 397/2. maddesindeki "İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder." hükmüne özellikle dikkat edilmelidir. Bu hükümle nihaî karar verilinceye kadar, yani uyuşmazlık tam olarak açıklığa kavuşuncaya kadar tedbir kararının etkisini sürdürmesi ilkesi benimsenerek uygulamada ortaya çıkan tartışma ve tereddütler giderilmeye çalışılmıştır.. (Yrg. 12. HD, E. 2016/23890, K. 2017/3693 T. 13.03.2017; 12. HD, E. 2016/18239 K. 2017/11125, T. 21.09.2017).  Ancak HMK m. 397/2’de belirtilen “aksi belirtilmediği takdirde” ifadesi, mahkemenin nihai karar verirken ihtiyati tedbirin etkisine dair ayrıca karar verebileceğini göstermektedir. CHP’nin kurultay davasında mahkeme tedbirin süresi konusunda aksine bir karar vermediğinden, bilakis kanun hükmünü aynen tekrar ederek tedbir kararının nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğini açıkça belirttiğinden karar kesinleşinceye kadar kurultaya gidilemez. Mutlak butlan kararının kesinleşmesinden önce kurultaya gidilmesinin kabulü, geçici koruma niteliğindeki tedbir kararının nihaî koruma niteliğindeki asıl kararın bir parçası olduğu ve onun tam olarak gerçekleşmesine hizmet ettiği amacıyla bağdaşmamaktadır.

Prof. Dr. Rauf Karasu
H.Ü. Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı