Siyasette “Üç Köpek Teorisi”
- GİRİŞ21.11.2026 09:10
- GÜNCELLEME21.11.2026 09:10
“Tilki gibi kurnaz”, “aslan gibi güçlü”, “kurt gibi saldırgan”, “köpek gibi sadık”!..
Hayatımızda hayvan benzetmeleri önemli bir yer tutuyor.
Siyasette çoban köpeği, bekçi köpeği ve av köpeği benzetmeleri de meselenin “sadakat” yönü açısından incelenmeye değer.
Zira her liderin bu üç köpek cinsine ihtiyacı oluyor.
Çoban köpeği, sürüyü bir arada tutar.
Dağılanı toplar, kaybolanı bulur ve en önemlisi tehlikeyi sezince çobanı uyarır.
Bekçi köpeği, kapıyı tutar, emaneti korur, hırsızı haber verir.
Yani kaynakları, yapıyı, sınırları korumak bekçi köpeğinin alanı.
Av köpeği ise iz sürer, hedefi bulur.
Yani hedefe varmasında avcının işini kolaylaştırır.
Bu üç köpek (benzetmesi), sadakatle görev bilincinin bir araya gelmesini yansıtıyor. Bu nedenle, önemli ve gerekli.
Sorunsa, ihtiyaç için beslenen ve bünyede tutulan köpeklerin zamanla kendi başlarına bir güç odağına dönüşmesiyle başlar.
Başlangıçta “bir arada tutma”, “koruma”, “iz sürme” gibi görevleri olanlar, bir süre sonra herşeyi kendilerine ait sanabilir.
Bu durumda, ısırmalar önce halka yönelir.
Hesap sorulmadıkça ısırmalar yöneticilere, nihayet en üst makama kadar uzanabilir.
Daha kötüsüyse, sadakat görüntüsü altında çakalın ve sırtlanın özelliklerini taşıyıp sadık zannedilenler de üst yönetim çevresine sızabilir.
Böylece düzen, “tehdit üreten” bir yapıya dönüşür.
Dolayısıyla her köpek, göründüğü kadar sadık değildir.
Bazısı sahibini korur, bazısı sahibinin gücünden yararlanır.
Bazısı kapıyı bekler, bazısı kapıdan içeri kimin gireceğine tek başına karar verir.
Bazısı sürüyü/kitleyi korur, bazısı sürüyü kendi malı zanneder.
İşte o zaman sadık köpeklerin arasına çakal karakterliler, sırtlan ruhlular karışmış demektir.
Bunları tespit etmek de zordur çünkü hepsi aynı tasma ile dolaşır, aynı “sadakat nutukları” atar!
Hepsi “liderimiz de liderimiz” der durur salya salya ama balya balya götürür de götürür arka taraftan…
Bu nedenle siyasetin en acı ironisi şudur: Bazen sürüyü kurtlardan korumak için kapıya konulan köpekler, sürünün başına gelen en büyük belaya dönüşebilir!
Peki çözüm (çıkış yolu) nedir?
Bu üç köpek türü için dört hamleden birine başvurulmalıdır: sürgün, kısırlaştırma, uyutma ve itlaf!
Sorun çıkaranları görevden uzaklaştırmak, başka yere göndermek, merkezden koparmak; yani sürgün mümkün!
Ancak bir yerden başka yere göndermek, sorunu her zaman ortadan kaldırmaz; bazen yalnızca başka yere taşır hatta sürgün edilen yerin de pislenmesine neden olabilir.
Bu nedenle diğer seçenek var: Yetkiyi, nüfuzu ve hareket alanını sınırlandırmak; yani kısırlaştırmak da mümkün.
Yetkiyi dağıtmak, denetimi artırmak, tek elde güç birikmesini önlemek çıkış yolu olabilir.
Fakat bu da “küskünler ordusu” oluşturabilir. Küskünler ordusunun saldırıları ayrı bir dert olur.
Bu nedenle uyutma da bir çözüm seçeneği olabilir.
Burada halkın gözündeki itibar ve siyasi etkiyi devre dışı bırakma yoluna başvurmak söz konusu.
Meşruiyetini yitiren, güven vermeyen, toplum nezdinde karşılığı kalmayan bir aktörün havlaması artık eskisi kadar etkili olmaz çünkü.
Ama en etkili ve kesin çözümse, itlaftır.
Yani ihanet edip yoldan sapan köpeklerin yaptıklarını tamamen teşhir ederek “siyaseten ölü” hale getirmek mümkün.
Yalanın, zorbalığın, ihanetin ve istismarın belgeleriyle ortaya konulması; bu davranışların hukuki ve siyasi sonuçlarıyla yüzleşilmesi en keskin ve etkili çözüm.
İtlaf, aynı zamanda ihanete meyli olan köpeklere de en büyük uyarı olur.
Ama hepsinden önemlisi; meselenin odağı, sadece sadık köpekler yetiştirmek ve istihdam etmek olmamalı; hiçbir köpeğin kendisini sürünün sahibi sanamayacağı bir düzen kurmak olmalıdır.
Prof. Dr. Faruk TAŞCI / Haber7
Yorumlar3