Geçtiğimiz salı günü Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame, Paris’te Seine Nehri kıyısında, 1994 Ruanda Soykırımı kurbanları anısına “Arşiv” adı verilen bir anıtın açılışını yaptı. Siyah bakırdan iki blok halinde yükselen anıtta öldürülenler ve sağ kalanların söz ve görüntülerini hatırlatan kabartmalar ve düzenlemeler yer alıyor.

Fransız emperyalizminin siyasi oyunlarıyla derinleştirilen bir fitnenin yol açtığı iç savaş sebebiyle 1994 yılında, büyük çoğunluğu Tutsilerden olan 800 bin civarında insan hayatını kaybetmişti. Bunların aşırılık yanlısı Hutu milisleri tarafından öldürüldüğü söylendi. Ilımlı Hutulardan bazıları da aşırılık yanlısı Hutu militanların saldırılarına maruz kalarak ölmüştü.

Ancak ülkede böylesine korkunç ve kanlı bir iç savaş yaşanmasının arkasında Fransa’nın yıllarca sürdürdüğü fitne politikalarının önemli rolü vardı. Şu var ki bu fitne öyle anlık olarak yerleştirilen ve hemen ardından biri birden patlayan saatli bomba niteliğinde değildi. Küçük bir tohumdan çıkıp büyük bir ağaca dönüşmesi için tarihsel bir süreç içinde beslenmiş, sulanmış ve palazlandırılmıştı.

Bu olgu sadece Ruanda’ya özel değildir. Emperyalizmin sömürgeleştirdiği veya etki altına aldığı toprakların tümünde başvurduğu bir strateji ve siyasettir.

Çağdaş emperyalizmin fitne politikalarında en çok yararlandığı malzeme ise etnik farklılıklardır. Bu farklılıkları kullanarak, hüküm sürdükleri ülkelerdeki halkların neredeyse tümünü birbirlerine düşman etmişlerdir. Böyle bir fitnenin daha kalıcı ve halkların emperyalizm karşısında güç birliği oluşturmasının önüne geçme konusunda daha etkili olduğunu tecrübe etmişlerdir.

Bu konudaki politikalarıyla besleyip büyüttükleri fitne ağaçlarını daha sonra insanları birbirine düşürmek ve büyük katliamlara neden olmak için adeta birer saatli bomba gibi kullanmakta da maharetlidirler.

Afrika ülkelerinin çok farklı etnik unsurları barındırıyor olması emperyalizmin bu konudaki fitne politikalarına elverişli bir zemin oluşturuyordu. Emperyalizm bu konudaki politikalarının daha fazla etkili olmasına imkân sağlamak için bazı bölgelerde etnik unsurların yerlerini değiştirmiştir. Çünkü bu yer değiştirmelerde bir bölgenin ahalisi oraya nakledilen başka bir etnik unsuru kabullenmekte zorlanıyor ve böylece onları birbirine düşman etmede kullanılan malzemeler daha etkili oluyordu.

Ruanda’da önce Belçika emperyalizmi etkili oldu ve o zaman ülke genelinde nüfus itibariyle azınlık kabul edilen Tutsilere bazı ayrıcalıklar verdi. Ama diğer taraftan bu ayrıcalıkları Hutuları onlara düşman etmede kullanmak için psikolojik ve sosyal zemin oluşturmayı ihmal etmedi.

Zamanla ülkede aşırılık yanlısı Hutu milliyetçiliği etkili oldu ve taraftar kazandı. Bunlar Hutu Özgürlük Hareketi adında bir hareket oluşturdu ve zaman zaman Tutsilere yönelik saldırılar düzenlediler.

Bu iki toplumun birbirine düşman edilmesinde; aralarında kin ve nefretin körüklenmesinde özellikle misyonerlik faaliyetleri yürüten rahiplerin önemli rolü olmuştur. Bu açıdan Afrika’da misyonerlik sadece bir din propagandası değil, aynı zamanda küresel emperyalizmin fitne politikalarını sahaya taşıma faaliyetidir.

1994’teki olaylar öncesinde, aşırılık yanlısı Hutuları hazırlamak amacıyla ülke dışından ve özellikle de Çin’den on binlerce satır getirtildi. 6 Nisan 1994’te Hutu asıllı devlet başkanının uçağının düşürülmesiyle birlikte de her taraf savaş alanına çevrildi. 100 gün devam eden korkunç savaşta büyük çoğunluğu Tutsilerden ve ılımlı Hutulardan olan 800 bin kişi katledildi.

Şu anki Fransa Cumhurbaşkanı Macron, 2021 yılında yaptığı bir açıklamada Fransa’nın Ruanda’da yaşanan olaylarda ağır bir sorumluluğunun olduğunu itiraf etti, ama suça ortak olduklarını kabullenme anlamına gelecek bir ifade kullanmaktan özenle kaçındı. Sorumluluk derken ihmali kastediyordu. Oysa Fransa’nın suçu sadece ihmal değil aynı zamanda fitne ağacını beslemek, büyütmek ve katliama öncülük edenleri yönlendirmektir.

Yeni Akit