Çünkü aynı yılın eylül ayında yayımlanması için hazırladığımız 'Türkiye Dünyanın Neresinde?' temalı NPQ Türkiye dergisi için editörümüz Ülkü Karaosmanoğlu, kendisinden bir makale istemiş. Bakın, Nathan Gardels, Türkiye'nin 21. yüzyıldaki yazgısını öngörmeye cüret edecek kadar iddialı yazısında 9 yıl önce neler demiş?

'Türkiye'nin uygarlıkların buluşma noktası, Doğu ile Batı arasında bir köprü olduğuna ilişkin eskiden beri dile getirilen bir klişe vardır. Ama tarihsel olayların klişelerdeki doğruları destekledikleri görülmüştür: 11 Eylül 2001 tarihiyle birlikte Türkiye, dünyanın en önemli kültür devletlerinden biri durumuna geldi.

Türkiye'nin 21. yy'daki yazgısı, hem Samuel Huntington'ın 'uygarlıklar çatışması' tezini haksız çıkarmak, hem de Usame bin Ladin'in cihat çağrısını boşa çıkarmaktır. Müslüman bir kültüre sahip, aynı zamanda da kendine sağlam bir demokrasi kurma çabası içindeki bu zinde, laik devlet, tüm dünyaya örnek oluşturmaktadır. Başarılı olması halinde, Müslümanların da modernleşeceği kanıtlanacaktır; bunun yanında, nüfusunun çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu bir devletin de Avrupalı olabileceği kanıtlanacaktır.

... İslam'ın, bir uygarlık olarak tarihteki yükselişinin tersine bir yenileşme hattı izleyecek olması tarihin bir ironisidir. Modernleşme doğudan; Asya ve Türkiye'den gelecek, sonunda peygamberin yurduna, Arabistan'a yayılacaktır.

Uygarlıklar arasında bir gerilimin hüküm sürdüğü bu çağda, imparatorluk çağında olduğu gibi jeopolitik hesaplarla büyük oyunlar oynamıyoruz. Gelenek ile modernlik arasında, Doğu ile Batı arasında, dönüşmekte olan İslam ile postmodern tüketim demokrasisi arasında bir büyük denge ve hatta belki de bir büyük sentez oluşturmaya çabalıyoruz.

Bu yeni takımyıldızında Türkiye'nin rolü çok önemli olacaktır; çünkü zaten 1923'ten bu yana oluşturduğu yeni kimlikle birlikte Türkiye öbür ülkelerin de yolunu açmıştır. Tüm dünya Türkiye'nin öyküsüyle ancak şimdi ilgileniyor, ama ne yazık, bu aynı zamanda onların da öyküsü.'

Nathan Gardels'in 2002 yılından günümüzü değerlendirişindeki 'öz' çok ilginçtir... Bu yazının yayınlandığı tarihte Başbakan Erdoğan'ın Kuzey Afrika ülkelerinde bugün verdiği laiklik mesajlarını ve Türkiye'nin Ortadoğu'da alacağı pozisyonu tahmin etmek zor işti... Yazının aslı derginin web sitesinde var. 11 Eylül İkiz Kuleler saldırısı ve 'Post-modern tüketim demokrasisi'nin şekillendirdiği konjonktürü, geleceği görebilmek adına iyi 'okumamız' gerekiyor.

Yazının devamını okumak için bu linki kullanabilirsiniz

Ali Saydam - Akşam