Meksika’da Dünya Kupası oynanacak. Yaklaşık bir buçuk ay var. Ama mesele yalnızca bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği değil. Turnuva hangi güvenlik mimarisi üzerine inşa edilecek ve bu mimari ne kadar sürdürülebilir olacak?

Geçtiğimiz haftalarda kartel dünyasının en kritik figürlerinden biri öldürüldü. Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin lideri, Nemesio Oseguera Cervantes, yani El Mencho... Mencho'nun ortadan kalkması, ilk bakışta devlet lehine bir gelişme gibi okunabilir. Ancak Meksika’daki gerçeklik bundan çok daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Çünkü bu ülkede güvenlik, yalnızca devletin tesis ettiği bir düzenin sonucu değil, kartellerle, yerel güç merkezleriyle ve çoğu zaman görünmeyen uzlaşılarla ayakta duran çok katmanlı bir dengeye dayanıyor.

Dolayısıyla bu tür bir figürün sahneden çekilmesi, bir zaferden ziyade yeni bir belirsizlik alanı oluşturuyor. Güç boşlukları ortaya çıkıyor, yeni aktörler bu boşlukları doldurmaya çalışıyor ve bu süreç çoğu zaman kısa vadeli istikrarsızlık riskini beraberinde getiriyor. Dünya Kupası tam da bu yeniden yapılanma sürecinin ortasına denk geliyor.

SIKI GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ALINIYOR

Bir tarafta milyarlarca insanın takip edeceği küresel bir organizasyon, diğer tarafta yeraltı dünyasında yeniden dağıtılan güç dengeleri. Bu iki gerçeklik aynı anda var oluyor ve birbirini doğrudan etkiliyor.

Tribünlerde oluşacak coşku, şehir merkezlerindeki yoğunluk ve uluslararası medyanın baskısı, Meksika’yı yalnızca bir ev sahibi değil aynı zamanda bir sınav ülkesi haline getiriyor. 

Meksika yönetimi stadyum çevrelerinde, yüksek güvenlikli alanlar oluşturuyor, ulaşım hatlarını kontrol altına alınıyor ve taraftarların belirlenen güzergahlara yönlendirilmesi planlanıyor. Bu sistemde yalnızca polis gücü yok. Askeri unsurlar, istihbarat birimleri ve ileri düzey gözetim teknolojileri birlikte çalışıyor. Yüz tanıma sistemlerinden dron destekli devriyelere kadar geniş bir yelpazede kurulan bu yapı, güvenliği reaktif bir refleks olmaktan çıkarıp önceden kurgulanmış bir mühendislik modeline dönüştürüyor.

KARTELLERLE AÇIK SAVAŞ YERİNE SESSİZ DENETİM

Ancak asıl dikkat çekici strateji, kartellere yönelik yaklaşımda ortaya çıkıyor. Meksika devleti, kartelleri tamamen ortadan kaldırmanın kısa vadede mümkün olmadığının farkında. Bu nedenle izlenen strateji, doğrudan yok etmekten ziyade görünürlüklerini azaltmak ve hareket alanlarını sınırlamak üzerine kurulu. Son dönemde özellikle Guadalajara hattında yoğunlaşan operasyonlar, güçlü bir mesaj niteliği taşıyor. Bu mesaj oldukça net: Dünya Kupası süresince, yeraltı dünyası sahnenin dışında kalacak.
Bu durum klasik anlamda bir çatışma değil. Daha çok, örtük bir denge kurma çabası. Devletin sert gücü ile kartellerin pragmatik hesapları arasında oluşan bu geçici denge, turnuva süresince istikrar üretmeyi hedefliyor.

KIRILGAN İSTİKRAR VE YÖNETİLEN ALGI

Ortaya çıkan tabloyu doğru okumak gerekiyor. Bir yanda yüksek güvenlikli stadyumlar, düzenli şehir merkezleri ve sorunsuz bir organizasyon görüntüsü yer alacak. 

Diğer yanda ise tamamen ortadan kalkmamış, yalnızca geri plana itilmiş bir şiddet potansiyeli varlığını sürdürecek. 

Bu nedenle Meksika’nın sunacağı güvenlik, doğal bir istikrarın sonucu olmayacak. Daha çok, dikkatle inşa edilmiş ve sürekli olarak yönetilmesi gereken bir dengeye dayanacak. Karteller ortadan kaybolmuş olmayacak; yalnızca görünmez hale gelmiş olacak. Bu da güvenliğin sürekliliği açısından önemli bir soru işareti yaratıyor.

Sonuç olarak, Meksika, Dünya Kupası’nı büyük ölçüde sorunsuz bir şekilde organize edebilecek kapasiteye sahip görünüyor. Kurulan güvenlik sistemi, kısa vadede etkin sonuçlar üretmeye oldukça elverişli.

Ancak bu başarı, yapısal bir dönüşümden ziyade geçici bir kontrol mekanizmasının ürünü olacak. Başka bir ifadeyle; Meksika dünyaya güvenli bir vitrin sunacak, fakat bu vitrinin arkasındaki dinamikler değişmiş olmayacak. Bu yüzden gerçekçi değerlendirme şu olmalı:

Dünya Kupası oynanır. Hatta büyük ölçüde güvenli şekilde oynanır. Ama bu güvenlik, kendiliğinden oluşan bir düzenin değil; dikkatle tasarlanmış, hassas dengeler üzerine kurulu bir sistemin sonucudur ve bu tür sistemlerde, dikkat her zaman temel gereklilik olmaya devam edecek.

Bartu Eken / Haber7