İsrail’in Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’nü vurmasının ardından Ankara-Tel Aviv hattındaki gerilim uzun zamandır görülmeyen bir seviyeye çıktı. Netanyahu hükümeti Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığını kendi güvenliği açısından tehdit olarak tanımladı. Ankara ise İsrail’in saldırılarını “pervasız” olarak nitelendirdi. İşin daha tehlikeli tarafını ABD’nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack açıkladı. Türkiye saldırıdan haberdar edilmemişti.

İsrail savaş uçağının kuzeye doğru hareket ettiğini gördü ve kendi hava sahasına yöneldiğini düşünerek askeri karşılık vermeye hazırlanabilirdi. Barrack’a göre sağduyu daha kötü bir senaryoyu engelledi. Washington şimdi Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yeni bir çatışmasızlık mekanizması kurmaya çalışıyor.

Peki İsrail gerçekten Türkiye ile savaşa girebilir mi? Askeri kapasite açısından bakıldığında İsrail güçlü bir ülke ancak Türkiye ile uzun süreli ve doğrudan bir savaş Tel Aviv açısından son derece ağır, sürdürülebilirliği tartışmalı ve mevcut güvenlik mimarisini altüst edecek bir macera olur.

Öncelikle İsrail'in hava gücünü küçümsememek gerekir ancak Türkiye'deki hedeflere ulaşabilmesi için devamlı uzun mesafeli operasyonlar gerçekleştirmesi gerekirken Türkiye, Suriye'deki askeri varlığı ve 900 kilometreyi aşan Suriye sınırı sayesinde çatışma alanına çok daha yakın bir stratejik derinliğe sahip.

İSRAİL'İN ZAYIF NOKTASI COĞRAFYA

Haritayı önünüze koyduğunuzda iki ülke arasındaki en önemli askeri fark ortaya çıkıyor. Türkiye 783 bin kilometrekarelik büyük bir ülke. İsrail ise son derece dar bir coğrafyada yaşıyor. Bu fark savaşın sürdürülebilirliği açısından muazzam öneme sahip. İsrail'in hava üsleri, limanları, enerji altyapısı, sanayi merkezleri ve nüfusunun önemli bölümü nispeten küçük bir alanda bulunuyor. Uzun menzilli füze ve İHA saldırılarının haftalar boyunca devam ettiği bir savaşta stratejik derinlik büyük avantaja dönüşür. İran'la yaşanan çatışmalar bunun İsrail açısından ne kadar ciddi bir sorun olduğunu zaten gösterdi.

Hava savunmasının başarısı kadar kaç füzeniz kaldığı da önemlidir. Demir Kubbe, Davud Sapanı ve Arrow son derece gelişmiş sistemler. Fakat hiçbir hava savunma sistemi sonsuz mühimmata sahip değil. Üstelik modern önleyicilerin maliyeti milyonlarca dolara ulaşabiliyor. İran savaşı ABD'nin kendi hava savunma stoklarını bile ciddi biçimde zorladı.

Reuters'ın aktardığı CSIS tahminine göre ABD'nin Patriot önleyici stoklarının yaklaşık yüzde 65'i bu dönemde harcandı. Pentagon bunun ardından Patriot üretimini üç, THAAD parçalarının üretim kapasitesini dört katına çıkaracak anlaşmalara yöneldi. Türkiye ile yaşanacak bir savaşta İsrail açısından mesele birkaç Türk füzesini vurmak olmaz. Uzun süre boyunca devam edebilecek füze, seyir füzesi ve İHA baskısını yönetmek gerekir. Bu da İsrail'in tek başına çözmek istemeyeceği bir matematik.

AMERİKA OLMADAN DENKLEM DEĞİŞİR

İsrail'in askeri gücü değerlendirilirken gözden kaçırılan önemli noktalardan biri de Amerikan faktörü. İsrail'in savaş kapasitesi güçlü bir milli savunma sanayisine dayanıyor fakat stratejik mühimmat, hava savunması, uçaklar, yedek parçalar ve savaş dönemindeki ikmal kapasitesinde ABD'nin rolü büyük. İran gibi bir rakiple savaşırken Washington'ın askeri desteğinin arkasında bulunması İsrail açısından ciddi avantaj yaratıyor.

Türkiye ile savaşta aynı rahatlık bulunmayacaktır. Çünkü karşı tarafta NATO'nun ikinci büyük ordusu var. NATO'nun 5. maddesinin böyle bir senaryoda otomatik biçimde nasıl uygulanacağı saldırının nerede ve nasıl gerçekleştiğine bağlı olur; dolayısıyla “Türkiye NATO üyesi, ABD otomatik olarak İsrail'e savaş açar” demek doğru olmaz fakat Washington'ın önünde çok daha büyük siyasi problem çıkar.

İSRAİL AYNI ANDA KAÇ CEPHE TAŞIYABİLİR?

Bir başka mesele İsrail'in mevcut güvenlik yükü. İran tehdidi ortadan kalkmış değil. Hizbullah Lübnan'da varlığını sürdürüyor. Husilerin füze ve İHA kapasitesi devam ediyor. Gazze meselesi çözülebilmiş değil. Suriye'deki yeni düzen ise İsrail açısından yeni bir belirsizlik oluşturuyor. Böyle bir ortamda Türkiye büyüklüğünde bir askeri gücü yeni cephe haline getirmek İsrail'in güvenlik doktriniyle çelişir. Türkiye'nin de İsrail'le savaşmasının rasyonel bir nedeni bulunmuyor. Ankara'nın Suriye'deki önceliği ülkenin yeniden devletleşmesi, sınır güvenliği, PKK/YPG tehdidinin ortadan kaldırılması ve Türkiye'nin bölgesel çıkarlarının korunması.... İsrail bunun ileride kendi hareket özgürlüğünü sınırlamasından endişe ediyor.

İsrail, Türkiye'nin güneye doğru genişleyen etkisini sınırlamak için Washington üzerinden diplomatik baskı uygulayabilir fakat Türk askerini doğrudan hedef almak bambaşka bir eşiktir. Çünkü o andan itibaren İsrail'in karşısındaki aktör Ankara olacaktır. Türkiye ile başlayacak bir savaş İsrail açısından İran'la savaştan da farklıdır. Karşısında büyük bir konvansiyonel ordu, gelişmiş hava kuvvetleri, büyük bir savunma sanayisi, geniş coğrafya ve NATO üyesi bir devlet bulunur.

Üstelik İsrail böyle bir savaşa girerken İran, Hizbullah ve Husiler ortadan kaybolmayacaktır. Tam tersine İsrail'in yeni cephede yoğunlaşmasını kendi lehlerine kullanmaya çalışacaklardır. Sonuç olarak böyle bir savaş teknik olarak İsrail'in işine gelmeyecektir.

Bartu Eken / Haber7