15 Haziran 1985 tarihinde o zamanki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu, bugünkü adıyla Avrupa Birliği üyesi beş ülkenin Lüksemburg'un Schengen kasabasında imzaladığı anlaşmayla yürürlüğe giren Schengen vizesi bugün hayatımızın işkencesi haline geldi.

Britanya adası ve Balkan ülkeleri dışında kalan tüm kıta Avrupası ülkelerinin içinde olduğu Schengen vizesi uygulaması görünüşte çok normal ve yerinde bir sistem. Ama iş uygulamaya gelince sistemin kendi içinde ne kadar tutarsız olduğu ortaya çıkıyor.

Dünya üzerinde kurulan her sistemin kendi içinde tutarlı olması gerekir. Bu sistemin hem meşru bir zemini olmalı hem de hizmet verdiği insanları memnun etmeli. Sistem ancak o zaman düzgün bir şekilde işler. Schengen vizesinin niçin tutarsız ve bıktırıcı bir sistem olduğunu bu ülkede yaşayan ve bu vizeyi almak için başvurmuş herkes bilir.

Diyelim ki 10 günlüğüne bir iş gezisi için Almanya'ya gideceksiniz. Eğer bu ilk başvurunuz ise Almanya Konsolosluğu size tam 10 günlük vize verecektir. Ne bir gün eksik ne bir gün fazla. Ve bu vizeyi alabilmeniz için sizden sayısız evrak isteyecektir. Çalıştığınız şirketin faaliyet belgesi, vergi levhası, imza sirkülerinden tutun da, biometrik resme kadar birçok belge ve evrakı Konsolosluğa vermeniz gerekecektir. Bunlar yetmeyecek bir de kredi kartı ekstreleri, tapular, şahsi hesap cüzdanı talep edecektir.

Ha, Konsolosluğun istediği her evrakı verseniz bile, gene de vize alamayabilirsiniz. Bunun sebebini sorduğunuzda sizi tatmin edecek bir cevap verilmeyebilir.

Başkaca sorunlar da var: Mesela önceden üç Schengen vizeniz vardır, bu kez yolunuz İspanya'ya düşer. Siz 6 aylık ya da 1 yıllık vize almak istersiniz, hop İspanya konsolosluğu size İspanya'da kalacağınız süre kadar vize verir. Üç günse üç, dört günse dört günlük vize... Buna sebep olarak da daha önce İspanya'ya giriş yapmamanız gösterilir.

Ya da pasaportunuzda yedi Schengen vardır, sekizinci için müracaat eder, ama alamayabilirsiniz. Kulağa ne kadar saçma geliyor, değil mi? Gelmesin, aynen öyle.

Durun daha bitmedi. İki yıl boyunca Schengen ülkelerine giriş-çıkış yapmadınız. Üçüncü yıl gitmek istediniz. Başvurduğunuz Schengen ülkesi sizi bizzat ayağına çağırır. Daha önceden vekâletle ya da turizm acenteleri aracılığıyla vize almanız bir şey değiştirmez. İki yıl boyunca Schengen ülkesine gitmemek bizim hatamız (!) O yüzden adamlar yüzümüzü görmek isterler.

Vizenizi İtalya'dan aldınız, ama oldu ya İtalya'ya gidemediniz. Hasta oldunuz, işyerinizde ani bir gelişme oldu, bir yakınınız öldü vb... Sonra yolunuz Fransa'ya düştü. Fransa gümrük polisi sizi gümrükten geri çevirebilir. Şaşırdınız mı? Şaşırmayın. Bunun sebebi de vizeyi Fransa üzerinden değil, İtalya üzerinden almış olmanız. Hemen aklınıza şu gelebilir: İyi de kardeşim hepiniz Schengensiniz, ne fark eder? Ha İtalya ha Fransa ha Danimarka... Hepiniz biriniz, biriniz hepiniz için değil mi? Değil işte...

Bir de vizenin süresi var: Aynı koşullarda Schengen'e başvuran iki kişi 6 aylık vize aldı diyelim. Bu demek değil ki, o ülkede 6 ay kalacaksınız. Hayır, birine 3 ay, diğerine 1 ay kalış süresi verebilir. Bunun da hiçbir mantıklı açıklaması yok...

Tabii Konsolosluklarda çalışan görevlilerin suratsızlıkları ve karşılarındakini hakir gören davranışları için ayrı bir yazı yazmak gerekir. Gerçi eskiye nazaran daha bir nazikler ama hâlâ suratsızlar...

AB'den sorumlu Devlet Bakanı Egemen Bağış Schengen vizenin kalkması, en azından istenilen evrakların azaltılması için elinden geleni yapıyor. Ama Avrupa Birliği ülkelerinin bu konuda niçin bu kadar ısrarcı olduklarının kesin bir cevabı yok. Mültecilerin İade Edilmesi Antlaşması'nı imzalayın diyor Avrupa Birliği yetkilileri. Sayın Bağış da kaldırın vizeyi, o gün bu anlaşmayı da imzalayalım diyor. Adamlardan çıt yok. Çünkü dertleri üzüm yemek değil.

11 Eylül'den sonra yaşadığı onca paranoyaya rağmen ABD verdiği zaman 10 yıllık vize veriyor. İster ilk kez ister beşinci kez müracaat edin, fark etmiyor. İngiltere de 10 yıla kadar veriyor, ama onların da 6 aylık, 1 yıllık, 3 yıllık, 5 yıllık, 10 yıllık diye fiyat listeleri var. Yani İngiltere'den 10 yıllık vize isterseniz yaklaşık 3 bin TL'yi gözden çıkarmanız gerek.

Bolivya'ya, Şili'ye vize uygulamayan AB'nin Türkiye'ye vize uygulamasının hiçbir mantığı yok. Zaten kendileri de inandırıcı bir açıklama yapamıyorlar. Kötü niyet ve "Türkler ülkemize gelmesin" dışında bunun izahı yok.

Zamanında Mehmet Barlas İstanbul'un su sorunu için şöyle demişti: "İstanbul'un su sorununu çözen adamı kimse koltuğundan edemez." Tayyip Bey su sorununu çözmüştü ama illegal yollardan koltuğundan olmuştu. Gerçi sonra iade-iitibarı halk tarafından kendisine verildi.

Benzer durumu Schengen vizesi için yapmak yanlış olmaz: "Schengen vizesini kaldıran adamı kimse koltuğundan edemez ve halk gözünde kahraman olur."

Cem Küçük / Haber 7
twitter.com/cemkucuk55
facebook.com/cemkucuk1