Hafta başında Merkez Bankası döviz alım ihalelerine ilişkin yaptığı basın duyurusunda, esnek döviz alım ihale yöntemi çerçevesinde günlük döviz ihalelerinde alımı yapılacak tutarı 50 milyon ABD dolarından 40 milyon ABD dolarına düşürüdüğünü açıkladı.

Merkez Bankası, dalgalı kur rejiminin temel ilkeleri ve işleyiş biçimi ile çelişmeyecek şekilde döviz rezerv seviyesini artırmak amacıyla döviz arzının döviz talebine kıyasla arttığı dönemlerde döviz alım ihaleleri düzenleme yetkisine sahiptir, malumunuz. Bu çerçevede 21 Aralık 2010 tarihli “2011 Yılı Para ve Kur Politikası” duyurusunda belirtildiği üzere, içinde bulunduğumuz yılda döviz rezervi birikimine günlük 50 milyon ABD doları satın alınarak devam edilmişti. Söz konusu duyuruda ihalelerin asıl olarak açıklanan yıllık program çerçevesinde yürütülmesi esas alınsa da, döviz arzına ilişkin öngörülerin dışında önemli gelişmeler olması durumunda önceden duyurularak ihale programlarında değişiklikler yapılabileceği de belirtilmişti.

Peki rakamın 40 Milyon ABD Dolarına düşürülmesindeki sebep neydi ?

Sermaye akımlarının güçlü seyretmesindeki en önemli faktör gelişmiş ülkelerdeki likidite koşullarıdır. Şuan için gelişmiş ülkelerin likidite koşullarında önemli bir değişiklik olmamasına rağmen, bazı Avrupa ülkelerine ilişkin artan kamu borcunun sürdürülebilirliği endişeleri son dönemde risk iştahını olumsuz etkileyerek ülkemizin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarının göreli olarak yavaşlamasına neden olmuştur. Sermaye akımlarında gözlenen bu yavaşlama dikkate alınarak, esnek döviz alım ihale yöntemi çerçevesinde günlük döviz ihalelerinde alımı yapılacak tutar 50 milyon ABD dolarından 40 milyon ABD dolarına düşürülmüştür.

Buradan anlaşılması gereken şudur: Merkez Bankası kurun kontrolünün dışında yükselmesini istemiyor. Seçim öncesi Dolar / TL kurunda 1.60 psikolojik sınırını korumayı hedefliyor. Bu nedenle, sermaye hareketlerinin yavaşladığı  dönemlerde piyasadan daha az dolar çekerek dolar arzının azalmasını engelliyor. Böylece doların fiyatı yükselmiyor. Fakat, bu müdahalenin cari açığa zerre kadar bir katkısı olmayacak. Biz bu köşeden haftalardır cari açığa çare olarak sermaye hareketlerinin yavaşlatılması amacıyla Tobin vergisinden, TL nin aşırı değerli olduğundan bahsediyoruz. Fakat anlaşılan o ki, cari açık ülkemizdeki kural koyucuları bizim kadar endişelendirmiyor. Sıcak paranın girişinin azaldığı, dolayısıyla kurun yükseldiği ve TL nin değer kaybettiği bir ortamda kuru koruma altına almaya çalışmak, cari açık benim umrumda değildir demek anlamına geliyor ya da cari açığa başka bir formülleri olduğunu düşünüyorum. Merakla yapacakları müdahaleleri bekliyoruz.  

Murat Çemberci - Haber 7
muratcemberci@unkar.com