Son ulu cami de Çinlileşti

  • GİRİŞ26.05.2024 08:51
  • GÜNCELLEME29.05.2024 08:05

Çin'de Arap tarzı mimari özelliklerini koruyan son büyük camide de "imaj" değişikliğine gidildi. Shadian Ulu Cami'nin de minareleri ve kubbelerinin kaldırılmasıyla Müslümanların ibadethanelerindeki "Çinlileştirme" çabalarının tamamlandığı bildiriliyor

Ülkenin güneybatısındaki Yunnan eyaletindeki küçük kasabayla aynı adı taşıyan cami, geçen yıla kadar 21 bin metrekarelik alanda yeşil kubbeleri ve minareleriyle arzıendam ediyordu. Ancak Pekin yönetiminin "Çinlileştirme" politikaları, ülkenin en büyük camilerinden biri olan Shadian’ı da vurdu. 

The Guardian gazetesinin özel haberine göre fotoğraflar, uydu görüntüleri ve görgü tanıklarının ifadeleri, Arap tarzı caminin Çin'deki pagodalara benzetildiğini ortaya koydu. Nisanda yeniden açılan caminin içindeki güvenlik kameraları dikkat çekiyor.

Yine Yunnan eyaletinde yer alan meşhur Najiaying Cami de kısa zaman önce benzer bir yenileme sürecinden geçmişti. 

Uzmanlar, Çin hükümetinin 2018'de açıkladığı "İslam'ın Çinlileştirmesi" planının Shadian Ulu Cami'nin restorasyonuyla tamamlandığını söylüyor. 

Plan kapsamında "yabancı mimari tarzlara" karşı "Çin'in özellikleriyle dolu İslam mimarisinin" teşvik edileceği bildirilmişti. Guardian, Çin Komünist Partisi'nden sızan bir belgenin yerel yetkililere yapılan "daha çok yıkım, daha az yapım prensibine uyma" uyarısını gözler önüne serdiğini öne sürdü. 

ABD'deki Cornell Üniversitesi'nden Ruslan Yusupov, saha araştırması için iki yıl geçirdiği Shadian’daki durumu yorumlarken Najiaying Cami'ndeki değişikliği de anıyor:

“Bu iki sembol niteliğindeki caminin Çinlileştirilmesi, kampanyanın başarısına işaret ediyor. Köylerde Arap stilinde küçük camiler kalsa da yerel toplulukların Çinlileştirme çabalarına karşı çıkması zor.”

"Çin'de İslam" konusunda uzman tarihçi Hannah Theaker da eyalet eyalet ilerleyen “Çinlileştirme” kampanyasında Pekin'e en uzak eyaletlerden Yunnan'ın sona bırakıldığını söylüyor:

“Ülkedeki topluluklar arasında mimari Çinlileştirmenin 2023'te Yunnan'daki meşhur ve Çinlileştirilmemiş son camilere ulaşacağı gibi bir düşünce vardı. İslam'ın Çinlileştirilmesi kampanyası asla yalnızca camilerin görünümünden ibaret değil.”

Müslüman Huilerin New York'ta yaşayan temsilcilerinden bir aktivist olan Ma Ju da bu restorasyonların "net bir dininizi ve etnisitenizi yok etme mesajı" olduğunu savunuyor.

Yaklaşık 50 yıl önce bölgedeki Hui Müslümanlarının ayaklanmasıyla birlikte Shadian Olayı meydana gelmişti. Binden fazla kişinin Çin Halk Kurtuluş Ordusu tarafından öldürüldüğü tahmin ediliyor. 1368-1644'te hüküm süren Ming hanedanı döneminde inşa edilen Shadian Ulu Cami, olaylar sırasında büyük zarar görmüştü.

Sonrasında hükümetin desteğiyle yeniden inşa edilen caminin tasarımında Medine'deki Mescid-i Nebevi’den esinlenilmişti. Büyütülen ibadet yeri, 10 bin kişilik kapasiteye sahip. 

Financial Times'ın geçen seneki haberine göre ülkedeki 2 bin 300 caminin dörtte üçünden fazlası 2018'den sonra ya yıkıldı ya da değiştirildi.

2020'de yapılan sayıma göre ülkede 11 milyonu aşkın Hui yaşıyor. 1,4 milyardan fazla kişinin yaşadığı Çin'de Uygurlar da Huilere yakın bir nüfusa sahip. 

Pekin'in Uygurlara yönelik politikaları da uluslararası toplumdan tepki topluyor. "İnsanlığa karşı suç" iddialarını reddeden Çin'se aldığı önlemleri ayrılıkçılık ve aşırılıkçılığa karşı mücadelede olmazsa olmaz görüyor.

Çin yönetimi, Han çoğunluğuna daha iyi uyum sağladığını düşündüğü Huilere daha iyi davranıyor. Ancak Najiaying Cami'nin restorasyonu gibi eylemler Huilerin de geçen sene polislerle çatışmasına neden olmuştu. Diğer yandan Shadian’da benzer bir olay gerçekleşmedi. 

Guardian, eskiden Shadian Cami'nde çalışıp 2021'de Çin'i terk eden kişinin şu sözlerini aktarıyor:

“O dönemden beri Shadian halkı yönetimin her şeyi kontrol etme konusunda çok güçlü olduğunu anladı ama halk caminin stilinin değiştirilmesinden rahatsız. Pek çok arkadaşım Shadian’ı terk etti.”

Yorumlar36

  • İbrahim Alkılıç 1 ay önce Şikayet Et
    İslam'a; islam'ın şiarı olan cami ve minareye savaş açan hainin hakkından inşaallah başka bir hain olan abd gelecek. Birbirlerini yiyecekler, müslümana alan açacaklar. Amin diyelim inşaallah.
    Cevapla Toplam 2 beğeni
  • Alptekin 1 ay önce Şikayet Et
    İnşallah zamanı gelince, Medine münafıklarının yaptığı Mescidi Dırar gibi yer ile yeksan olurlar. Yerlerine tekrar gerçek Camiler yapılır.
    Cevapla Toplam 4 beğeni
  • Türk 1 ay önce Şikayet Et
    Ne yaparsanız yapın Allah nurunu tamamlayacaktır.. Allah mazlumunları ve masumları bu zalimlerden korusun..
    Cevapla Toplam 6 beğeni
  • Brics'e Hayır (X) 1 ay önce Şikayet Et
    Bu konu hakkında çok ilginç bir kitap var "You will be Assimilated: China's Plan to Sinoform the World" Assimile olacaksınız Çinin dünyayı çinleştirme (pardon dinsizleştirme Planı) birde içimizdeki çok bilmiş kullanışlı aptallar Etiksiz Ateist dinsiz Çinin kışkırtmaları ile gaza gelip AB Batı ABD kızıp= Çin Truva Atı BRiCS üyesi pardon kölesi olmak için can atıyorlar!
    Cevapla Toplam 7 beğeni
  • Kul insan 1 ay önce Şikayet Et
    Oğuz Kağan yolda geliyor
    Cevapla Toplam 7 beğeni
Daha fazla yorum görüntüle
Haber7 Mobil Sayfa Banner'ı Kapat