Yazıcı satın almak için bir teknoloji marketine gittim. Reyon görevlisi hem yardım etti hem de biraz sohbet etme imkanımız oldu.

“Fiyatlara en son ne zaman zam geldi?” diye sordum. “İki aydan fazla oldu, eskisi kadar sık zam gelmiyor, fiyat artışlarında artık bir durulma var” diye yanıt verdi.

Gerçekten de öyle, bazı istisnaları saymazsanız, bilgisayar ürünleri, yazıcılar, telefonlar, elektronik ev eşyası, kişisel elektronik ürünler, elektrikli aletler, hatta sarf malzemesi, çanta gibi gereçler, en son 2-3 ay önce zam görmüş.

Buraya kadar sorun yok… Teknolojik ve elektrikli aletler piyasasındaki fiyatlar, ekonomi yönetiminden gelen açıklamalar ile uyuşuyor. Fiyat artışları hala devam etse de enflasyonun hızında düşüş var.

Ancak gıda fiyatları bunun tam tersini söylüyor…

Ramazan’dan önceki iki hafta boyunca neredeyse tüm gıda ürünlerine %10 ila %50 arasında zam geldi.

Gıda piyasası ile elektronik piyasası arasında ne gibi bir fark var?

Gıda taşıyan kamyonlar, elektronik ürünleri taşıyan kamyonlardan farklı bir mazot mu yakıyor?
Gıda marketlerinde çalışan işçiler, teknoloji marketlerinden daha mı çok ücret alıyor?
Gıdada bilmediğimiz bir kıtlık var da bizim mi haberimiz yok?

Lafı dolandırmaya gerek yok, bunun adı Ramazan fırsatçılığı. Eskiden geleneklerini ahlak ve insaf üzerine kuran ticaret erbabımızın bir kısmı vurgunculuğu gelenek haline getirmeye çalışıyor. Maddi cezalar da gözlerini korkutmuyor olacak ki her Ramazan aynı ahlaksızlık tekrar ediyor.

BİR ROBOT KAÇ PARA?

Hindistan, dünyanın en büyük yapay zeka zirvelerinden birine ev sahipliği yaptı. Bizzat Başbakan Modi’nin desteği ile yapılan organizasyona dünyanın her yerinden şirketler, mühendisler ve bilim insanları katıldı.

Organizasyondaki en tuhaf olay ise ülkede faaliyet gösteren özel bir üniversitenin “sahtecilik” gerekçesi ile etkinlikten kovulmasıydı.

Galgotias Üniversitesi, zirveye kendi geliştirdiği bir robotla katılmıştı. Üniversitenin profesörlerinden biri, Orion adını verdikleri robotu Hint devlet televizyonunda gururla takdim ediyordu.

Ancak Orion’un aslında Çinli robotik firması Unitree tarafından üretilen bir robot olduğu kısa sürede anlaşıldı. Çinli şirketin Go2 ismini verdiği ürün, internet üzerinden 1.600 Amerikan dolarına (yaklaşık 70 bin TL) satın alınabiliyordu.

Organizasyon komitesi olayı “utanç verici” olarak nitelese de Hindistan’ın yeni nesil sahtecilikteki kötü şöhreti biraz daha artmış oldu.

Kısa süre önce de Hint polisi, bir sahte diploma çetesini ortaya çıkarmıştı. Çete, tıp ve mühendislik dahil pek çok alanda sahte diplomalar üretmiş, pek çok Hintli bu sahte diplomalar sayesinde uluslararası şirketlerde işe girmişti.

Hindistan’daki olaylar alay konusu olsa da ben gülmeden önce kendimize de bir bakmaktan yanayım. Evet belki o kadar yaygın ve organize değil ama biz de benzer sorunlar ile karşılaşmıyor muyuz?

Özel üniversitelerimizin akademik yeterliliklerinin ne kadar düşük olduğunu bizzat oralarda çalışan bazı hocalar söylüyor. Devlet okulları da artık bu kalitesizlikten nasibini alıyor. Akademik dünyada sadece niteliksizlik değil, intihal de ciddi bir sorun haline gelmiş durumda.

Diploma konusu ise hepimizin malumu… Hindistan’da sahte diploma, en çok bir şirkette iş bulmaya yarıyor. Bizde geçersiz diploma ile belediye başkanı, CEO, üniversite hocası olanları görüyoruz!

Tüm bunların dışında, bu olayda dikkat etmemiz gereken önemli bir detay daha var…

Çinliler ileri düzeyde bir robotu 70 bin lira gibi bir fiyata satabiliyorlar. Türkiye’de bu paraya ancak orta halli bir cep telefonu veya bir bilgisayar alabiliyorsunuz. Bir ülkede yerli teknolojinin varlığı işte bunun için çok önemli. 

Gaffar Yakınca / Haber7