ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail’in katil başbakanı Netanyahu arasındaki ilişkinin son bir yılda defalarca krize girdiğine dair işaretler ortadaydı. İsrail seçimlerine günler kala ABD Başkanı çıktı, Netanyahu’ya tam ve koşulsuz destek açıkladı hatırlarsınız. 
 
Destek sonucu değiştirmedi. Netanyahu bloğu meclis çoğunluğunu kaybetti, Trump da Kongre’nin iki kanadını. Yani iki mağlup karakter var bugün karşımızda ve İran savaşı konuşuluyor hala… 

İRAN SAVAŞI SEÇİMDEN SONRA DA GÜNCELLİĞİNİ KORUYOR 

Financial Times’ın geçtiğimiz günlerde yaptığı habere göre Netanyahu bir süredir Trump’ı İran’a yönelik saldırıların yeniden başlaması için neredeyse her gün arıyordu. 
 
Hafta içinde İsrail’de hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot, Netanyahu’ya mektup göndererek tehlikeli adımlardan uzak durmasını istedi. Yani koltuğunu devretmeden önce ülkeyi yeni bir savaşa sürüklememe çağrısında bulundu. 
 
Bu çağrıya yanıt İsrail Savunma Bakanı Katz’dan geldi. Katz, Eisenkot’a adeta meydan okurcasına kendisinin, Netanyahu’nun ve Genelkurmay Başkanı Zamir’in İran meselesinde aynı görüşte olduklarını açıkladı.

TRUMP NETANYAHU’YU DİNLEYECEK Mİ? 

Başta belirttiğimiz gibi iki mağlup karakter var ortada ve bir başarı hikayesi yazmanın peşindeler. 
 
Trump ile başlayalım. Kongre’yi kaybetmesine hatta senatörlerin çıkıp “İran savaşına destek vermiyoruz, bütçeyi onaylamayız” demelerine rağmen ABD Başkanının İran’a saldırmaya niyetlenmesi durumunda önünde ciddi bir engel bulunmuyor. 
 
Demokrat ağırlıklı Kongre Ocak 2027’de yemin edecek. Yani bu da takvimin Trump’tan yana olduğunu söylüyor. Başkomutan sıfatıyla Trump, sınırlı ve hızlı hava operasyonları için Kongre’den izin almak zorunda değil. Dolayısıyla güzel bir planla ABD hükümeti yeni bir İran saldırısıyla savaşı sonlandırmak isteyebilir. 

ABD KAZMA DAĞI SALDIRISINI BAŞARIYA NASIL DÖNÜŞTÜRECEK? 

Trump, seçim gününe kadar kavgaya tutuştuğu Netanyahu’yu nasıl ve hangi gerekçeyle son gün desteklediyse, aynı sebep ve gerekçeyle Netanyahu’nun isteği doğrultusunda İran’a saldırabilir. 
 
Bu kez amaç savaşı bitirip “Biz kazandık” söylemini daha fazla Amerikalıya satacağı bir ortam oluşturmak. Çünkü ara seçimlerde savaş ve yükselen akaryakıt fiyatları, Cumhuriyetçilerin kaybetmesine yol açtı. Bu nedenle bir şey yapmalı. Amerikan yönetiminin hayalindeki başarı anlatısına da Kazma Dağı oldukça uyuyor. 
 
Formül basit. Tesisi vur, zafer ilan et, çekil. 
 
Uydu görüntülerini yayınla daha sonra. Tahribatın boyutu nasıl olsa anlaşılmıyor, televizyonlarda uzmanlar İran’ın nükleer kapasitesine verilen zararı anlatsın. Gerçeğin ne olduğu önemsiz. Anlatı kotarılabilirse, kazanç sağlanmış demektir. 
 
Geçici de olsa pozitif etkileri de mevcut olacak. Petrol fiyatları gerileyecek, ekonomi bir nebze nefes alacak. ABD halkının beklentisi de bu değil mi zaten? Great America söylemini farklı yollardan desteklemek kalıyor geriye, daha önce Venezuela’da olduğu gibi. Yeni adayımız da Küba. Görevden ayrılmadan önce Küba meselesini halletmek istiyormuş Trump. 
 
Yine de Kazma Dağı ve akabinde Küba hamlesi 2028 seçimlerinde tabloyu Cumhuriyetçiler lehine çevirir mi? Pek kuvvetli bir ihtimal görünmüyor. Bizim de bu kısımda vurgulamak istediğimiz, ABD yönetiminin İran’a saldırmak suretiyle kazanç sağlamayı arzulayabileceği zaten. 

İSRAİL’İN ÇIKARI NE? 

Netanyahu bu savaşı ister mi? Elbette evet. 
 
Koltuğu kaybetmek onun için sıradan bir siyasi yenilgi anlamına gelmiyor. Görevdeyken “güvenlik gerekçesiyle” ertelettiği rüşvet ve dolandırıcılık davaları hızlanacak. Rüşvetten suçlu bulunursa on yıla kadar hapis yatabilir. Herzog’dan istediği af ise suçu kabul etme ya da görevi bırakma şartına bağlı. 
 
Muhalefet, 7 Ekim zafiyetlerini araştıracak bir komisyon kuracağını vaat ediyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin tutuklama kararı yüzünden 124 ülkenin kapısı, dokunulmazlığını yitirdiği gün Netanyahu’ya kapanacak. Likud içindeki rakipleri de pusuda bekliyor. 

Öyle bir ortamda İsrail’i İran tehdidi altında tutmak en konforlu kaçamak noktası değil mi sizce de? Hem böylece hükümet kurma sürecini de baltalayabilir Netanyahu. Çünkü, Eisenkot Arap partilerine muhtaç ve savaş ortamında bu desteğe dayanmak risk barındırıyor. 
 
Bugüne dek kuyruğu her sıkıştığında Gazze’yi, Lübnan’ı, Yemen’i, İran’ı, Suriye’yi öne sürmedi mi zaten. Aynı sazı çalmaya devam etmek istemesi kadar normal bir durum olamaz herhalde. 

İRAN NE KAZANACAK? 

Yazımızın bu kısmına kadar Trump’a façayı düzeltme imkanı sunduk, Netanyahu’nun gücü bir süre daha elinde tutmasını sağladık. Peki, İran nasıl bakacak ABD ve İsrail yönetimlerinin mağlubiyetten galibiyete uzandığı bu sürece? 
 
Tahran için de başka türden bir kazanç söz konusu. ABD, “İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz” merkezli bir anlatı kurdu. Bu hedefe ulaşabileceği bir ortam ise hiç oluşmadı. Haziran 2025'te Fordo, Natanz ve İsfahan’ı bombaladıktan sonra tehdidi ortadan kaldırdıklarını söylemişlerdi. Şimdi asıl merkezin Kazma Dağı’nda olduğu söyleniyor. 
 
Kazma Dağı vuruldu diyelim. İran’ın devam ettiği öne sürülen nükleer çalışmaları sekteye uğrar mı dersiniz? 
 
Kazma Dağı, Natanz’dan çok daha derinde. ABD’nin elindeki sığınak delici GBU-57’lerin 80-100 metre derindeki tesislere ne denli zarar verebileceği belirsiz. İşin aslı tesisin yok edilmesinin ihtimali oldukça düşük. ABD göz karartıp kara operasyonuna girişmediği sürece başarı imkanı da bulunmuyor açıkçası. 
 
Yani ABD’nin hikayeyi nasıl anlattığını bir kenara bırakırsak İran’ın bu operasyon bağlamında kaybettiği bir şey yok ortada. 

YİNE DANIŞIKLI DÖVÜŞ OLUR MU? 

Haziran 2025’te ABD, saldırıdan bir gün önce arabulucu üzerinden Tahran’a operasyonun “tek seferlik ve sınırlı” kalacağı mesajını iletmişti. İran da %60 zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kiloluk uranyum stokunun büyük kısmını güvenli sığınaklara taşımış, Fordo’nun havalandırma bacalarını betonla mühürlemişti. 
 
En azından bu iddialar görsel bulgularla desteklenerek ortaya atılmıştı. Sonrasındaki misilleme de aynı senaryoyla oynandı. Trump, İranlı yetkililerin El-Udeyd saldırısından önce arayıp “Saat 1'de ateş açacağız, sizin için uygun mu?” diye sorduğunu bizzat anlatmıştı. Aynısı bugün neden tekrarlanmasın? 
 
Bu hesabın İran’da da konuşulduğu biliniyor. Yer altındaki ekipman sağlam kalır, Trump da görünür hasarı çekilme gerekçesi sayarsa, İran kapasitesini korur, Beyaz Saray da zafer ilan eder. Dağ, işe yarar bir yeme dönüşür. 
 

Şimdilik Tahran her türlü saldırıya karşılık vereceğini söylüyor. Elindeki en güçlü koz da Hürmüz. Boğazı kısmen de olsa bir gelir kapısına dönüştürdü, geçiş ücretini müzakere masasında pazarlık konusu yaptı. Devrim Muhafızları, yeni bir saldırı halinde boğazdan geçen denizaltı internet kablolarını hedef alacağını şimdiden duyurdu. 
 
En başında sorduğumuz soruya yanıt verelim. Kazma Dağı’nı vurmak Hürmüz’deki düğümü çözmeyecek, boğazı açmayacak. 
 
Trump zafer ilan edip çekilebilir, Netanyahu birkaç ay daha kazanabilir, İran da kapasitesini koruyabilir. 
 
Ancak herkesin bir şey kazandığı bu senaryoda kaybeden tek şey, savaşın bittiği iddiası olur. 

Hüseyin Akif Küçükal / Haber7