Bu röportaj o zamanlar siyaset düşüncesi ile ilgilenenler tarafından bir hayli ilgi gördü ve önemli bir söz olarak saklandı.

Yaşayan en yaşlı sosyolog ve hocaların hocası sayılan Touraıne  “Batı’da toplumun öldüğünü ilan ediyor dolayısıyla bir sosyolog olarak kendisinin de…

Bu ilanının en önemli sebeplerinden biri Batı’da yaşanan “finansal ve ekonomik kriz”dir.  Bu krizin başlamasını 2000 yılında yüksek teknolojinin patlamasına bağlıyor. Burada Ali Bulaç’ın kulaklarını da çınlatmak gerek: Ülkelerdeki ekonomik krizlerin sebebini kadın iş gücünün istihdamına bağlamıştı da...

Konumuza geri dönersek; 2007’de mortgage krizi ve akabinde bankaların batmasıyla kriz zirve yapmıştı. Bu gün Avrupa’da ülkelerin iflasını görüyoruz. Amerika gırtlağına kadar borçluymuş üstelik yönetimden vatandaşına kadar… 

Touraine, dünya genelinde bir gelişme görürken Batı’da ise bir durgunluk görmektedir. 

Türkiye’nin ekonomik büyümesi %8’dir. Her ne kadar dünya ekonomisinde %1 pay sahibi olsak da büyüyen bir ekonomi…

Amerikan ekonomisinin tasarrufu yokmuş dolayısıyla kırılganmış. Çin Amerikan ekonomisinin durmasına bile sebep olabilirmiş ama bunu yapamazmış zira Çin’in en büyük müşterisi ABD imiş.

Amerika’nın kriz ile mücadelesi büyük şirketlere ve bankalara kamunun bütün parasını aktarmak olmuş.

Touraıne, Joseph Stiglitz’in ABD başkanı Obama’ya yaptığı eleştiriyi aynen aktarıyor:  “Kamunun bütün parasını büyük şirket ve bankaların krize girmesini engellemek için seferber ettiniz. Şimdi, bu uygulama öncelikle söz konusu büyük işletmelere kendilerini toparlama imkânı verdi, ama istihdamda bir iyileşme yaşanmadı. Zenginler daha zenginleşti ve küçük bankalar, dolayısıyla da yerel ekonomik hayat hiç bir destek görmedi.”

Touraıne, Amerika kadar İngiltere’yi de bu krizden sorumlu tutuyor. Zira New York kadar Londra’yı da finans merkezi olarak görüyor. İngilizlerin de krizden kurtulmak için ekonomik paketleri sadece Citi’nin düzlüğe çıkarılmasına yönelik diyor ve alaycı bir gülümseme takınıyor.

Batılı bütün ülkelerin yatırım kapasitelerinden daha çok harcama yapmalarını da ekonomik krizin nedenlerinden biri olarak görüyor. E tabii dünyayı nereye kadar yiyebilirsiniz? Yedirmezler yani; yedirmeyiz yani…

İşte tam da bu resimde Touraıne, krizden çıkmanın mümkün olmadığını ve Batı’nın her yönden iflasını ilan ediyor.

Bu ilanda “siyasal boşluk ve siyasal yetersizlik” görüyor. Siyasal yetersizlikten kastı: tüm bu sorunlara ilişkin tartışmalarda karşı bir proje göremiyor:

“ Dünyanın hiçbir ülkesinde krizin doğası, bölüşümün yeniden düzenlenmesi ihtiyacı, zenginliğin nasıl paylaşılacağı vs. gibi kapsamlı siyasi, toplumsal bir tartışma yürütülmüyor. Büyük bir sessizlik hâkim. İşçilerden bile -ki işçiler krizin çıkmasından bugüne emeğin, hammaddenin vs. daha ucuz olduğu başka ülkelere taşınan fabrikalar nedeniyle azımsanmayacak sıkıntılar çekti- hiçbir tepki yok. Çünkü insanlar tepki vermelerine olanak sağlayacak araçlara sahip değil. Ve dolayısıyla, sosyolojik açıdan bakılacak olursa olanak sağlayacak araçlara sahip değil.”

İşçilerin, tepki vermeyecek hale getirilmesini toplumun ölümüyle özdeş kılıyor. Kur’an’ı Kerim’de ve Peygamber örneğimizde toplumun ekonomik refahı, zenginliğin paylaşımı anlamında önemli sabitelerimiz var ve bunun kıymetini bilmek lazım.

Birilerinin çıkıp, geçmiş İslam toplumlarına bakıp Ebu Zer’i örnek vermesi, Peygamber Efendimizin ganimet paylaşımını, zekât-sadaka ve malın temizlenmesi gibi önemli ayetlere vurgu yapması, tepkisini ortaya koyması, kapitalist diyebileceğimiz zenginliklere sahip Müslümanlar için ve orta sınıf Müslümanlar için aslında çok iyi bir durumdur. Zira tepkisiz toplum, ölmüş bir toplumdur. Hava almayan toplumdur. Ekonominin durduğu toplumdur. Bu tepkiler bastırılmaya çalışılırsa, karşı projeler engellenirse gelecekte Batı toplumlarında olduğu gibi olma olasılığımız da yok değil yani…

Hacer Aydın - Haber 7

aceraydin@hotmail.com