Üzerinde çatılı bina olan ve riskli yapı grubuna giren taşınmazlar 6306 sayılı Afet yasasından yararlanabilirler. Kaçak yapılmış bina yada bir gecekondu farketmez bunlarda kat irtifaklı yada kat mülkiyetli bir bina gibi kentsel dönüşüm yasasından yararlanabiliyorlar.

Amaç zaten riskli yapıları temizleyip yerine güvenilir depreme dayanıklı binalar yapmak.

Toprak tapusu olan binalar zamanında kaçak yapılmış taşınmazlardır. Belediyede varsa bir projesi bina yapılırken projenin dışına çıkılmış, kaçak kat, balkon,pencere gibi proje dışı yapılan imalatlar sonrası tapuda kat irtifakına çevrilememiş. Belediye’nin onaylamadığı proje tapu müdürlüğüne gitmediği içinde müteahhit yaptığı binadan konut satarken tapuda arsa olarak görünen taşınmazdan hisse devri yaparak evleri satmıştır.

Ne yazık ki toprak tapusu ilk aşamada müteahhidin insafına kalmıştır. Konutun metrekaresi, şerefiyesine göre arsa payı dağıtımı yapması gereken durumlarda bir çok kere kötüye kullanılmış. Hatta kimi müteahhit hakkı olmadığı halde kendine bile arsadan küçük bir arsa payı ayırmıştır.

Geçenlerde tam da bu noktada bir soru gelmişti. Zamanında uyanıklık yapıp kendine hisse bırakan müteahhit yıllar sonra iflas etmiş tüm mal varlığı satılırken, kaçak yaptığı ve kendine bıraktığı küçük metrekareyide başka alacaklısına sanki binada evi varmış gibi satmış. Yeni sahip kandırıldığını anlayınca, binadaki hak sahiplerini dava edeceğini söyleyerek para istiyordu.Bu aşamada yeni hak sahibi de yasal olarak diğer hak sahipleri kadar haklı konumuna geçiyor. Örneğin bu binayı kentsel dönüşüme sokmak istese bir dilekçe ile başvurması yeterli. Yıkılacak binadan nasıl olsa herkes arsa hisse oranı kadar hak sahibi olacak.

Toprak tapulu yada hisse tapulu yerlerden yaşanan başka bir sıkıntı daha var. Zaman içinde binaya yapılan ilaveler ile olması gerekenden fazla ev yapılmış olması, fazla kat çıkılması gibi nedenlerle bugünkü şartlarda kentsel dönüşüme girdiğinde imardan dolayı herkes hak sahibi olamayabiliyor..

Her zaman toprak tapulu ev alımıyla ilgili bolca soru gelir. Nedir farkı kat mülkiyetinden, kat irtifakından… Toprak tapulu bir binadan ev alsam sorun yaşarmıyım şeklinde sorular.. Evet yaşarsınız bugün olmasa yıllar sonra hayal bile edemeyeceğiniz sorunlar çıkabilir karşınıza. Böyle bir risk almaya değmez..

Hatice Kolçak
twitter/@haticekolcak
www.haticekolcak.com