Değerli Okurlarım!

Hani meşhur bir söz var ya: “Futbol asla sadece futbol değildir.”

Gerçekten de futbol; sosyal boyutuyla toplumları etkileyen, zaman zaman gündemi belirleyen güçlü bir olgu. Kimi zaman bahis skandallarıyla anılsa da, futbolu asıl büyüten ve hakkında daha çok konuşmamızı sağlayan şey, onun ekonomik tarafı.

Bugün futbol; transfer piyasasından yayın gelirlerine, sponsorluklardan forma satışına kadar uzanan, sınırları aşan devasa ve küresel bir endüstri haline gelmiş durumda.

Bu endüstrinin büyüklüğünü anlamak için bazen tek bir veri bile yeterli.

Transfer sitelerinin verilerine göre, Galatasaray ve Fenerbahçe’nin 2024-2025 sezonu için harcadıkları bonservis/transfer gideri toplamı 130 milyon Euro’yu aşıyor.

Üstelik bu rakamlar yalnızca transfer harcamaları… Oyuncu maaş bütçeleri de çok yüksek seviyelerde seyrettiği için futbol ekonomisinin toplam büyüklüğü, görünen transfer rakamlarının çok daha ötesine geçiyor.

TÜRKİYE FUTBOLCULAR İÇİN BİR VERGİ CENNETİYDİ, AMA ARTIK DEĞİL!

Türkiye’de futbolcuların vergilendirilmesinin temel dayanağı uzun süredir Gelir Vergisi Kanunu Geçici 72’nci maddesi oldu. Bu madde sözüm ona “geçici”… Ama süresi yıllardır uzatılıyor. Buna göre; lig usulüne tâbi spor dallarında, en üst ligde oynayan sporcuların ücretlerinden %20 stopaj yapılıyordu.

Ve işin can alıcı noktası şuydu: Bu stopaj nihai vergi idi. Yani bütün mükellefler artan oranlı tarifeye girip %40’a kadar gelir vergisi öderken, astronomik ücretler alan futbolcular çoğu zaman %20 oranında vergi ödüyordu.

Hatta bu vergiyi de çoğu durumda futbolcular ödemiyordu! Tahmin edeceğiniz üzere futbolcular, neredeyse her zaman “net ücret / garanti para” üzerinden anlaşır. Yani sözleşmede yazan rakam; futbolcunun cebine giren paraydı. Vergiyi ise fiilen kulüp üstleniyordu.

Ancak artık bu tablo değişti.

Vergi mevzuatında yapılan düzenlemelerle birlikte, belirli bir gelir düzeyinin üzerindeki futbolcular için stopaj “nihai vergi” olmaktan çıktı. Artık futbolcular için artan oranlı tarifeye bakılacak ve 4’üncü gelir dilimini aşanlar ise her yıl beyanname vererek %40’a kadar varan vergilere muhatap olacaklar!

Tabii bir başka mesele daha var!

Ülkemizdeki büyük futbol kulüpleri halka açık olsa da futbolcu ücretleri; imza parası, prim, menajer komisyonu ve yan sözleşmeler gibi kalemler nedeniyle her zaman tam şeffaflıkla görülemiyor. Bu durum yalnızca mali tablolar açısından değil; aynı zamanda vergisel denetim açısından da gri alanlar oluşturuyor.

Bu şeffaflık problemi halen devam ediyor. Ama son dönemde artan denetimler, bu gri alanların artık daha fazla sorgulanacağını gösteriyor.

AVRUPA’DA VERGİDEN KAÇIŞ YOK

Şimdi dönüp dünyaya ve özellikle futbolun anavatanı olan Avrupa’ya bakalım…

Avrupa’da futbolculara “vergi konusunda tolerans” diye bir alan bırakılmıyor. En büyük yıldızlar bile “ben futbolcuyum” diyerek bu işin içinden sıyrılamadı. Bu konuda en çarpıcı örnekler Messi ve Ronaldo!

Mesela Ronaldo, İspanya’da vergi kaçırma suçlamasıyla yargılandı ve 23 ay hapis cezasına çarptırıldı. Yaklaşık 19 milyon Euro ödeme ile dosyayı kapattı.

Benzer şekilde Messi hakkında da reklam ve imaj hakları gelirleri üzerinden inceleme yapılmış; kendisi bu süreçte verdiği bir röportajda, verilen cezalar dolayısıyla “sadece Barcelona’dan değil, İspanya’dan ayrılmayı bile düşündüğünü” ifade etmişti. Messi 21 ay hapis cezasına çarptırıldı ve babasıyla birlikte milyonlarca Euro ceza ödedi.

İspanya’daki uygulama gereği yıldız futbolcular fiilen hapis yatmadı; ancak hapis cezaları paraya çevrilerek, milyonlarca Euro ceza ödemeye mecbur oldular.

İşte gördünüz, oradaki sistem gayet basit: Kazanıyorsan vergini ödersin. Vergi kaçırırsan, peşini kolay kolay bırakmazlar.

ARTIK BİZDE DE FUTBOLCULAR DENETLENİYOR

Ama artık Türkiye’de de işler değişti.

Bir dönem futbol; toplumsal etkisi ve ekonomik hacmi nedeniyle vergisel uygulamalarda daha ayrıcalıklı bir alana dönüşmüştü. Ancak gelinen noktada açıkça görüyoruz ki iltimas dönemi kapanmış bulunuyor.

Geride bıraktığımız yılda futbolcular ağırlıklı olmak üzere bütün sporcular için izaha davet mekanizması devreye alındı.

Vergi Denetim Kurulu’nun çalışmasına göre; 2024 gelirlerine ilişkin olarak 4.588 sporcu risk analizine tâbi tutuldu ve yaklaşık 5,3 milyar lira tutarında gelirin beyan dışı bırakıldığı tespit edildi. Bu tutarın 3,7 milyar TL’lik kısmı futbolculara ait.

İzah sürecini kaçıran, geciktiren veya doğru yönetemeyen futbolcular hakkında ise doğal olarak vergi incelemesi başlatıldı.

Hatta, sözleşmesi bitip ülkeden ayrılacak bir Süper Lig futbolcusu, izaha davet üzerine beyanname vererek 70 milyon lira vergi ödedi.

Bu örnek Maliye’nin kararlılığını apaçık gösteriyor.

2026 MART: FUTBOLCULARIN BEYAN DÖNEMİ

Gelelim kritik takvime…

2026 Mart ayında, futbolcular için beyanname dönemi başlayacak. Ücret, prim, maç başı parası, imza parası, performans bonusu… Adı ne olursa olsun, bu gelirlerin tamamı vergi hukuku açısından ücret olarak değerlendiriliyor.

Ve bu ücret geliri  4,3 milyon lirayı aşmışsa futbolcular için beyan ve artan oranlı tarife devreye giriyor. Süper Lig’de bu sınırı aşmayan futbolcu neredeyse yok!

Dolayısıyla bu yıl Mart ayında;

Yıllık beyanname verilecek,

Varsa indirim/istisna kalemleri düşülecek,

Kulüplerin kestiği stopajlar mahsup edilecek,

Kalan tutar üzerinden vergi ödenecek.

Ve açık konuşalım: Bundan kaçış yok.

Geçen yıl yapılan denetim çalışmaları da gösterdi ki, futbolcuların bu beyan dönemine artık çok daha dikkatli hazırlanması lâzım.

SON SÖZLERİM: BU KADAR PARA HARCAYIP BU KADAR VASATLIK OLMAZ!

Değerli Okurlarım!

Dünyanın en kaliteli liglerine, en başarılı takımlarına bir bakalım. Harcanan parayla başarı arasında genelde bir paralellik var, öyle değil mi?

Peki bizde durum ne?

Bizde harcanan para Avrupa’nın en pahalı ligleriyle yarışıyor ama başarı, kalite, futbol aklı, seyir zevki, tribün doluluk oranları… Çoğu başlıkta maalesef vasatı aşamıyoruz.

Hal böyleyken, Türkiye’yi futbolcular için bir vergi cenneti haline getirmenin izahı olamaz.

Ha bu arada, kulüpler yine net ücret üzerinden anlaşıp, vergileri üstlenerek futbolcuyu vergiden kurtarabilir. Ama artık bunun bir bedeli olacak.

Kulüpler; ya daha düşük bütçeli oyunculara yönelecekler, ya altyapıya dönecekler, ya da el-mecbur vergiyi üstlenecekler.

Bu ülkenin vergisini kaynağında ödeyen milyonlarca ücretlisi var.

O zaman bir zahmet futbolcular da gelirlerine uygun şekilde vergi ödesin.

Artık futbol sektörüne daha fazla imtiyaz sağlayamayız.

İsmail Vefa AK / Haber7

Twitter: @Ismail_Vefa_AK