YKS’nin TYT ve AYT oturumları tamamlandığında kamuoyunda hızla yayılan iki soru ön plana çıkmıştı. Birincisi Matematik Testi AYT oturumu, diğeri de Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi AYT oturumunda sorulan soru idi. Aslında benzer tartışmalar her YKS sonrası kamuoyunda tartışılır bazen sorudaki yanlışlığın sonuca etki etmeyeceği şeklinde sorular değiştirilmez ya da tıpkı 2026 YKS’de olduğu gibi soruların iptal yoluna da gidiliyor. Aslında genel olarak 2026 YKS yurt genelinde sorunsuz hatta benim de şahit olduğum birkaç olayda çok profesyonel şekilde sınav hazırlıkları yapılmış ve sınav uygulanmıştı.

Bu önemli konuyu konuşmak üzere eğitim camiasının duayen isimlerinden eğitimci-yazar, Nesibe Aydın Okulları kurucusu ve matematik öğretmeni saygıdeğer Nesibe AYDIN hocam ile buluştuk ve ÖSYM’nin aldığı kararları ve süreci konuştuk.

ÖSYM’nin açıklaması

ÖSYM, yaptığı son dakika açıklama ile “21 Haziran 2026 tarihinde uygulanan 2026-YKS 2. Oturum “Alan Yeterlilik Testleri”nin (AYT) madde analizleri incelenmiş, cevap anahtarlarının kontrolleri tamamlanmış, itirazlar bilimsel açıdan değerlendirilmiş olup ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından, Alan Yeterlilik Testleri’nin Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı’nda yer alan 23 numaralı sorunun “C” olarak girilmiş cevabının “A” olarak değiştirilmesine; Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi Temel Soru Kitapçığı’nda yer alan 20 numaralı sorunun iptal edilmesine karar verilmiştir.” denilerek bir anda sınava başvuran ve giren yaklaşık 1 milyon 628 bin 200 öğrencinin, ailelerinin ve eğitim camiasının bakışlarını üzerine topladı.

***

Saygıdeğer Nesibe Aydın Hocam ÖSYM'nin YKS sonrası en belirleyici ders olan Matematikte şık değişikliği ve akabinde Türk Dili ve Edebiyatı dersinde soru iptalini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hatalı matematik sorusunda, bize gelen bilgilere göre öğrencilerin çoğu, ÖSYM’nin doğru cevap olarak verdiği C seçeneğini işaretlemiş. ÖSYM hatalı matematik sorusunda, doğru cevabı C değil de A seçeneği olarak kabul etmekle bir kısım öğrenciye haksızlık yaptığını düşünüyorum. Hatalı matematik sorusunun cevabı, ÖSYM’nin ilk verdiği C seçeneği olarak kalmalı ya da soru iptal edilmeliydi.

Türk Dili ve Edebiyatı sorusunun iptal edilmesini ise şaşkınlıkla karşıladık. Nihayetinde, sorunun cevabını etkileyecek bir durum söz konusu değil. Nasıl ki geçen yıl, yazım yanlışı sorusunda cevabı etkileyen bir durum yoktu ve soru iptal edilmemişti, bu yılki soru da iptal edilmemeliydi.

Özellikle matematikteki şık değişikliği öğrencilerin başarı sırasını nasıl etkiler?

Bu durum, özellikle derece yapacak düzeyde olan öğrencilerin aleyhine oldu. Çünkü başarılı öğrencilerin çoğu C seçeneğini işaretlemiş. Haliyle, bu öğrencilerin başarı sıralamaları, beklentilerinin altında kalacaktır. Ayrıca, Türkiye genelinde, matematikçilerin bir kısmı doğru cevaba C derken, bir kısmı da A dediler.

Türk Dili ve Edebiyatı dersindeki ilgili sorunun iptal edilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Üç sene önce, bariz bir şekilde “eser başkasına ait” şeklinde yanlış bilgi verilmesine rağmen soru iptal edilmemişti. Bu nedenle, cevabı hiçbir şekilde etkilemeyen bu sorunun iptal edilmesi, öğrenciler için haksızlık olmuştur.

Bu sorunun iptali öğrencilerin sıralamasını nasıl etkiler?

Matematikte olduğu gibi, yüksek başarı diliminde yer alan ve soruyu doğru bir şekilde cevaplayan öğrencilerin sıralamasını olumsuz yönde etkileyecektir.

Sizce sorularla ilgili yeni bir karşı dava açılmasını bekliyor musunuz?

ÖSYM’nin yapmış olduğu bu iki değişiklik, başarılı öğrenciler için çok büyük haksızlık olduğundan, özellikle, matematik sorusunun cevabının A seçeneği olarak değiştirilmesi nedeniyle, üst mahkemeye itirazlar gelecektir diye düşünüyorum.

22 Temmuz’da açıklanması beklenen YKS sonuçları öncesinde sizce öğrenciler ve aileler şu andan itibaren neler yapmalı?

Öncelikle tespit ettikleri netlerle, internet sitelerindeki puan hesaplama robotlarını kullanarak, tahmini ham puanlarını hesaplamalıdırlar. Bu ham puanların üzerine, okul başarı puanlarını da ekleyerek tahmini yerleştirme puanlarını oluştursunlar.

ÖSYM’nin sitesinde yer alan   2025 Yüksek Öğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzuna bakarak Tahmini Yerleştirme Puanlarına karşılık gelen Türkiye sıralamalarının tahmini karşılığını belirleyebilirler.

Yine bu kılavuza bakarak, istedikleri üniversite ve bölümlerine, geçen yıl en son kaçıncı öğrencinin yerleştiğini görebilirler.

Birçok öğrenci, tercih süresinin kısa olduğunu düşünmeden, üniversiteleri ve bölümleri tanımayı da tercih dönemine bırakıyor. Dolayısıyla, bu öğrenciler çok daha fazla gerilip, strese giriyorlar. Tüm alternatiflerini (il dışı da dâhil), şimdiden belirlemeli, üniversiteler ve bölümlerle ilgili araştırmalarını da tercih zamanına kadar hemen hemen bitirmiş olmaları, kendilerine büyük avantaj sağlayacaktır.

Son olarak ilave etmek istediğiniz şeyler var mı?

Öğrenciler, geleceklerini belirleyecek bu sınav için çok uzun zaman çalıştılar. Özellikle son 2 sene, yoğun çalışma temposu nedeniyle, birçok konuda fedakârlık yaptılar. Emeklerinin boşa gitmemesini diliyorum. Çocuklarımızın beden ve ruh sağlıkları, her şeyden önce gelir. Sınav sonuçları ne olursa olsun, her koşulda önemli ve özel olduklarını lütfen unutmasınlar.

***

Bir teşekkür

Yazımın başında belirtmiş olduğum, YKS’nin birinci oturumunun uygulandığı gün şahit olduğum olay 20 Haziran Cumartesi günkü TYT oturumunda Ankara Mamak ilçesinde bulunan Misket Ortaokulu’nda ne yazık ki ciddi bir sağlık problemi yaşayan bir kız öğrenci daha sınavın ilk 50 dakikasında çağrılan ambulansın sirensiz şekilde okula gelmesi, okulda görevli polislerin titizliği sayesinde hiçbir kaosa yer verilmeksizin ve sınav salonundaki gözetmenlerin üstün gayreti ile kız öğrencimiz ambulansla hastaneye sevk edilirken, o an Misket Ortaokulu’nda sınava giren yüzlerce öğrenci asla hiçbir şekilde rahatsız edilmeden sınavlarına devam ettiler. Bu olay beni oldukça etkilemişti. Yeri gelmişken o gün Misket Ortaokulu’nda görev yapan İçişleri Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve ÖSYM yetkililerine bir vatandaş olarak teşekkür ediyorum.

Bir soru

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanı Sayın Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy Hocama şunu sormak isterim. YKS tamamlandıktan 11 gün sonra yapılan açıklama gösteriyor ki, optik kağıtlar okunmaya başlamış olsa bile silbaştan tekrar okunacak. Acaba bu durum 22 Temmuz tarihinde sonuçların açıklanmasını geciktirecek mi? Eğer öyle bir gecikme olursa bu durum tercihlerin geç başlayıp geç bitmesine neden olacak mı?

Şimdi ne olacak?

2026 YKS Kılavuzunun “3.10.1. Sınav Puanları Nasıl Hesaplanacaktır?” maddesinde yer alan “Sınavdan sonra ÖSYM veya yargı mercileri tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır.” hükmü gereğince “ÖSYM tarafından” değerlendirme yapılacaktır.

Bir öneri

Sevgili gençler, değerli aileler; ÖSYM’nin yaptığı ve 2 soruyu doğrudan etkileyen bu önemli durum, Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP)’nin iptal edilmesi ile ilgili tam da YKS’nin yapıldığı bugünlerde ya da benzer şekilde sınava giren öğrencilerin tamamını ilgilendiren konularda lütfen yetkili resmi makamların açıklamalarını takip ediniz. Ne yazık bi bu durumdan bile nemalanmaya çalışan, sözümona eğitimciler ya da sosyal medya fenomenciklerinin olur olmadık açıklamaları gençlerimizin moralini bozmakta hatta ve öğrencilerin sosyal medya üzerinden ani tepkiler vermesine sebep olmaktadır ki bu durum ne yazık ki “sosyal medya kullanmanın hukuki sonuçları” ile gençlerimizi karşı karşıya getirmektedir.

***

Günü Sözü: "Eğitim karanlıktan aydınlığa doğru bir harekettir." (Allan Bloom)

İsmail Yolcu / Haber7

Eğitimci-Yazar

Çankaya Üniversitesi İletişim Koordinatörü

İnstagram: @ismailyolcu58