Merkez Bankası neden ikidir faiz indiriyor? Faiz indirimine rağmen dolar bu defa neden atağa geçmedi?

Haber7 yazarı Mehmet Acet'e konuşan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Cevdet Yılmaz, ekonomide birinci önceliğin büyüme olduğunu söyledi.

  • GİRİŞ24.09.2022 09:33
  • GÜNCELLEME26.09.2022 09:16

Bu hafta dünyada Merkez Bankalarının faiz oranlarıyla ilgili karar haftalarıydı.

Türkiye gibi birkaç ülke hariç genel eğilimin faiz artırma biçiminde olması bekleniyordu, öyle de oldu.

FED, geçen seneden beri artıra artıra 0,25 olan faiz oranını Çarşamba akşamı aldığı karar ve 0,75 puanlık artışla 3,25’e kadar çıkardı.

Ekonomistler uzunca bir süredir, FED’in faiz artırma kararı ile doların anavatanına ‘göç edeceğini’ dile getirip, bundan da en çok bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin etkileneceğini söylüyorlardı.

Nitekim, FED’in faiz artırma eğlimi/kararları, pek çok para birimi gibi Türk Lirası’nı da olumsuz yönde etkiledi.

Ancak, şimdi yeni bir durum var karşımızda.

Yeni ve gerçekten dikkat çekici bir durum.

Dünyanın faiz artırımına girdiği bir ortamda Merkez Bankası Perşembe günü politika faizinde ikinci kere üst üste indirime gitti.

Böylece politika faizi yüzde 14’ten 12’ye düştü.

Peki, Merkez indirime gitti de ne oldu?

Açıkçası, gitti de ne olmadı diye sormak daha doğru bir soru olabilir.

Genel dillendirilen tezlerin aksine, bu defa faiz düşerken, dolar alıp başını gitmedi.

Perşembe günü saat 14.00’te karar açıklandığında, dolar kurunda birkaç kuruşluk minik bir hareketlik oldu sadece.

Oysa, doların diğer para birimlerine göre durumun gösteren dolar endeksinin yönü yukarı doğru.

Dolar karşısında dünyanın her tarafından para birimleri değer kaybediyor.

Euro ve İngiltere para birimi Sterlin de dolar karşısında güç kaybeden para birimleri arasında yer alıyor.

TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI YILMAZ: BUNUN BİRÇOK SEBEBİ VAR

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı AK Parti Bingöl milletvekili Cevdet Yılmaz, Türk Lirası lehine oluşan bu durumun nedenlerinden söz ederken, birçok gerekçe olabileceğinden söze ediyor:

"Faiz oranlarıyla enflasyon arasındaki fark çok fazla bir nedeni bu. Biraz psikolojik, beklentilerle ilgili. Sinyal etkisi önemli. Bu da yani büyüme yanlısı politika toplum tarafından, piyasalar tarafından bilinen bir politika. O yüzden böyle oldu. Son dönemde rezervlerdeki artış da etkiliyor tabii."

"EKONOMİDE BİRİNCİ ÖNCELİK BÜYÜME"

Yılmaz, Merkez Bankası’nın faiz kararını yorumlarken "büyüme odaklı ekonomiye" atıf yapıp şu değerlendirmeyi yapıyor:

"Türkiye dahil birkaç ülke daha çok büyümeden yana bir politika izliyor bu dönem. Onun bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Enflasyonu ihmal etme anlamında değil ama birinci öncelik anlamında."

Yılmaz’ın bu değerlendirmesi, Merkez Bankası’nın faiz indirme kararının gerekçesine dair açıklamasıyla örtüşüyor.

"Birinci hedefimiz büyüme perspektifini korumak" anlamına gelen şu iki paragrafı aktaralım:

"Küresel büyümeye yönelik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde sanayi üretiminde yakalanan ivmenin ve istihdamdaki artış trendinin sürdürülebilmesi açısından finansal koşulların destekleyici olması önem arz etmektedir.

Bu çerçevede kurul, politika faizinin 100 baz puan düşürülmesine karar vermiş, mevcut görünüm altında güncellenen politika faiz düzeyinin yeterli olduğunu değerlendirmiştir."

2002’den itibaren, AK Parti hükümetlerinde çeşitli kademelerde ekonomi alanında görevler üstlenen, bakanlıklar yapan, bu anlamda geniş bir tecrübe sahibi olan Yılmaz’la sohbetimizde ekonomiye dair merak edilen birkaç hususu daha sordum.

Yılmaz’ın değerlendirmeleri özetle şu şeklide:

"BÜYÜMEDE YAVAŞLAMA EMARELERİ VAR"

"Büyüme iyi gidiyordu biraz yavaşlama emareleri var tabi. Dış pazarlar sağlıklı değil. Sıkı para politikaları büyümeyi aşağı çekiyor. Genel hatlarıyla bakılınca Türkiye’de tabloda çok büyük değişim yok. Ekonomi istihdam üretiyor. Reel tarafta turizm iyi geçti bu sene.

Bir tarafta enflasyon karşısında sıkıntı yaşayan geniş kitlelere dönük hem ücret ayarlamaları, hem bir takım sosyal desteklerle bu süreci Türkiye yönetiyor.

"BÜTÇE İYİ GİDİYOR. BORÇ STOKUNUN MİLLİ GELİRE ORANI YÜZDE 40’TAN YÜZDE 35’E DÜŞECEK"

Bütçe iyi gidiyor gerçekten. Şirketler karlı, ekonomi dinamik. Bu gelirlere de yansıyor. Bu kadar desteklere, sübvansiyonlara rağmen bütçe iyi gidiyor. Kontrol edilemeyen noktalara giden bir bütçe açığı olmayacak. Bu görünüyor.

Tabi bundan sonra alınacak kararlar da önemli.

Genel tablo, bütçede iyi bir performansı gösteriyor gerçekten yeni bir vergi olmadığı halde. Mevcut vergiler, hatta bir takım sübvansiyonlara rağmen.

Muhtemelen borçlarımızın milli gelire oranında da düşüş göreceğiz.

OVP’de de tahmin o yönde zaten. Son dönemde borçlanma maliyetimiz arttı ama burada stoktan söz ediyoruz. Milli gelire göre oranı yüzde 40’larda olan borçların yüzde 35’lere doğru düşmesi yönünde bir tahmin var Orta Vadeli Programda."

Yorumlar74

  • MARSLAN 2 ay önce Şikayet Et
    Bu adam milletin aklıyla alay mı ediyor. Faiz düşürmüş de kime ne faydası olmuş, vatandaşa mı, esnafa mı. Piyasayı bir taraftan daralt. Bir tafaftanda faiz düşmüş müş te..... Benim aylık gelirim 25.000 TL, Ne büyük gelir gibi gözüküyor değil mi. Bir vesile arabayı satmıştım. Şu anda ben araba alamıyorum. Anlayacağınız orta gelir ve altı için herhangi bir beyaz eşya yada mobilya almak aşırı lüx, ev ve araba almak hayal oldu.
    Cevapla Toplam 7 beğeni
  • Frk 2 ay önce Şikayet Et
    Yirmi beşbin gelir iyi beşbine çalışan var. Ayrıca faiz düşmesi iyidir esnaf bakımından büyüme bakımından
    Toplam 1 beğeni
  • Çakallarla Dans 2 ay önce Şikayet Et
    Çakallar çakallık yaptığıyla kalır.
    Cevapla
  • ErdalT 2 ay önce Şikayet Et
    Türkiyede faiz şuan üç olmalıydı başkası kurtarmaz neden bunu ekonomistler görmüyor.Türk lirasıyla alışveriş başlatılacak sonra oturup seyredin
    Cevapla Toplam 2 beğeni
  • The economist 2 ay önce Şikayet Et
    Faiz indirince dolar artmaz. Ben bu kadar saçma bir haber okumadım. Piyasa faiz indirimini 1-2 hafta öncesinden fiyatlar o zamana kadar yükselir. 1 ay önce dolar ne idi şimdi ne olmuş.
    Cevapla Toplam 7 beğeni
  • Okur 2 ay önce Şikayet Et
    Senin aklın ermez yabancı. Kimse beklemiyordu faiz indirimini e akıllı. Beklenti sabit kalacağı yönündeydi. Bu konudaki beklenti anketlerine bakarsan görürsün. Tabi ideolojik gözlüklerini çıkarabilirsiniz tabi. Bu sebeple senin ideolojik teorin havada kalır e akıllı ideolojik yabancı vatandaş.
  • İsmail 2 ay önce Şikayet Et
    Merkez bankası nın faiz indirimini ekonomistler bile tahmin edemedi piyasa nasıl bildi 1-2 hafta öncesinden fiyatladi
    Toplam 1 beğeni
  • yanlış biliniyor 2 ay önce Şikayet Et
    faiz indirince dolar artmaz the hüseyin bizdeki doların atmasının sebebi faiz indirdiğimizde Tüsiad ve benzeri batıcı iş adamları zihniyetinin yüksek faiz ithalat ekenomisi yani paradan para kazanabilecekleri halkın kanını sömürebilecekleri bir ekonomi modelini istemeleri nedeniyledir faizi indirdiğimizde inadına dolar aldıkları için dolar da yükseliyor yoksa faizle doların zerre kadar alakası yok bunu kimse halkımıza anlatmıyor halkımız sanıyorki faiz inerse dolar artar sanıyor ama durum öyle değil faiz indiğinde dolar alan bir kitle olduğu için dolar artıyor
    Toplam 3 beğeni
  • The Hüseyin 2 ay önce Şikayet Et
    Yanlış biliyorsun. Faiz indirince dolar bizde herzman artmıştır.
    Toplam 4 beğeni
  • H Sabri KARADENİZ 2 ay önce Şikayet Et
    Döviz kurlarının yükselişi ülkemizdeki zamları geri alamaz artarken de enflasyonu artırır çünkü ülkemizde satılan bütün mallar dolar ve euro üzerinden hesaplanıyormuş. Faiz artarken veya düşerken hiç bir malın fiatı artmadı Tl pul oldu çünkü Trakya veya serhat şehirlerinden anlaşılmaktadır. Memur ve emeklilere verilen zamlar bu artışlara yetmez oluyor.
    Cevapla Toplam 8 beğeni
  • Mustafa 2 ay önce Şikayet Et
    Önceden paramız ne kadar değerliydi değil mi,1980 1 dolar 35 tl idi sene 2002 1 dolar 1.570.000,yani 42 bin kat artmış,ama bunu sizin gibiler görmez,Allah hainlere,müslüman düşmanlarına fırsat vermesin
Daha fazla yorum görüntüle
Haber7 Mobil Sayfa Banner'ı Kapat