Son haber şu:

Türkiye, savaşın eşiğindeki iki ülke ABD ve İran arasında arabuluculuk rolüne soyunmuş durumda.

Bu misyonun ciddiyetini, o eşikten biraz olsun uzaklaşıldığına dair son verilerle teyit edebiliyoruz.

Geçen hafta Trump’ın emriyle Amerikan ordusunun İran’ı akşam sabah vurabileceğine dair bir ortam var iken, şimdi o atmosfer biraz olsun değişmiş gibi duruyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi kabul etti.

Bu arada Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barack ile İran Dışişleri Bakanı arasında mekik diplomasisi yöntemiyle arka arkaya görüşmeler yaptı.

Gelinen noktada, Trump’ın bir diğer özel temsilcisi Steve Witkoff’un katılımıyla Türkiye’de bir yerde ABD ile İran’lı tarafların bir araya gelmesi ihtimali ufukta belirdi.

TÜRKİYE’NİN DURUŞU… NEREDE BİR YANGIN VARSA HAZIR KITA BEKLEYEN İTFAİYECİYE BENZİYOR.

Türkiye’nin son yıllarda değeri ve ağırlığı daha da artan bu arabuluculuk/kolaylaştırıcılık rolü, ne bu son krizle başlamış durumda ne de bununla bitecek gibi görünüyor.

2018’den itibaren öncelikli olarak kendi ikili problemlerini problemli alandan önemli ölçüde çıkartan, (Körfez Ülkeleri ve Mısır’la normalleşme örneğinde olduğu gibi) eş zamanlı olarak bölgesel gerilimleri düşürme odaklı bir politikaya yönelen (Doğu Akdeniz krizinden çıkışta olduğu gibi) bir yandan geleneksel müttefikleriyle ilişkilerini yeniden rayına oturtmaya odaklanırken, eş zamanlı olarak o müttefiklerin her dediğine de eyvallah demeden (Rusya/Ukrayna savaşındaki dengeli tutumu gibi) ilerleyen, hem rasyonel, hem de çıkarları (memleketin ve halkın çıkarı) gözeten bir dış politika çizgisi bu.

Sadece yakın coğrafya ile sınırlı değil.

Sınır tanımayan bir yönü de var arabuluculuk/kolaylaştırıcılık rolü bakımından Türkiye’nin üstlenmeye talip olduğu.

İran’dan önce Venezuela krizinde de bunun denemesinin yapıldığını biliyoruz.

2024 sonunda, Afrika’da Etiyopya ile Somali arasında Ankara’nın arabuluculuğuyla temin edilen barış anlaşması.

Libya’da iç savaşın derinleşmesini önleyen ‘dengeleyici’ rolü…

Pakistan ile Afganistan arasında hızla yayılma istidadı gösteren çatışmaların durdurulması…

Gibi, gibi…

Geçen sene Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kurmaylarından birinden duymuştum.

Büyük bir Avrupa ülkesinin Başbakanı, Erdoğan’la yaptığı görüşmede, Rusya/Ukrayna savaşını gündeme getirip, “Lütfen bitirin bu savaşı” şeklinde doğrudan Erdoğan’ın şahsından yardım talebinde bulunan bir ifade ile ricacı olmuştu.

Konuştuğum isim o ismin hangi ülkenin başbakanı olduğunu söylememişti ama aynı günlerde dönemin Alman Şansölyesi olan Olaf Scholz’un Türkiye’de olması nedeniyle o ismin de Scholz olduğu yönünde bir tahminde bulunmuştum.

HEM ÇATIŞMA ÇÖZÜMLERİNE KATKI VERME… HEM DE BELİRSİZLİKLER DÜNYASINDA TÜRKİYE’Yİ ÇATIŞMALARDAN KORUMA STRATEJİSİ...

Peki, bütün bu saydığımız veriler Türkiye için ne ifade ediyor?

Soruma hemen cevap veriyorum:

Çok şey ifade ediyor.

Yürüttüğü bu ‘hakemlik’ rolünün en görünen artısı, Türkiye’nin ve Erdoğan’ın uluslararası camiada elde ettiği prestijle ifade edilebilir.

Dünyanın neresine gitseniz ve sorsanız 4 tane lider ismi sayar mısınız diye, o isimler arasında Erdoğan çoğunlukla zikredilir.

Ancak bu hakemlik rolünün Türkiye’ye ‘prestij’ dışında başka çok değerli katkılar da sunduğu bir gerçek.

Ankara Dünya’nın gidişatını erken vakitte okuyabildi ve bu erken okuma ‘doğru yerde pozisyonlanma’ anlamında ciddi bir avantaj sağladı.

2018’den sonraki yönelimin arkasında dünyanın gidişatını erken vakitte kavrama gibi bir realite de var.

Bir süre önce Ankara’daki dış politika yapıcıları arasında yer alan üst düzey bir yetkiliden işittiğim bir cümleyi bu köşede aktarmıştım.

Konuyla ilişkisine binaen tekrar aktarıyorum şimdi.

Şöyle demişti o üst düzey yetkili:

“Geminin (Gemi burada Türkiye oluyor) buz dağına çarpmadan yolculuğuna devam etmesi için çaba harcıyoruz.”

Hakemlik rolünün yumuşatıcı etkisi, Türkiye’nin kendisine dönük dışarıdan gelebilecek etkilere karşı yatıştırıcı bir katkı sunuyor.

Etrafı yangın yerine dönmüşken, bu yangına sürüklenmemişse Türkiye, sözünü ettiğim hakemlik rolünün buradaki katkısı eşsiz değerde diyebilirim.

‘Orta büyüklükteki’ ülkeler kategorisinde olmasına rağmen kimi zaman ‘boyundan büyük’ gibi görünen inisiyatiflerin içine girmesi, sonuç verip vermemesinden bağımsız olarak Türkiye’nin hanesine artı yazıyor bu bir gerçek.

Orta büyüklükte bir ülke olmasına rağmen Türkiye’nin kimi alanlarda büyük ülke refleksleriyle hareket ettiğine dair başka misaller de var.

Savunma Sanayii alanındaki ivmelenme ile enerjideki büyük hedeflere dönük adımları iki öne çıkan başlık olarak burada zikredebiliriz.

Bu iki alandaki hedeflerine kararlı ve tökezlemeden ilerleyebilmesi halinde Türkiye bir 10 yıl sonra çok daha güçlü bir ülke haline gelecektir.

Bu hedeflere ulaşabilmek adına, bölgesel ve uluslararası krizlerde/çatışmalar karşısında üstlenilen ‘hakemlik’ rolünün kıymetini bir de o gözle değerlendirmekte fayda var.