Hızla değişen dünyada Türk dünyası da konumunu güçlendirecek yeni adımlar atıyor.

Türk devletleri arasında her geçen gün güçlenen ilişkiler ve iş birliği çeşitliliği, uluslararası zeminde de güçlü bir etki alanı oluşturuyor. 2026, Türkiye’nin TDT 13. Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağı bir yıl olarak teşkilatın kurumsal olgunlaşmasında yepyeni bir dönüm noktası olacak. Ocak 2026 itibarıyla kaydedilen gelişmeler, diplomatik temasların yoğunlaştığını ve somut iş birliği adımlarının ivme kazandığını gösteriyor.

TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’in Japonya, Macaristan ve D-8 Örgütü nezdindeki görüşmeleri, teşkilatın küresel diyalog kapasitesini pekiştiren, ekonomik iş birliğini domine eden bir etkiye sahip.

28 Ocak’ta Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev D-8 olarak bilenen sekiz ülkenin (Bangladeş, İran, Malezya, Mısır, Endonezya, Nijerya, Pakistan ve Türkiye) Ekonomik İş birliği Teşkilatı Genel Sekreteri Büyükelçi Sohail Mahmood ile TDT’nin İstanbul’daki Sekretaryasında bir araya geldi.

Görüşmede iki genel sekreter güncellenen bölgesel ve küresel gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunup ve TDT ile D-8 arasında kurumsal iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik imkânları ele aldılar. Son Türk Devletleri Liderler Zirvesi’nde Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın teklif ettiği TDT+ modelinin hayata geçtiğinin de bir göstergesi olan bu buluşmanın görüldüğünden çok daha derin anlamlara sahip olduğunu söyleyelim.

Aralık ayında Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin ev sahipliğinde düzenlenen Türkistan coğrafyasındaki Türk devletleri ve Tacikistan’ın katıldığı Orta Asya+Japonya Diyaloğu (Central Asia+Japan Dialogue-CA+JAD veya C5+1) devlet başkanları düzeyinde yapılan ilk zirve olarak kayıtlara geçti. Türkiye ve Azerbaycan’ın katılmadığı zirve sonrası “Tokyo Deklarasyonu” ile uzun vadeli iş birliği çerçevesi belirlendi ve Japonya'nın Türk dünyasıyla ilişkilerini genişletme iradesi güçlendi. Japonya böylelikle müttefiki ABD ile Türkistan coğrafyasındaki ülkelerle jeopolitik ve stratejik anlamda güçlü bağlantılar ve kazanımlar elde etti.

Bu arada daha önce de sıklıkla tekrar ettiğim bir husus var. Tacikistan gerçekliği! Tacikistan kültürel ve tarihî yakınlığımız nedeniyle TDT+olarak en azından gözlemci üye statüsüne ivedilikle kavuşturulmalıdır. Tacikistan konusuna yeni baştan bakılmasında fayda vardır.

Stratejik anlamda Türk devletleri arasında süregelen güvenlik ve savunma iş birliği, teşkilatın geleceğini şekillendiren en kritik unsurlardan biri hâline gelmiştir. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in öncülüğünde ortaya konan ve askerî stratejistler tarafından “Türk NATO’su” olarak tanımlanan, TDT çatısı altında ortak savunma mimarisi oluşturma vizyonu, ileri görüşlü ve çok boyutlu bir hedefi işaret ediyor aslında.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, enerji, ticaret ve ulaştırma alanlarındaki dayanışmanın savunma boyutuna taşınmasının bir tercih değil, küresel tehditler karşısında bir zorunluluk olduğunu ifade etmiştir.

Bu çerçevede, 2026 yılında Azerbaycan’da TDT’ye üye ülkelerin ordularının katılacağı ortak askerî tatbikatların düzenlenmesi teklifi, somut bir adım olarak ön plana çıkmıştır. Bu tatbikatlar, ordular arası uyumu ve askerî koordinasyonu artırarak bölgesel güvenliğe güçlü bir katkı sunacaktır.

Askerî ve diplomatik stratejistler, “Türk NATO’su” kavramını, temellerini Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanan Şuşa Beyannamesi gibi tarihî anlaşmalara dayandırıyorlar. Bu beyanname, karşılıklı olarak askerî yardım ve müttefiklik yükümlülüklerini içermekte olup üçüncü tarafların muhtemel müdahalelerine karşı ortak savunma mekanizmalarını öngörüyor.

Hasılı, Türk Devletleri Teşkilatı, ortak değerler etrafında kenetlenerek küresel belirsizliklere karşı dirençli, barış ve refah odaklı bir yapı inşa etmeye devam ediyor. 2040 Vizyon Belgesi’nin rehberliğinde atılan bu adımlar, topyekûn hayalini kurduğumuz 21. Yüzyılın “Türk Asrı” olması isteğini ve potansiyelini taşıyor.

Meryem Aybike Sinan / Türkiye Gazetesi