Kazakistan her anlamda Türkistan coğrafyasının en güçlü ülkesi.

Türk Devletleri Teşkilatı’nın başat ülkelerinden birisi olan Kazakistan uzun zamandır üzerinde çalıştığı “Yeni Anayasa” taslağını tamamladı. Geçtiğimiz günlerde Kazakistan’ın başkenti Astana’da çalışmalarını sürdüren Anayasal Reform Komisyonu toplantısında 11 bölüm ve 95 maddeden oluşan Yeni Anayasa taslağı kamuoyuna tanıtıldı.

Kazakistan Cumhuriyeti, bağımsızlığının ardından geçen süre zarfında siyasi ve kurumsal yapısını sürekli olarak yenileme iradesi gösteren bir ülke. 2025 yılında gündeme gelen yeni anayasa taslağı, ülkenin demokratikleşme sürecini derinleştirmeyi, yönetim mekanizmalarını modernleştirmeyi ve toplumsal gelişim alanlarını stratejik öncelikler arasına yerleştirmeyi hedefliyor.

Dolayısıyla bu taslak, yalnızca Kazakistan’ın iç dinamiklerini değil, aynı zamanda bölgesel ilişkilerini ve uluslararası konumunu da doğrudan etkileyecek önemi haiz...

Taslak metinde, temel ilkeler ve kurumsal yeniliklere binaen egemenlik, bağımsızlık, üniter yapı ve toprak bütünlüğü gibi değiştirilemez değerler anayasal güvence altına alınıyor ki bu çok önemli bir gelişme. Bu yaklaşım, devletin uzun vadeli istikrarını sağlamayı amaçlıyor.

Ayrıca parlamentonun tek meclisli bir yapıya dönüştürülmesi, yasama sürecinin etkinliğini artırmayı hedeflemektedir. Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamının ihdas edilmesi de bir diğer önemli detay nitekim bununla yürütme erkinin daha dengeli ve kapsayıcı bir şekilde işlemesi öngörülüyor.

Yeni anayasa taslağı, insan sermayesinin geliştirilmesi, eğitim, bilim ve inovasyon vs. alanlarını da devletin hayati stratejik faaliyetleri arasına koymaktadır. Bu vurgu, Kazakistan’ın küresel rekabet gücünü artırma ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlama iradesini de yansıtmaktadır aslında.

Bu noktada Türkiye’nin son yıllarda eğitim ve teknoloji yatırımlarına verdiği önem ile Kazakistan’ın yaklaşımı arasında dikkat çekici bir paralellik bulunması mutluluk verici. Türkiye ile Kazakistan arasındaki ilişkiler, tarihsel ve kültürel bağların yanı sıra stratejik ortaklık temelinde de büyük gelişme kaydediyor. Yeni anayasa taslağı, Kazakistan’ın demokratikleşme ve kurumsal şeffaflık yönündeki adımlarını güçlendirirken Türkiye açısından da önemli bir referans noktası oluşturacaktır.

Dolayısıyla diplomatik açıdan, Türkiye’nin Orta Asya’daki en yakın müttefiklerinden biri olan Kazakistan’ın reform süreci, bölgesel istikrar ve iş birliği açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Ekonomik bağlamda, Kazakistan’ın yeni anayasal düzenlemelerle yatırım ortamını daha öngörülebilir hâle getirmesi Türk iş dünyası için de cazip fırsatlar ortamı doğuracaktır.

Taslakta sosyal ve kültürel anlamda da önemli gelişmeler söz konusu. Mesela, Kazak dilinin devlet dili olarak korunması, Türkiye’nin Türk dünyasıyla yürüttüğü kültürel diplomasi politikalarıyla uyumlu bir yaklaşım sergiliyor.

Yine “Yeni Anayasa” taslağına göre cumhurbaşkanı adayı olabilmek için doğuştan Kazakistan vatandaşı olmak gerekiyor! Cumhurbaşkanı adayında; 40 yaşında olmak devletin resmî dili Kazakçayı akıcı şekilde konuşabilmek, son 15 yılını Kazakistan’da geçirmiş olmak, üniversiteyi bitirmek, devlet hizmetinde veya seçilmiş görevlerde en az 5 yıllık bir tecrübeye sahip olmak şartları aranacak. Bu çok kıymetli ve arkası dolu bir madde olup her anlamda “millîleşme” anlamına gelmektedir.

Kazakistan’ın yeni anayasa taslağı, ülkenin iç istikrarını güçlendirip dış ilişkilerinde güvenilir bir ortak olma hedefini desteklerken yeni bir uluslararası diplomatik perspektifin de habercisi.

Hasılı, Kazakistan’ın yeni anayasa taslağı, devletin temel değerlerini korurken yönetim mekanizmalarını çağın gereklerine uygun biçimde yeniden düzenliyor. Türkiye bağlamında değerlendirildiğinde, bu reform süreci yalnızca Kazakistan’ın iç politikası çerçevesiyle sınırlı değil zira Türk dünyasının bütünleşme ve bölgesel iş birliği hedefleri açısından da kritik bir dönüm noktası anlamına geliyor.

Ahmet Yesevi Ata’nın ak topraklarına, ulu bozkıra ve bütün Türk dünyasına hayırlı uğurlu olsun.