Başlangıçta sadece bilgi paylaşımı ve iletişim amacıyla doğan internetin, günümüzde herkesin bir tıkla ulaşabildiği yasa dışı bahis, taciz, kumar, dolandırıcılık gibi suçların işlendiği bir alana dönüşeceği, internetin ilk yıllarında muhtemelen çok az insan tarafından öngörülmüştür. Ayrıca gelişen ve çeşitlenen dijital alanlar bu suçların işlenmesini önemli ölçüde kolaylaştırırken tespitini de güçleştirmiştir.

Bu alanlar her yaştan bireyin bir tıkla ulaşabildiği kontrolsüz mecralar haline gelmiştir.  Bunların en tehlikelilerinden birisi olan yasa dışı online bahis de artık dünyada küresel bir tehdide ve derin bir toplumsal soruna dönüşmüştür. Ancak mesele sadece bireysel maddi kayıplardan ibaret değildir; karşımızda organize suç örgütlerinin yasa dışı gelir elde etmek ve  suç gelirlerinin aklanması (kara para) için kullandığı, toplumsal yapıda kalıcı hasarlar bırakan ve her gün gelişen/değişen bir mekanizma bulunmaktadır.
Yasa dışı bahsin etkileri maddi kayıpların ötesindedir. Kontrolsüz borçlanmalar aile yapısını bozmakta, ailelerin dağılmasına yol açmakta ve bağımlılığı artırmaktadır. Daha da endişe verici olanı, gençler arasında "emeksiz kazanç" algısının yerleşmesi ve bu yolla genç nesillerin suç örgütlerinin ağına düşmesidir. Bu süreç, aynı zamanda ülkeden ciddi bir sermaye çıkışına da neden olarak ekonomik dengeleri sarsmaktadır.

Toplum tarafından kara para aklama olarak bilinen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu Türk Ceza Kanunu(TCK) m.282’de düzenlenmiştir. 

Bu kapsamda kara para aklama suçundan bahsedebilmek için, öncelikle bir "öncül suçun" işlenmiş olması ve bu suçtan elde edilmiş bir malvarlığının bulunması gerekir. Yasa dışı bahis kimi durumlarda, hem bu kirli paranın kaynağı (öncül suç) hem de bu parayı aklama yöntemi olarak kullanılır.

MASAK ve Kanunların Caydırıcılığı

Kara paranın elde edilmesinde ve aklanmasında başvurulan birçok geleneksel yöntemin yanı sıra artık kripto borsalar, soğuk cüzdanlar ve online yasa dışı bahis gibi yeni ve gelişen yöntemler de kullanılmaya başlanmıştır. Teknolojinin yoğun bir şekilde kullanıldığı bu alanlarda mücadele edilebilmesi için teknolojiyi en az suç örgütleri kadar etkin kullanmak kaçınılmazdır. Bu noktada MASAK, geleneksel bankacılığın ötesinde yeni ödeme sistemlerine ve kripto varlıklara odaklanarak kritik bir görev üstlenmektedir. Ancak bu çerçevede imkân ve kabiliyetlerini geliştirmeye devam etmesi de önemlidir.

Türkiye'de son zamanlarda hız kazanan operasyonlar, sadece yasa dışı bahisle ya da diğer suçlarla mücadele değil; aynı zamanda kara para ile mücadeleye verilen önemi de göstermektedir. MASAK, kolluk kuvvetleri ve adli merciler tarafından ortaya konulan mücadele ve iradenin daha etkin olması için bu suça ilişkin daha caydırıcı yaptırımlara ihtiyaç vardır.

TCK m.282'de bu suçun cezası “üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası" olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemenin kesinlikle tadil edilmesi ve cezanın ağırlaştırılması gerekir. Çünkü bu suçun genellikle meslek haline getirilmesi ve aklanan miktarların devasa boyutu göz önünde bulundurulduğunda, cezalar “yapanın yanına kâr kaldı” algısına ve etkisine yol açmayacak şekilde olmalıdır. Hatta bir yönü ekonomi ile ilgili olan bu suçun ekonomik suç boyutu da göz önünde bulundurularak, verilecek adli para cezası da ciddi ölçüde artırılmalıdır.

Organize suçlar ve kara para aklama ile mücadelede bir diğer kritik boyut ise aklanan malvarlığı değerlerinin eksiksiz tespiti ile bunlara el konulması ve nihayetinde müsadere edilmesidir. Zira etkin bir müsadere rejimi uygulanmadığı takdirde, faillerin cezanın infazından sonra elde ettikleri yasa dışı sermaye ile faaliyetlerini büyüterek sürdürmelerinin önüne geçilmesi mümkün olmayacaktır.

Av.Dr. Muharrem Çelik