Türk dünyası, Orta Asya bozkırlarından Avrupa içlerine uzanan geniş ve derin bir coğrafya.

Türk dünyası, uzun süre daha çok kültürel, tarihi ve manevi bağlarla tanımlanmaktaydı. Bugün ise bu bağlar, ekonomik, teknolojik, politik ve stratejik projelerle somutlaşıyor.

Artık Türk dünyası, birbirini hatırlama, birbirine yaklaşma ve ortak bir gelecek tasavvuru üretme iradesi göstermektedir.

TDT DEVLET BAŞKANLARI KONSEYİ GAYRİRESMİ ZİRVESİ

15 Mayıs 2026’da Kazakistan’ın ev sahipliğinde Türkistan’da düzenlenen, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi, sembolik anlamının ötesinde, yeni bir yön arayışını temsil ediyor.

Liderler, ticaret, enerji, ulaştırma, altyapı, bölgesel ilişkilerin gelişimi ve yapay zekâ projelerini ilerletmek için güçlerini birleştirme kararı aldı.

Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi’ne Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev ev sahipliği yaptı.

Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov katıldı.

TDT Genel Sekreteri Kubaniçbek Ömüraliev’in açıklamasına göre Türk liderler, 2,4 trilyon dolara ulaşan stratejik iş birliği için bir araya geldi.

YAPAY ZEKA VE DİJİTAL KALKINMA

TDT Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi, “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma” temasıyla toplandı.

Bu toplantı, teşkilatın küresel dönüşüm eğilimlerini yakından izlediğini ve Türk devletleri arasında geleceğin rekabet alanlarında ortak pozisyon geliştirme niyeti taşıdığını gösteriyor.

Siyasi bakımdan zirvede, TDT’nin kurumsal geleceği, bölgesel krizlere ortak yaklaşım, dış aktörlerle ilişkiler, ulaştırma hatlarının güvenliği, siber güvenlik ve stratejik özerklik gibi başlıklar öne çıktı.

Son yıllarda ekonomi, ulaştırma, enerji, dijitalleşme ve güvenlik alanlarına yayılan gündem, TDT’nin sembolik birliktelikten işlevsel bir bölgesel platforma yöneldiğini gösteriyor.

Dijitalleşme, ticaretin kolaylaştırılması, gümrük süreçlerinin hızlandırılması, finansal teknolojilerin geliştirilmesi, e-ticaretin yaygınlaştırılması ve lojistik maliyetlerinin düşürülmesi anlamına geliyor. Orta Koridor’un dijital sistemlerle desteklenmesi, yalnızca malların değil, hizmetlerin ve sermayenin de daha hızlı mobilizasyonunu sağlayabilir.

TÜRKİYE KAZAKİSTAN ANLAŞMALARI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirveden bir gün önce, 14 Mayıs 2026’da Astana’da Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile bir görüşme yaptı. Bu görüşme, zirve öncesi siyasi atmosfer açısından oldukça önemliydi.

Görüşmede ticaret, enerji, savunma sanayii, ulaştırma ve küresel meseleler ele alındı. Zirve sonrasında yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanı Erdoğan, TDT’yi kurumsal olarak güçlendirme konusunda Tokayev ile mutabık olduklarını ifade etti. Ayrıca iki liderin huzurunda Türkiye ile Kazakistan arasında 13 anlaşma imzalanması, ikili ilişkilerin TDT gündemini besleyen ana kanallardan biri olduğunu göstermekteydi.

Zirvenin sonucunda TDT, Türk dünyasının dijital omurgasını güçlendirecek ortak veri standartları, dijital gümrük uygulamaları, yapay zeka destekli kamu hizmetleri ve ulaştırma platformları sayesinde Türk devletleri arasındaki ekonomik entegrasyon daha somut hale gelecektir. Bu da Orta Koridor’un rekabet gücünü artırarak Türk dünyasını Çin, Rusya, AB ve Orta Doğu arasında daha da öne çıkaracaktır..

Mustafa Yürekli / Haber7